به نام قاسم سلیمانی؛ از کتاب و بازی کامپیوتری تا همایش 'مادران قاسم پرور'

تنها چند روز ‍پس از کشته شدن قاسم سلیمانی در عراق جنبش تغییر نام مکان‌ها و خیابان‌ها به نام او در ایران شروع شد. ارگان‌های مختلف سعی می‌کردند گوی سبقت را از یکدیگر بربایند. شوراهای اسلامی شهر و روستا جلسه‌های فوق‌العاده نام‌گذاری تشکیل می‌دادند. از قشم تا رشت و لاهیجان، از اسلام‌آباد غرب تا سبزوار، کوی، ساختمان، خیابان، اتوبان و میدان بود که به نام قاسم سلیمانی می‌شد.

روز يكشنبه ۱۵ دی ۱۳۹۸ اعضای شورای اسلامی شهر تهران به اتفاق آرا به تغییر نام بزرگراه رسالت به نام "شهید حاج قاسم سلیمانی" رأی مثبت دادند. حجت نظری سخنگوی شورا درباره علت این نامگذاری گفته بود: "این بزرگراه از سردار همدانی شروع شده و با گذر از آیت‌الله حکیم به سردار سلیمانی می‌رسد. این نامگذاری حاوی پیام استکبارستیزی است."

همان روزها رقابت‌های لیگ‌برتر والیبال، استادیوم‌های ۷ هزار نفری اسلامشهر، ورزشگاه باشگاه ماشین‌سازی تبریز و استادیوم ۱۵ هزار نفری در حال ساخت در شاهرود به نام قاسم سلیمانی شدند.

فرودگاه بین‌المللی اهواز، ایستگاه راه آهن کرمان، پایانه مرزی مهران، ایستگاه قطار برقی هشتگرد استان البرز، یگان‌های مرزی کشور شامل ۱۶ پاسگاه مرزی، ۵ گردان آموزشی و ستاد مرزبانی نیروی انتظامی هم به نام سلیمانی تغییر نام دادند.

دانشکده کشاورزی سنقر، اداره هواشناسی شهرستان بردسکن، برج شرکت مخابرات ایران، شعبه میدان کوثر بانک ملت کرمان، ساختمان شماره 2 بهزیستی استان کرمانشاه، اداره کل سازمان امور مالیاتی کشور، ایستگاه آتش‌نشانی شاهنامه مشهد، ۶۳ مجتمع آموزشی، ساختمان مرکزی دادسرا و دادگاه‌‌های شهرستان بویراحمد از ساختمان‌هایی بودند که به نام قاسم سلیمانی شدند.

آزادراه تهران-پردیس، آزادراه تهران - ساوه - سلفچگان، بلندترین پل آزادراهی کشور در اتوبان اصفهان - شیراز، بزرگ‌راه جیرفت- بافت، سایت مگا ۲ شرکت مگاموتور، قرارگاه جهادی خاتم الائمه، کوی سلیچ غربی و شرقی آبادان، بند خاکی همگن و کنترل سیلاب حوضه آبریز در روستای کاریان بخش جویم لارستان از دیگر مکان‌هایی بودند که به نام سلیمانی تغییر نام دادند.

میدان‌هایی در شهرهای یزد، بیرجند، بروجرد، رفسنجان، ساوه،، اراک، شهرکرد، قائمشهر، قشم و محلات و خیابان‌هایی در مشهد، سبزوار، ارومیه،شاهرود ایذه، همدان، گناباد، دامغان، بجنورد، قزوین، بابل، خوی، بندر دیلم، فراشبند، سروستان، خرم‌بید، شوش و اهواز هم به نام قاسم سلیمانی شدند.

همان روزها شورای فرهنگ عمومی هم اعلام کرد که ۱۳ دی در تقویم به نام «روز جهانی مقاومت» و قاسم سلیمانی ثبت ‌شده است.

در سی‌ و هشتمین‌ جشنواره فیلم فجر سیمرغی را بنام قاسم سلیمانی زد و تندیسی به نام سلیمانی با موضوع جهاد و مقاومت به فیلم آبادان یازده ۶۰ داده شد.

چند ماه بعد و در خردادماه مجلسی‌ها از طرح دو فوریتی را برای تغییر نام فرودگاه مهرآباد به قاسم سلیمانی خبر دادند، طرحی با بیش از ۲۰۰ امضا.

در متن طرح آمده بود: «هر گردشگر، مسافر و مقامی که قصد سفر به پایتخت ایران را داشته باشد، در اولین نگاه متوجه این شود که تهران دو فرودگاه دارد، یکی مزین به نام بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی و دیگری مزین به نام قهرمان بین المللی و پرچمدار مبارزه با استکبار جهانی و فرمانده جبهه جهانی مقاومت.»

