ثبت نام نامزدها در وزارت کشور

ثبت نام نامزدها تا پنج روز ادامه خواهد داشت و دست کم در پايان اين پنج روز معلوم خواهد شد چه کسانی برای شرکت در انتخابات پيشقدم و چه کسانی از شرکت در آن منصرف شده اند.

در نخستين روز، آنطور که خبرگزاری ها گزارش داده اند، ده ها نفر ثبت نام کرده اند. در ميان کسانی که در روز اول ثبت نام کرده اند کمتر نامزد مطرحی ديده می شد؛ اگرچه چند داوطلب با شکل و شمايل متفاوت برای ثبت نام مراجعه کرده اند.

در ميان ثبت نام کنندگان، يکی هم کسی بود که روی سينه خود با خط درشت نوشته بود "نوکر ملت ايران" و دور سرش هم پارچه نوشته ای ديگر بسته بود، يک روحانی بسيار مسن که عصا زنان وارد محل ثبت نام شد و کسی که خود را مهدی موعود معرفی می کرد نيز از ديگر ثبت نام کنندگان بودند.

مراجعه مردم عادی و بعضا غير عادی برای ثبت نام در انتخابات به قدری در روز اول زياد بود که باعث اعتراض سخنگوی وزارت کشور شد.

جهانبخش خانجانی که اندک زمانی پس از آغاز ثبت نام با ايرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی صحبت می کرد، گفته بود تاکنون 40 نفر ثبت نام کرده اند اما هيچکدام از اين افراد به معنای واقعی کلمه، چهره سياسی مذهبی نيستند.

اندک زمانی پس از اين انتقاد، گزارش های رسيده از تهران حکايت از رسيدن تعداد ثبت نام کنندگان به مرز يکصد نفر داشت.

سخنگوی وزارت کشور گفت که برخی افراد فقط از روی کنجکاوی ثبت نام می کنند و از اين مساله به عنوان "خلاء قانونی" ياد کرده است.

ثبت نام پرشمار در انتخابات رياست جمهوری در ايران سابقه ای طولانی دارد. در انتخابات دور قبل 814 نفر ثبت نام کرده بودند که تنها صلاحيت 10 تن از آنها به تاييد شورای نگهبان رسيد.

هاشمی سرانجام بله گفت

از جمله خبرهای مهم انتخاباتی در روز سه شنبه، اعلام حضور رسمی اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات بود. وی عصر سه شنبه با صدور بيانيه ای به ماه ها گمانه زنی و تاييد و تکذيب درباره حضورش در انتخابات پايان داد و بر خلاف گذشته که از ورود به انتخابات به عنوان داروی تلخ ياد کرده بود، در بيانيه اخير خود اعلام کرده با افتخار وارد انتخابات می شود.

به نظر می رسد ورود هاشمی به انتخابات، بيش از همه جناح راست را که فعلا با پنج کانديدا در انتخابات حضور دارد تحت تاثير قرار خواهد داد. برخی کانديداهای جناح راست که از گروه های متفاوتی (از ميانه رو تا تندرو) تشکيل شده، قبلا نشانه هايی از احتمال کناره گيری خود به نفع هاشمی بروز داده بودند. برخی ديگر نيز خود را جدی ترين رقيب هاشمی می دانند و معتقدند بقيه بايد به نفع آنها کنار روند. يکی از کانديداهای راست که چند روز قبل کناره گيری خود را اعلام کرد، اکبر توکلی بود که يک بار نيز سابقه رقابت با هاشمی را داشت. حتی برخی ناظران، کناره گيری اکبر توکلی را نشانه انصراف هاشمی از نامزدی دانسته بودند.

ثبت نام زنان

چند زن، از جمله رفعت بيات نماينده مجلس از گرايش محافظه کار در روز نخست، ثبت نام کرده اند.

