ترامپ در صدد جلب حمایت جهانی علیه ایران؛ ظریف مذاکره هسته‌ای را رد کرد

انتظار می‌رود رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل سیاست خود در قبال ایران را توضیح دهد. هم‌زمان، وزیر خارجه آمریکا از بیانیه قدرت‌های غربی درباره حمله به تاسیسات نفتی عربستان قدردانی کرده و خوستار محکومیت جهانی ایران شده است و وزیر خارجه ایران مذاکره با آمریکا را مردود دانسته است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای شرکت در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به سر می‌برد و امروز سه‌شنبه، ۲ مهر (۲۴ سپتامبر)، در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی خواهد کرد.

آقای ترامپ در مورد محتوای سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل ومذاکرات با رهبران جهان به خبرنگاران گفته است که "درباره ایران صحبت خواهم کرد."

او گفت که "در ارتباط با ایران، چیزهای خیلی زیادی در حال وقوع است، به مراتب بیشتر از آنچه که شما می‌دانید" و وعده داد که این تحولات بعدا مشخص خواهد شد.

آقای ترامپ با تاکید براینکه دولت ایالات متحده "فشار فراوانی" را بر حکومت ایران وارد کرده، تلویحا گفته است که اقدامات جدیدی را برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای و جلوگیری از "فعالیت مخرب" آن در منطقه به جریان خواهد انداخت. وی در عین حال گفتگو با مقامات ایرانی را کاملا منتفی ندانسته و گفته است که "من هیچوقت چیزی را مردود نمی‌دانم."

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌‌بی‌سی فارسی دنبال کنید

‌آقای محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، امکان مذاکره بر سر توافقی تازه درباره برنامه هسته‌ای ایران را رد کرده و خواهان پایبندی به توافق فعلی یعنی برجام شده‌اند.

پیشتر بوریس جانسون، وزیر امور خارجه بریتانیا با حمایت ازموضع ترامپ در قبال برنامه هسته‌ای ایران، خواهان مذاکره بر سر توافقی تازه‌ شده بود.

اما آقای جواد ظریف این پیشنهاد را رد کرده و از سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان خواسته بود موضع مستقلی از آمریکا در پیش بگیرند و مانع از اجرای برجام نشوند.

همزمان، مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا در مطلبی که امروز در توییتر این وزارتخانه منتشر شد، موضعگیری اخیر قدرت‌های غربی در مقصر دانستن ایران در حمله به تاسیسات نفتی عربستان را ستوده است. روز گذشته، رهبران سه کشور آلمان، بریتانیا و فرانسه - از اعضای برجام - در بیانیه مشترکی حکومت ایران را مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان در روز ۱۴ سپتامبر معرفی کردند.

آقای پومپئو نوشته است: "ایالات متحده از دوستان نزدیک خود، بریتانیا، فرانسه و آلمان، برای اظهارات صریح در مورد مسئولیت ایران در قبال اقدام جنگی علیه عربستان سعودی و آثار آن برای منطقه و جهان قدردانی می‌کند." وی افزوده است که "این موضعگیری باعث تقویت دیپلماسی برای تحقق هدف صلح می‌شود و ما از کشورهای دیگر نیز می‌خواهیم ایران را محکوم کنند."

همچنین، برایان هوک، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای ایران، با دفاع از "فشار حداکثری علیه ایران" به ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه‌ها در ایران اشاره کرده و گفته است که "رفتار فیفا نشان داد که وارد کردن فشار جهانی بر ایران برای تغییر رفتار آن مفید است."

انتظار می‌رود حمله اخیر به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، که آن کشور و قدرت‌های غربی ایران را مسئول آن دانسته‌اند، از موضوعات مهم در نشست مجمع عمومی باشد و در سخنرانی‌های مقامات شماری از کشورها به آن اشاره شود. پس از این حمله، گمانه‌زنی‌هایی در مورد واکنش تلافی‌جویانه آمریکا و عربستان به این اقدام منتشر شد اما برخی ناظران گفتند که احتمالا این دو کشور قبل از هرگونه اقدامی، با بهره‌برداری از فرصتی که نشست مجمع عمومی در اختیارشان گذاشته، در صدد جلب حمایت جهانی از مواضع خود در این مورد و تجهیز افکار عمومی جهانیان علیه حکومت ایران برخواهند آمد.

دبیرکل سازمان ملل بسیاری از کشورهای جهان این حمله را به عنوان اقدامی علیه ثبات و امنیت انرژی جهان محکوم دانسته‌اند هرچند اکثرا از نام بردن عامل حمله خودداری ورزیده و خواستار تحقیقات مستقل در این مورد شده‌اند.

در حال حاضر حسن روحانی، ریاست جمهوری ایران نیز برای شرکت در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به سر می‌برند اما مقامات ایرانی هرگونه ارتباط و گفتگو بین او رئیس جمهوری آمریکا را دست‌کم در شرایط کنونی رد کرده‌اند.

به گفته آنان، پیش شرط گفتگو با ایالات متحده بازگشت به برجام است هر چند مشخص نکرده‌اند که در چنین صورتی، تماس بین دو طرف به چه صورت خواهد بود. آیت‌الله علی خامنه‌ای مقام رهبری ایران اخیرا هرگونه گفتگویی با آمریکا در شرایط کنونی را منتفی دانسته است.

آقای روحانی هفته گذشته در سخنانی گفتند: "اگر آمریکا حرف خود را پس گرفت و توبه کرد و به معاهده هسته‌ای که آن را نقض کرده بازگشت، آن وقت در جمع کشورهای عضو معاهده که با ایران صحبت می‌کنند، آمریکا هم می‌تواند شرکت کند اما در غیر اینصورت هیچ مذاکره‌ای در هیچ سطحی بین مسئولان جمهوری اسلامی و آمریکایی‌ها اتفاق نخواهد افتاد نه در نیویورک و نه غیر آن."

جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز ماه گذشته و پس از رد پیشنهاد فرانسه برای ملاقات رئیسان جمهوری ایران و آمریکا، گفت که امکان هیچگونه مذاکره بین رهبران دو کشور وجود ندارد و در صورت بازگشت آمریکا به برجام نیز، ارتباط دو طرف در چارچوب ملاقات‌های برجام صورت خواهد گرفت. با اینهمه، او اخیرا در مصاحبه با یک شبکه آمریکایی گفت که رئیس جمهوری ایران "به شرط لغو تحریم‌ها" با دونالد ترامپ دیدار می‌کند.

روز گذشته حسن روحانی با امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه در نیویورک ملاقات کرد. آقای مکرون در این دیدار گفت که "راه کاهش تنش در منطقه کوچکتر شده و زمان آن رسیده است که ایران این راه را برگزیند." قرار است رئیسان جمهوری فرانسه و آمریکا روز سه‌شنبه با هم ملاقات کنند.

در پی دیدار رهبران فرانسه و ایران، سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل گفت که رئیسان جمهوری دو کشور "درباره نحوه حفظ برجام، روابط دوجانبه و ابتکار اخیر رئیس جمهوری ایران برای منطقه تحت عنوان امید گفتگو کردند." به گفته مقامات ایرانی، طرح ابتکار حسن روحانی که به آن طرح هرمز یا امید نام داده شامل همکاری کشورهای منطقه است. احتمالا حسن روحانی در سخنرانی خود در مجمع عمومی، ضمن محکوم کردن حضور کشورهای غربی در منطقه خلیج فارس و خاورمیانه، این طرح را ارائه می‌دهد.