اما حتی اصولگرایانی مانند جمله عبدالله گنجی، مدیرمسئول روزنامه جوان و فرشاد مهدی‌پور، مدیر مسئول روزنامه صبح نو هم به این طرح اعتراض کردند. مهدی‌پور گفت:'این موضوع خارج از حیطه وظایف مجلس است. نمایندگان هم در واکنش به انتقادات کوتاه آمدند و گفتند که اصلا چنین قصدی نداشتند و طرح مختومه شد.'

چند ماه بعد اما طرحی دیگر به نام قاسم سلیمانی شد. این‌بار طرح کنترل همه گیری کووید ۱۹ که با همکاری وزارت بهداشت و سازمان بسیج مستضعفین اول آذر آغاز شد.

بسیاری به این نامگذاری واکنش نشان دادند و گفتند بهتر بود که این طرح به نام یکی از اعضای کادر درمانی که در اثر کرونا جانش را از دست داده نامگذاری میشد.

حسین قاضیان جامعه‌شناس و پژوهشگر علوم اجتماعی درباره تلاش حکومت ایران برای به راه انداختن این موج تبلیغاتی می گوید: "ملتی که در حال شکست و افول است به قهرمان نیاز دارد. رژیم ایران قاسم سلیمانی را به عنوان قهرمان به مردم فروخت تاثیر این قهرمان سازی را در تشییع جنازه سلیمانی دیدیم. برای هیچ کدام از سرداران جنگ این همه تبلیغات نشد حتی کسانی مثل جهان آرا همت یا باکری خرازی نظام جمهوری اسلامی با وجود باخت سعی می کند با قهرمان سازی و شهیدسازی این باخت را جبران کند. "

درباره قاسم سلیمانی

تنها مکانها نبوده‌اند، علاوه بر تمام طرح‌ها، خیابان‌ها و تندیس‌هایی که به نام قاسم سلیمانی شد عناوین متعدد کتاب، کتاب صوتی، نماهنگ، قطعه موسیقی، بازی رایانه ای، مستند، برنامه‌های مختلف در صدا و سیما و حتی پازل‌هایی با تصویر قاسم سلیمانی تولید و عرضه شد.

یکی از قطعات موسیقی که همزمان با تشییع و بزرگداشت قاسم سلیمانی تولید و منتشر شده قطعه‌ای بود با عنوان «به نام پدر». در متن این قطعه آماده است: قدیمی‌ام کهنه شدم/ دلم می‌خواد جدید بشم/ چقد شهیدا خوشگلن/ کاشکی منم شهید بشم.

به گفته برنامه پیک بامدادی رادیو صدا و سیمای ایران در این یک سال بیش از ۳۰۰ کتاب درباره این قاسم سلیمانی منتشر یا در شرف انتشار است. کتاب‌هایی که اغلب موضوعشان یکی‌ است، زندگینامه قاسم سلیمانی و حتی نام‌های مشابه دارند.

این کتاب‌ها توسط ناشرانی منتشر شده‌اند که کمتر نامشان به گوش کسی خورده است اما مسابقات متعدد کتابخوانی کتاب‌هایشان را به چاپ‌های چندم رسانده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران در پویش کتابخوانی درباره قاسم سلیمانی کتاب‌ها با ۱۰ تا ۲۵ درصد تخفیف با حداقل هزینه به سراسر کشور ارسال می‌شوند. در پایان طرح قرار است به پنجاه نفر از کسانی که اقدام به ثبت سفارش و خرید کرده‌اند هدایای فرهنگی نفیس اهدا شود.

در متن یکی از کتاب‌ها با عنوان "سلیمانی عزیز" آمده است: «نیروهای آمریکایی ریخته بودند توی نجف. زمزمه‌ها را می‌شنیدیم که می خواهند بیایند سمت صحن و معلوم نبود چه بر سر مرقد امیرالمؤمنین(ع) درمی‌آورند. همان روزها سر و کلّه حاجی پیدا شد. پرسیدم: حاجی چه طور خودت رو به اینجا رسوندی؟ گفت: اومدم این آمریکایی ها رو از نجف بیاندازم بیرون.»

بیشتر بخوانید:

در میان کتاب‌ها این کتاب‌های شعر، عکس، پوستر و نمایشنامه هم موجود است. یکی از کتاب‌های شعر "ققنوس قدس" نام دارد. این کتاب گزیده‌ای از اشعار درباره قاسم سلیمانی است. در متن یکی از شعرهای این مجموعه آمده است: قاسم سلیمانی منم، قاسم سلیمانی تویی تو/ او ما شد و دنیا بداند پیوسته ما در انتشاریم.