يکی از مسايل مناقشه برانگيز در انتخابات رياست جمهوری ايران، نامزدی زنان است. تا کنون هيچ زنی در مرحله نهايی انتخابات رياست جمهوری ايران حضور نداشته است. مشکل ظاهرا باز می گردد به تفسير "رجال سياسی - مذهبی" که يکی از شروط شورای نگهبان برای تاييد صلاحيت نامزدهاست. خيلی ها در سطوح مختلف حاکميت جمهوری اسلامی "رجال" را "مرد" بودن تفسير می کنند. اگرچه، برخی نيز آن را فراگير می دانند و معتقدند به شخصيت باز می گردد نه به جنسيت.

خانم بيات در روز ثبت نامش گفته که او "رجل سياسی" است و افزوده "واژه رجل سياسی كه درقانون اساسی آمده به معنای شخصيت سياسی است و من خود را يك شخصيت سياسی می ‌دانم."

وی همچنين گفته "تصور می ‌كنم رای جوانان كه ‪ ۵۰‬درصد جامعه را تشكيل می ‌دهند، متعلق به من باشد."

خانم بيات درباره احتمال رد شدن صلاحيتش هم گفته که "با شناختی كه از اعضای شورای نگهبان دارم می ‌دانم اين شورا خانم‌ها را تنها به دليل خانم بودن رد صلاحيت نمی ‌كنند."

تبليغات ساير نامزدها

ساير نامزدهای مشهور که از حمايت احزاب و گروه های سياسی برخوردارند، همچنان مشغول تبليغات انتخاباتی هستند و ظاهرا روز نخست را برای ثبت نام مناسب تشخيص نداده اند.

در مرحله ثبت نام، کار چندان برای داوطلبان دشوار نيست و با ارائه اصل شناسنامه (و چهار نسخه کپی آن) و 12 قطعه عکس می توانند نام خود را در فهرست داوطلبان انتخابات رياست جمهوری ثبت کنند. پس از پايان ثبت نام، داوطلبان برای بررسی صلاحيتشان به شورای نگهبان معرفی می شوند که اين مرحله، مرحله ای بس حساس است.

ملاک شورای نگهبان برای "احراز صلاحيت" داوطلبان اين است که آنها از رجال مذهبی، سياسی باشند، ايرانی الاصل باشند، تابعيت کشور جمهوری اسلامی ايران را داشته باشند، مدير و مدبر باشند، دارای حسن سابقه و امانت و تقوا باشند و مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ايران باشند.

برخی از اين شروط تنها با ارائه شناسنامه و استعلام از دستگاه هايی همچون سازمان ثبت احوال قابل احراز است اما تفسير "رجال مذهبی - سياسی" بودن، "مدير و مدبر بودن"، "دارای حسن سابقه و امانت و تقوا" بودن و "مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ايران" بودن، از جمله مواردی است که نمی توان مدارک مشخصی مانند شناسنامه يا استعلام از سازمانهای ديگر را در مورد آن اعمال کرد و تا حد زيادی بستگی به نظر اشخاص دارد و در انتخابات گذشته، بارها مناقشه برانگيز شده است.

شورای نگهبان در چند انتخابات و با استناد به همين موارد يا موارد مشابه (مربوط به انتخابات مجلس) صلاحيت بسياری از داوطلبان را رد کرده و مانع از حضور آنها در انتخابات شده است. بسياری از کسانی که رد صلاحيت شده اند، شورای نگهبان را متهم کرده اند که بدون ارائه هيچ مدرکی صلاحيت آنها را رد کرده است.

در اين انتخابات هم به نظر می رسد مرحله ارزيابی صلاحيت ها به مرحله ای مناقشه برانگيز تبديل شود. ابراهيم يزدی دبيرکل نهضت آزادی و يکی از کانديداهای احتمالی (چون هنوز ثبت نام نکرده) در هنگام اعلام نامزدی خود شروطی تعيين کرد که از جمله آنها برکناری اعضای فعلی شورای نگهبان بود. اعضای اين شورا هنوز سر کار خود هستند و بعضا صحبتهايی می کنند که از ديد برخی ناظران به مفهوم آماده شدن آنها برای رد صلاحيت برخی داوطلبان مشهور است.

