اسحاق جهانگیری؛ 'یار کمکی' رئیس‌جمهور

از هفته‌ها پیش از ثبت‌نام برای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ با مطرح شدن ثبت‌نام چند چهره نزدیک به حسن روحانی به عنوان "نامزد پوششی" از چند نفر حلقه نزدیک به آقای روحانی نام برده شد که یکی از آنان اسحاق جهانگیری٬ معاون اول او بود.

با این حال بسیاری گمان نمی‌بردند که نفر دوم دولت ایران ثبت‌نام کند و تنها هدفش برای حضور در این رقابت آنطور که گفته شده٬ همراهی با حسن روحانی در مناظره‌ها و تبلیغات انتخاباتی باشد و کمی پیش از روز رای گیری انصراف دهد.

ظاهرا قرار است حسن روحانی یاری کمکی در کنار خود داشته باشد که هم‌صدا با او از سیاست‌های دولت فعلی دفاع کند تا رئیس‌جمهور به تنهایی در مقابل انتقاد رقیبان نایستد.

انتخاب او به عنوان نامزد پوششی مزیت دیگری نسبت به نام‌های مطرح دیگر چون محمد علی نجفی٬ محسن هاشمی٬ محمد نهاوندیان و محمدباقر نوبخت داشت و آن اینکه اگر در شرایطی حسن روحانی در عرصه رقابت نباشد٬ به دلایلی او مناسب‌ترین گزینه برای به دست آوردن رای میانه‌رو‌ها و اصلاح‌طلبان خواهد بود:

۱. تایید قطعی صلاحیت

۲. رابطه خوب با بیت رهبری

۳. جایگاه بالا به عنوان شخص دوم دولت

به همین دلایل است که از آقای جهانگیری به عنوان محتمل‌ترین گزینه اصلاح‌طلبان و میانه‌روها برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ نام برده می‌شود.

اسحاق جهانگیری از معدود سیاستمداران نزدیک به میرحسین موسوی در جریان دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود که پس از رخدادهای ۱۳۸۸ مغضوب حکومت نشد و پس از آنکه در سال ۱۳۹۲ معاون اول حسن روحانی شد٬ نسبت به دیگر اصلاح‌طلبان منتخب آقای روحانی منتقدان کمتری داشت.

او یکی از معدود رابطان بین اصلاح‌طلبان و آیت‌الله علی خامنه‌ای بوده که در سال‌های پس از ۸۸ و پیش از حضور در دولت یازدهم چند بار با رهبر ایران دیدار داشته که بخش عمده‌ای از آن درباره مسائل مربوط به همان وقایع ۸۸ بوده است.

آقای جهانگیری بعد از یکی از آخرین دیدارهای خود که کمتر از دو ماه پیش بود، گفت: "من اخیرا در ارتباط با جریان اصلاح‌طلب‌ با رهبری صحبت کردم. رهبری گفتند به همه جریان‌های سیاسی علاقه‌مند هستند."

او درست چهار سال پیش از آن و در آستانه یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری با رهبر ایران دیدار کرده بود و درباره آن دیدار گفت که آیت‌الله خامنه‌ای به او و دو همراه دیگرش (مجید انصاری و عبدالواحد موسوی لاری) "تاکید ویژه" کرده است که "کسانی را که جمهوری اسلامی را قبول ندارند از خودتان دور کنید."

در همان دوره بود که نام‌های زیادی برای نامزدی از جناح میانه‌رو و اصلاح طلبان مطرح بود. اسحاق جهانگیری هم یکی از چهره‌ها بود که البته خیلی زود با اعلام آمادگی حسن روحانی و محمدرضا عارف خود را کنار کشید و ترجیح داد فعلا برای کسانی که شناخته‌شده‌تر هستند و بخت بالاتری دارند٬ راه را باز کند.

با ثبت‌نام اکبر هاشمی رفسنجانی در آن دوره٬ آقای جهانگیری به عنوان رئیس ستاد انتخاباتی او معرفی شد اما زمانی که شورای نگهبان صلاحیت آقای هاشمی را تایید نکرد٬ در کارزار انتخاباتی آقای روحانی فعال شد٬ هر چند در ستاد انتخاباتی حسن روحانی سمت رسمی نداشت٬ اما نقش مهمی در این ستاد و پیروزی آقای روحانی داشت.

