اکبر هاشمی رفسنجانی، در مصاحبه با يو اس ای تودی گفته است اگر آمريکا حسن نيت نشان دهد برقراری ارتباط امکان پذير خواهد شد

آقای هاشمی اگرچه به روال ماه های اخير خود، در اين مصاحبه نيز از دادن جواب قطعی به اين پرسش که آيا بالاخره در انتخابات رياست جمهوری شرکت خواهد کرد يا نه طفره رفته، اما محورهايی که در مورد آنها صحبت کرده، دقيقا همانهايی است که برای جهان غرب و در راس آنها، آمريکا از اهميت ويژه ای برخوردار است.

اکبر هاشمی رفسنجانی که به احتمال زياد از بازتابهای گسترده مصاحبه خود با روزنامه عامه پسند يو اس ای تودی چه در داخل ايران و چه در خارج از آن مطلع بوده، به جای اينکه مانند ساير نامزدهای انتخابات که عمدتا کم تجربه تر از او هستند، از آمريکا به عنوان دشمن اصلی جمهوری اسلامی ياد کند و غرب را يکسره در حال برنامه ريزی عليه منافع ايران معرفی کند، به شيوه زيرکانه ای حتی از آمادگی ايران برای برقراری ارتباط با آمريکا "در صورت نشان دادن صداقت از سوی آمريکا" سخن گفته است.

نشانه صداقت

وی در اين مصاحبه حتی به ارائه مصداق هايی از اينکه آمريکا برای نشان دادن "صداقت" چه می تواند بکند نيز پرداخته و می گويد بهترين نشانه حسن نيت آمريکا می تواند آزاد کردن دارايی های ايران در بانکهای آمريکايی باشد.

دارايی های ايران در آمريکا پس از به گروگان گرفته شدن کارکنان سفارت آمريکا در تهران (در سال 1979) توسط گروهی از دانشجويان توقيف شد و تا کنون نيز آزاد نشده است.

هاشمی رفسنجانی ميزان اين دارايی ها را حدود 8 ميليارد دلار برآورد می کند و البته می افزايد با محاسبه نرخ بهره بانکی در 25 سال گذشته، اين رقم بايد اکنون بيش از اينها باشد.

خشونت کاندوليزا رايس، اشتباهات کلامی جورج بوش

"باربارا اسلاوين" گزارشگر يو اس ای تودی، سپس نظر آقای رفسنجانی را درباره "مواضع خشن" کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا در قبال ايران پرسيده و اينکه آيا اين نوع موضعگيری موجب نگرانی وی به عنوان يکی از مقام های ارشد جمهوری اسلامی شده يا خير؟

آقای هاشمی در پاسخ به اين پرسش، اگرچه تاييد کرده که خانم رايس خشن صحبت می کند، اما از موضعی بالا، ضمن "احساساتی" خواندن خانم رايس که در دور دوم رياست جمهوری جورج بوش جايگزين کالين پاول شد، گفته است ما به اين "مهملات" عادت کرده ايم. وی حتی پيش بينی کرده که خانم رايس از اين هم احساساتی تر شود!

وی اين را نيز گفته که خانم رايس اگرچه خشن صحبت می کند اما نمی تواند شخصا آدم خشنی باشد.

اکبر هاشمی رفسنجانی در عين حال منکر تفاوتی عمده ميان رويکردهای کاندوليزا رايس و کالين پاول (وزير خارجه قبلی آمريکا) شده و افزوده اگرچه اين دو بيانی متفاوت دارند اما خط مشی های سياست خارجی آمريکا "در جايی ديگر" تعيين می شود.

آقای هاشمی در مورد شخص جورج بوش اما يکسره جانب احتياط را رها کرده و در مورد اينکه آيا آقای بوش را خشن می داند يا نه، گفته اصولا جورج بوش اشتباهات زيادی در گفتارش دارد که می توان درباره آنها مقاله نوشت! و می افزايد: فکر نمی کنم برای شخصی در اين مقام چنين شيوه بيانی شايسته يا مناسب باشد. آقای هاشمی از اين نيز فراتر رفته و می گويد چنين به نظر می رسد آمريکا کشوری بزرگ اما با عقل گنجشک است و از عظمت اين کشور به درستی بهره گرفته نمی شود.

