مراسم یادبود قربانیان پرواز ۷۵۲ با سخنرانی اسماعیلیون و ترودو

بعد از ظهر روز شنبه خانواده‌های سرنشینان پرواز ۷۵۲ اوکراین، در دومین سالگرد سرنگونی هواپیما با موشک‌های سپاه پاسداران، در مراسم یادبودی در فضای مجازی به نام "زخم باز در آسمان" یاد قربانیان را گرامی داشتند.

این مراسم ساعت دو بعد از ظهر به وقت تورنتو شروع شد و مادران عزادار در گروه‌های سه نفری نام ۱۷۶ قربانی را قرائت کردند.

رویدادهای مربوط به حادثه از زمان سرنگونی تشریح شد و خانواده‌ها خواستار کشف حقیقت و عدالت شدند.

در طول این مراسم پیام صوتی اعضای خانواده‌های عزادار روی تصاویری ویدئویی پخش می‌شد.

یکی از کسانی که صدای او پخش گفت: "از همان اول برای ما روشن بود که سران جمهوری اسلامی دروغ می‌گویند."

در این ویدئو صدای زنی پخش می‌شود که می‌گوید "از بس جمهوری اسلامی دروغ گفت ما نفهمیدیم حقیقت فاجعه چه بود" و صدای زن داغدار دیگری شنیده می‌شود که می‌گوید : "ما همچنان مظلومانه در آتشی که ۱۸ دی ماه ۹۸ روشن شد می‌سوزیم."

یک زن دیگر می‌گوید: "به امید دادخواهی زنده‌ایم و نفس می‌کشیم."

همزمان محسن اسدی لاری، مقام سابق وزارت بهداشت ایران، که دو فرزندش در شلیک به هواپیمای اوکراین کشته شده‌اند، همراه همسرش به انصاف‌نیوز گفته حکومت از مسافران پرواز به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است. آقای اسدی همچنین از تردید خانواده‌ها درباره هویت افرادی که در دادگاه آورده شدند توضیح داده است.

امیرعلی علوی، میزبان مراسم روز شنبه، که مادرش را در آن پرواز از دست داده است بعد از پخش شعری با صدای احمد شاملو در آغاز مراسم گفت: "دو سال پیش در چنین روزی در ۸ ژانویه ۲۰۲۰ ، ۱۷۶ انسان امیدوار و سرزنده قربانی یک عمل بی‌رحمانه با ابعاد غیرقابل تصور شدند."

"این‌ها کودکان، دانشجویان، زوج‌های جوان، کل خانواده‌ها و انسان های بی‌گناهی بودند که عزیزان‌شان به آن آنها عشق می‌ورزیدند و حالا جایشان به‌گونه دردناکی خالیست."

او گفت این مراسم به دلیل همه‌گیری کرونا به صورت مجازی برگزار می‌شود. بعد از آن در ساعت پنج به وقت محلی مراسمی برای روشن کردن شمع در میدانی در تورنتو برگزار شد.

حامد اسماعیلیون، که همسر و دختر ۹ ساله اش را در آن پرواز از دست داده است، در سخنرانی پرحرارت از بی‌عملی دولت کانادا و نهادهای بین‌المللی برای یافتن حقیقت و اجرای عدالت در ارتباط با این "جنایت بی رحمانه" انتقاد کرد.

او که به زبان انگلیسی صحبت می‌کرد، گفت: "به ما گفتند که صبور باشیم و ما گوش کردیم. به ما گفتند که همه گزینه ها موجود است، و ما منتظر ماندیم. این گزینه‌ها یکی یکی خط بخورند. اما حالا، بعد از دو سال، تشخیص می دهیم که صبر ما به نتیجه نرسیده."

"کانادا باید پای عدالت بایستد و وقت آن است که همه ما همین امروز همین حالا و با فوریت در جانب به حق تاریخ بایستیم."

او گفت: "در این کشور که مسافران هواپیما امیدوارانه زندگی می‌کردند، لابی‌گران و توجیه‌گران جمهوری اسلامی ایران مشغول پول‌شویی و مداخله و زندگی پر زرق و برق هستند. هیچ صحبتی از تحریم های مگنتسکی نیست، هیچ صحبتی از فهرست کردن کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان سازمانی تروریستی نیست."

او در پایان این شعار خانواده‌های قربانیان را تکرار کرد که "نه فراموش می‌کنیم، نه می‌بخشیم."

انجمن خانواده‌های جان‌باختگان پرواز پی اس ۷۵۲ خواستار آن است تا این پرونده در سازمان هوانوردی غیرنظامی - نهاد وابسته به سازمان ملل متحد در مونترال - مطرح شود و پلیس کانادا پرونده‌ای جنایی را آغاز کند.

در این مراسم سخنان جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، به عنوان مهمان برنامه زنده پخش شد.

آقای ترودو گفت که دولت فدرال به حمایت از خانواده های قربانیان و درخواست پاسخگویی جمهوری اسلامی ایران، شفافیت و عدالت ادامه می‌دهد.

او گفت: "پرواز پی اس ۷۵۲ به دلیل بی‌خردی و بی‌ملاحظگی کامل مقام‌های ایرانی برای جان انسان‌ها ساقط شد. ما نمی‌توانیم اجازه چنین رفتاری را بدهیم."

"حالا که ایران هدف ما را برای مذاکرات برآورده نکرده، ما با جدیت سایر سازوکارهای بین‌المللی را برای حسابرسی و عدالت دنبال می کنیم."

پیشتر در این روز جمعی از خانواده‌های قربانیان در محل سقوط این هواپیما در شاهدشهر و همچنین فرودگاه بین‌المللی امام خمینی تجمع کرده و خواستار دادخواهی و محاکمه عاملان و آمران این حادثه شدند.

خانواده‌های قربانیان و مردم ابتدا در فرودگاه تجمع کرده و پدر یکی جانباختگان در سخنانی با اعتراض به عدم رسیدگی به پرونده ساقط کردن این هواپیما در این تجمع گفت: "ما هنوز نمی‌دانیم که عزیزان ما در آن لحظه و شرایط چه حالی داشتند. ما ۲ سال است که داریم به فکر آن روز می‌سوزیم".

۱۸ دی‌ماه سال ۹۸ (۸ ژانویه ۲۰۲۰)، ۱۷۶ سرنشین پرواز تهران به اوکراین در شلیک دو موشک زمین به هوای پدافند سپاه پاسداران کشته شدند.

در این هواپیما به غیر از ایرانیان دو تابعیتی، اتباع کشورهای افغانستان، آلمان، کانادا، اوکراین، بریتانیا و سوئد حضور داشتند.

ایران می گوید حادثه ناشی از "خطای انسانی" بوده است.