او بلافاصله پس از آغاز دوره ریاست جمهوری حسن روحانی به عنوان معاون او معرفی شد.

در یک نگاه

اسحاق جهانگیری کوهشاهی

تحصیلات

آقای جهانگیری که یکی از صریح‌اللهجه‌ترین اعضای دولت یازدهم در انتقاد از محمود احمدی‌نژاد است٬ بارها بسیاری از مشکلات اقتصادی فعلی در ایران را ناشی از عملکرد دولت‌های نهم و دهم دانسته است.

او حتی دولت پیشین را متهم کرد که ۲۲ میلیارد دلار از درآمدهای ارزی ناشی از فروش نفت را در طول چند ماه به دبی و استانبول منتقل کرده است.

دو سال پیش محمود احمدی‌نژاد رسما با طرح اتهام "افترا و نشر اکاذیب" از او شکایت کرد.

اما چند ماه بعد قوه قضاییه اعلام کرد که دادسرا قرار منع تعقیب صادر کرده و شکایت آقای احمدی‌نژاد پیگیری نخواهد شد.

در شهریور ۱۳۹۴ در پی ابلاغ سیاست ‌های ابلاغی آیت‌الله خامنه‌ای در خصوص اقتصاد مقاومتی با تصویب هیئت دولت"ستاد راهبری و مدیریت اقتصاد مقاومتی" به دبیری آقای جهانگیری تشکیل شد.

با توجه به آنکه رهبر ایران گفته بود "یک ستادی لازم است مثل ستادهای فرماندهی که ما در دوره جنگ داشتیم" این نهاد به "ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی" تغییر نام داد.

در دیدار اعضا این ستاد با رهبر ایران٬ آقای ‌خامنه‌ای بر "نقش ویژه" اسحاق جهانگیری در "فرماندهی قرارگاه اقتصاد مقاومتی" تاکید کرد.

اسحاق جهانگیری کوهشاهی متولد ۱۳۳۶ سیرجان است. در برخی منابع محل تولد او کوهشاه واقع در استان هرمزگان در مرز با استان کرمان نیز ذکر شده است.

تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در سیرجان گذارند و لیسانس خود را در رشته فیزیک از دانشگاه کرمان٬ فوق لیسانس را در رشته مدیریت صنایع از دانشگاه شریف و دکترای خود را در همین رشته از دانشگاه آزاد گرفته است.

او فعالیت خود را در جمهوری اسلامی با جهاد سازندگی آغاز کرد و از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ مسئول جهاد سازندگی جیرفت و سپس تا سال ۱۳۶۳ عضو شورای جهاد سازندگی استان کرمان شد.

نگاهی به کارنامه سایر نامزدهای انتخابات

آقای جهانگیری از سال ۱۳۶۳ برای دو دوره نماینده مردم جیرفت بود و از سال ۱۳۷۱ در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی به استانداری اصفهان منصوب شد.

او که از بنیانگذاران حزب کارگزاران سازندگی است با آغاز ریاست جمهوری محمد خاتمی در سال ۱۳۷۶ وزیر معادن و فلزات شد و این سمت را تا سال ۱۳۷۹ بر عهده داشت.

با ادغام دو وزارتخانه معادن و فلزات و صنایع در سال ۱۳۷۹ آقای جهانگیری به عنوان نخستین وزیر صنایع و معادن برگزیده شد و تا پایان ریاست جمهوری آقای خاتمی در سال ۱۳۸۴ تصدی این وزارتخانه را در عهده دار بود.

آقای جهانگیری پس از پایان ریاست جمهوری آقای خاتمی مانند بسیاری دیگر از وزیران و نزدیکان او به عضویت بنیاد باران در آمد.

در انتخابات ۱۳۸۸ او از حامیان میرحسین موسوی بود و یکی از نمایندگان ادوار مجلس بود که حمایت خود را از آقای موسوی اعلام کرده بودند.

در سال ۱۳۸۸ و پیش از آغاز انتخابات ریاست جمهوری او در دیدار اعضای حزب کارگزاران با میرحسین موسوی٬ یکی از دو نامزد اصلاح طلبان از سوی این حزب گفت: "هیچ‌کدام از اعضای حزب سهم‌خواهی و چشم‌داشتی ندارند و صرفا بر اساس وظیفه و تکلیفی که احساس می‌کنند قصد کمک به جناب‌عالی را دارند."