برخی گروه های اصلاح طلب و مستقل شورای نگهبان را متهم به جهت گيری سياسی می کنند و به همين دليل معتقدند عملکرد اين شورا سوال برانگيز است.

يکی از روزنامه های چاپ تهران (آفتاب) روز چهارشنبه 14 ارديبهشت مدعی شد احمد جنتی، دبير شورای نگهبان، در جمع ريش سفيدان جناح راست تحت عنوان "شورای مصلحت سنجی اصولگرايان" که برای تعيين نامزد نهايی اين جناح تشکيل شده بود حضور يافته است.

اين خبر که در برخی سايت های اينترنتی نيز منتشر شد، انتقادهای گسترده ای را به راه انداخت و به دنبال آن برخی چهره های معروف جناح راست خبر حضور آقای جنتی در جلسه مذکور را تکذيب کردند و برخی نيز در گفتگو با روزنامه ها، ضمن تاييد آن، گفتند که اين حضور، منافاتی با وظيفه آقای جنتی در شورای نگهبان ندارد.

صفحه روزنگار انتخابات در طول روز با خبرهای تازه و نظرات خوانندگان، به هنگام می شود.

در صورتی که نسبت به آنچه در اين يادداشت انتخاباتی آمده نظری داريد از طريق پنجره ای که در سمت چپ همين صفحه قرار داده شده است به زبان و خط فارسی برای ما بنويسيد تا به نام خودتان به چاپ برسانيم.

ديدگاه خوانندگان

وقتی كه رئيس جمهوری نتواند درد مردم را علاج كند چه فرق می كند چه كسى رئيس جمهور باشد. شاهين - دوبی

توجه داشته باشيد كه اين رفتن ها و آمدن ها بازی و نمايشی است در جهت جلب و جذب مردم به انتحابات. آقايان می دانند امسال مانند انتحابات مجلس و شوراها همان شرايط سردی انتخابات را خواهد داشت. بديهی است سعی می كنند تنور را داغ كنند. هر روز مهره ای را رو می كنند و سپس نظرسنجی می كنند كه چقدر تاثير داشته. فرزام - تهران

تنها كسی كه می تواند ايران را از اين وضعيت نجات دهد ميرحسين موسوی است. مهدی - رشت

فکر می کنم که دیگر باید به همه ما ثابت شده باشد که رییس جمهور در کشوری مثل ایران از هیچ قدرتی برای عملی ساختن برنامه ها و طرحهایش برخوردار نیست و این کشور در پیچیدگی خاص خودش روزگار می گذراند و همه چیز دسخوش بازیهای بیهوده است. رضا - قزوين

به نظر من اصلاح طلبان اصولگرا خیلی خوبند. کوروش - تهران

به نظر من، ایران به شخصی احتیاج دارد که بتواند نظم را در دستور کار خود قرار بدهد. بیشتر مشکلات کشور در حال حاضر قرار نگرفتن افراد متخصص در موقعیت خود می باشد و فکر می کنم آقای قلیباف با عمل کردی که در نیروی انتظامی داشته نشان داده توانسته آنرا سر و سامان بدهد. (من نه چپم نه راست) شاید یک شخص غیر معمم تجربه خوبی برای کشور باشد. جواد - گراش فارس

بزرگترين دستاورد دوران 8 ساله آقای خاتمی بالا رفتن سطح شعور سیاسی و اجتماعی در ایران بود و این امر باعث شده است بسیاری از شعارها و شیوه های نامزدها چون گذشته به سادگی موثر نیفتند. اما تاکتیک جدید اصولگران مبنی بر براه انداختن کاروان نامزدها شیوه ای است که در صدد پوشش دایره بزرگتری از جامعه است. آنچه مسلم است نامزدهای جناح اصلح طلب برد موثر کمتری دارند و رقابت اصلی بین هاشمی و نماینده محافظه کاران خواهد بود. آنچه مسلم است اگر رییس جمهور با رای پایین انتخاب شود دولت متزلزی خواهیم داشت. حميد - تهران