کتاب‌های متعددی هم برای گروه سنی کودک و نوجوان منتشر شده است. علاوه بر این‌ها در کتاب‌های درسی آمادگی دفاعی، مطالعات اجتماعی، دین و زندگی، تاریخ معاصر، استان شناسی و … مطالبی درباره قاسم سلیمانی اضافه شده است.

اما انتشار کتاب درباره قاسم سلیمانی تنها محدود به مرزهای ایران نبوده است. کتاب‌های درباره او در کشورهای عراق، بنگلادش، کلمبیا، روسیه، ترکیه، آذربایجان و پاکستان با حمایت یا توسط رایزنان فرهنگی ایران منتشر شده است.

نشان ملی "مادر قاسم پرور"

در آستانه سالگرد قاسم سلیمانی بازار همایش‌ها و برنامه‌ها داغ است. از جمله این برنامه‌ها می توان به همایش ملی «مادران قاسم پرور» اشاره کرد که توسط بسیج برگزار می‌شود. در این همایش به مادرانی که در یکسال اخیر نام فرزندشان را قاسم گذاشته‌اند، نشان ملی "مادر قاسم پرور" اهدا می‌شود.

امیرعبداللهیان سخنگوی ستاد سالگرد مردمی قاسم سلیمانی در نشستی خبری برنامه های سالگرد او را تشریح کرده است. او گفته زندگینامه سلیمانی که خاطرات خود نوشته او است به هفت زبان زنده دنیا ترجمه می‌شود.

عبدالهی گفته که این ستاد با هماهنگی زینب سلیمانی دختر او و «بنیاد قاسم سلیمانی» فعالیت می‌کند و قرار است جایزه جهانی سلیمانی به افرادی از کشورهای عراق، یمن، لبنان، افغانستان، سوریه، ونزوئلا، جمهوری اسلامی ایران اهدا کند. این جایزه مصوب شورایعالی انقلاب فرهنگی است.

شهرداری تهران هم برنامه‌های مختلفی را اعلام کره است. سیدعلیرضا فاطمیان‌پور معاون فرهنگی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران از برگزاری چالش لباهنگ «صبح یک جمعه دلگیر»برای مقابله با سیاست‌های اینستاگرام در حذف نام شهید سلیمانی و تولید و انتشار موشن‌گرافی «روش‌های دور زدن تحریم» اینستاگرام خبر داده است.

وزارت ارشاد ایران هم برنامه‌های متعددی دارد، از برگزاری شب شعر درباره سلیمانی تا جشنواره تئاتر. سید مجتبی حسینی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی به تئاتر «سردار آسمانی» نوشته است: 'این جشنواره‌ ادای دینی است به شیرآهنکوه‌مردی که بر دژخیم جهل و خشم سایه افکنده بود و در مرزهای وطن؛ «مالک اشتر» و فراتر از مرزهای میهن خویش، «حارسُ‌الحَرَم» نام داشت.'

چهار بازی رایانه‌ایی "قاسم ۱.۲۰ " و «سایه انتقام» هم درباره قاسم سلیمانی ساخته شده‌اند.

بازی سایه انتقام با حمایت مرکز نوآوری رایمون، بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ساخته شده است. زبان بازی انگلیسی است. ژانر بازی تیراندازی عنوان شده و در آن تنوع سلاح شامل انواع موشک، تیربار و بمب است.

بازی "قاسم ۱.۲۰" هم توسط مرکز فضای مجازی سپاه امام رضا (ع) خراسان رضوی ساخته شده و سبکش ماجراجویی عنوان شده است.

اما بودجه همه این طرح‌ها و همایش‌ها سوال برانگیز است. در متن لایحه‌ بودجه‌ سال ۱۴۰۰ که معاون پارلمانی رییس‌‌جمهور ایران ۱۲ آذرماه به مجلس ارائه داد،‌ «بنیاد قاسم سلیمانی»، تحت نظر زینب سلیمانی، هشت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بودجه دریافت خواهد کرد.

سال گذشته و کمی بعد از کشته شدن سلیمانی این بنیاد ایجاد شد اما تاکنون درباره‌ی موسسان، متن اساسنامه جزئیاتی منتشر نشده است.

کمی بعد از انتشار خبر بودجه هشت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومانی این بنیاد، زینب سلیمانی در نامه‌ای نوشت که درخواست بودجه نداشته است. سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد در بودجه امسال هم این بنیاد ردیف بودجه ۱۰ میلیارد تومان داشته است. روابط عمومی سازمان برنامه و بودجه روز یکشنبه ۱۶ آذرماه اعلام کرد ردیف بودجه بنیاد «قاسم سلیمانی» سال گذشته و پس از کشته شدن او در عراق، توسط مجلس و در جریان بررسی بودجه ۱۳۹۹ در بخش بودجه سپاه پاسداران به متن قانون اضافه شد.