هروقت درباره آمريکا مطالعه می کنم، در می يابم که در اين کشور مردمی جالب و توانا زندگی می کنند. سطح علم و فن آوری در اين کشور حيرت انگيز است و ما هيچ خاطره بدی از مردم آمريکا نداريم و اگر مشکلی هم هست هميشه با دولت اين کشور بوده است اکبر هاشمی رفسنجانی

سفر به آمريکا

گزارشگر يو اس ای تودی سپس از آقای هاشمی پرسيده که آيا اصلا به آمريکا سفر کرده يا خير؟ که آقای هاشمی توضيح می دهد در سال 1974 ديداری از آمريکا داشته و به 20 ايالت اين کشور سر زده است.

وی می گويد در آن سال برای برقراری ارتباط با ايرانيان مقيم آمريکا و ديدار برادرش که در ايالات متحده بوده به آن کشور رفته و آمريکا را کشوری بسيار پيشرفته و مرفه يافته اما تعجب کرده که چرا چنين کشوری "همچنان برای کسب منفعت، به کشورهای کوچکتر نظر دارد."

آقای هاشمی سپس موقعيت را برای افزودن اين جمله مناسب ديده که "اکنون هروقت درباره آمريکا مطالعه می کنم، در می يابم که در اين کشور مردمی جالب و توانا زندگی می کنند. سطح علم و فن آوری در اين کشور حيرت انگيز است و ما هيچ خاطره بدی از مردم آمريکا نداريم و اگر مشکلی هم هست هميشه با دولت اين کشور بوده است."

ديگرانی هم هستند

وی در پاسخ به اين سوال که آيا آنطور که برخی مردم معتقدند، شما تنها کسی هستيد که می توانيد مشکلات ميان ايران و آمريکا را حل کنيد؟ با قدری محافظه کاری، پاسخ داده که "تنها کس نه اما يکی از آنها!"

البته وی سپس توضيح می دهد که از ديد ايران، آمريکا حسن نيت ندارد و اين آمريکا بوده که در ابتدا اقدامهايی عليه منافع جمهوری اسلامی کرده و گروگانگيری سفارت آمريکا در تهران نوعی واکنش به رفتارهای آمريکا در ابتدای انقلاب بوده و در عين حال ايران با گروگانها بدرفتاری نکرده است.

با اين وجود، وی در پاسخ به اين سوال که آيا ايران حاضر است از يک هيئت عالی رتبه آمريکايی، مثل مسئولان کميته روابط خارجی سنا دعوت کند تا به ايران سفر کنند، گفته "آنها می توانند بيايند. ما مخالفتی نداريم. اگر قرار است ديداری جدی صورت بگيرد، ما انتظار داريم اقدامی که تاييد کننده حسن نيت آمريکايی ها باشد ببينيم. اين می تواند نقطه آغاز خوبی باشد."

البته در دو دور رياست جمهوری هاشمی رفسنجانی در ايران خوشبينی هايی درباره بهبود روابط ايران و غرب در محافل داخل و خارج از ايران پديد آمد اما اين خوشبينی ها به نتيجه نرسيد. در اواخر دوران رياست جمهوری آقای هاشمی، روابط ايران نه فقط با آمريکا، بلکه پس از برگزاری دادگاه معروف ميکونوس در آلمان که برخی مقام های ارشد جمهوری اسلامی را متهم به صدور فرمان قتل چند فعال سياسی در رستورانی به نام ميکونوس در برلين می کرد، با اروپا شديدا تيره شد.

آقای رفسنجانی در ادامه، در پاسخ به تمايل ايران به سلاح های اتمی گفته که ايران مطمئنا به دنبال استفاده از چنين سلاح هايی نيست و داشتن آن را مفيد نمی داند.

روزنامه يو اس ای تودی، علاوه بر اين مصاحبه، در مقاله ای جداگانه نيز به بررسی جايگاه اکبر هاشمی رفسنجانی در نظام جمهوری اسلامی پرداخته و وقايع مهمی که وی در آنها نقش داشته يا نامی از وی در طول بيش از 25 سال گذشته در آنها مطرح بوده را بررسی کرده است.