اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

شانزده آذر سال ۱۳۳۳ اولين سال بعد از کودتای بيست و هشت مرداد، جنبش دانشجوئی ايران با حرکت اعتراض آميزی در دانشگاه تهران کوشيد تا نشان دهد که از ضربه های فرمانداری نظامی حکومت بعد از کودتا جان به در برده است. با حمله کاماندوهای نظامی به دانشگاه سه تن از دانشجويان چپ و ملی کشته شدند و به اين ترتيب روز شانزده آذر در تاريخ ايران به عنوان روز جنبش دانشجوئی ثبت شد.

گرچه تا ۲۴ سال بعد از آن واقعه مردم ايران نتوانستند ياد سه کشته جنبش دانشجوئی را گرامی بدارند، در سال ۵۷ در روز ۱۳ آبان درگيری های کماندوهای نظامی با دانشجويان معترض در دانشگاه تهران تجديد شد و در اين دانشجويان تنها نبودند و يک سال بعد در همان روز با اشغال سفارت آمريکا در تهران توسط گروهی از دانشجويان، عده ای را تمايل بر آن قرار گرفت که روز ۱۳ آبان به عنوان روز دانشجو ثبت شود گرچه شانزده آذر همچنان به روزی برای يادآوری اولين حرکت جنبش دانشجوئی باقی ماند و از روزهای اول انقلاب خيابانی هم به همين نام در غرب دانشگاه تهران مانده است.

اينک پنجاه سال بعد از حادثه شانزده آذر و بيست و چهار سال پس از آن روز اشغال سفارت آمريکا، محافظه کاران روز ۱۳ آبان را برای سردادن شعار مرگ بر آمريکا انتخاب کرده اند و اصلاح طلبان و بيش تر دانشجويان به روز هجدهم تير نظر دارند که با حمله نيروهای تندرو به خوابگاه دانشجويان تهرانی پنج روز ناآرامی در شهرها رخ داد.

روز دانشجو کدام است؟ آگاهان معتقدند با تغييراتی که در جهان رخ داد و به ويژه با منحصر شدن مخالفت با آمريکا به محافظه کاران حکومتی در ايران، روز ۱۸ تير جلوه بيش تری برای نشان دادن وضعيت فعلی جنبش دانشجوئی دارد و گروهی هم همچنان شانزده آذر را به روز تاريخی در جنبش دانشجوئی می دانند. به هر حال پنجاهمين ساگرد شانزده آذر فرصتی است برای مرور سرنوشت جنبش دانشجوئی در ايران.

آيا جنبش دانشجوئی در ايران به نقش تاريخی هم رسيده است؟ آخرين تلاش های محافظه کاران برای مهار جنبش دانشجوئی تا چه حد موفق بوده است؟ شانزده آذر که تا رژيم پادشاهی برقرار بود روز درگيری دانشجويان و حکومت محسوب می شد چه نقش و اثری در تاريخ معاصر و حرکت های دانشجوئی داشت؟ آيا چند ميليون دانشجوی امروزی ايران از آن سه شهيد نخستين جنبش دانشجوئی چيزی می دانند و يا تحولات جهانی و تغيير مطالبات نسل جديد آن روز را هم به تاريخ سپرده است؟

نظرهای خود را به فارسی حداکثر تا ۱۵۰ کلمه برای ما بفرستيد تا طی روزهای آينده در همين صفحه منعکس شود.

برخی از ديدگاه های خوانندگان اين صفحه

سابقه دانشگاه و دانشجو در ايران کمتر از ۷۰ سال است و در اين مدت اندک دانشجو توانسته نماينده جوانان روشنفکر باشد. اما جوانی، کم تجربگی و حضور موقت او در دانشگاه، همواره مورد سوء استفاده گروههای مختلف و شبه احزاب قرار گرفته و در قالبهای مختلفی نظير کمونيستها، ملی مذهبی ها، اسلامگرايان و ... به بازی گرفته شده و در آخر آنچه برای دانشجو مانده روحی افسرده و فکری سرکوب شده و تنی زندانی است که حتی از برآوردن خواسته های صنفی و به حق خود هم عاجز است! آنچه باعث شده دانشجو بيش از ديگران مورد توجه قرار گيرد، نبودن تشکلها و احزاب فعال در بدنه جامعه است، به قولی دانشگاه از جملة معدود محافل و مجامعی است که در آن عدة کثيری از افراد قادرند تا حدی آزادانه به کفتگو و بحث بپردازند! آيا شما جای ديگری به غير از دانشگاه سراغ داريد؟ مجيد - تهران

من به عنوان يک دانشجو اين روزها شاهد هستم که در روز دانشجو در همه دانشگاهها يک مهمان ويژه می آيد و خطاهای دولت را توجيه می کند. در حاليکه اين روز برای اين است که به نيازهای مردم و به خصوص قشر دانشجو توجه شود و به انتظارات آنها پاسخ داده شود. نه اينکه اگر دانشجوئی سوال ناگواری کرد برايش مسائلی به وجود بياورند. علی موسوی - ايران

دوران ۱۶ آذر و ۱۸ تير گذشته است. بايد دانشجويان به پا خيزند و جنبش های ديگری به پا کنند. يوسف- آتن

به عقيدة من ۱۸ تير را بايد روز دانشجو ناميد، روزی که همه ما به ياد خواهيم سپرد، روزی که گروه های تندرو آزادانه دانشجويان و ديگر مردم را مورد ضرب و شتم قرار دادند و هنوز هم آزادانه به کتک زدن مردم و جوانان در اجتماعات می پردازند و نه تنها محاکمه و دستگير نمی شوند بلکه مورد حمايت برخی از نهادها نيز قرار می گيرند. ماريا - تهران

بهتر است به بحثهای امروز بپردازيد. اگر مشکل ديروز جنبش دانشجويی استعمار خارجی بود امروز استبداد داخلی است. در حال حاضر حکومت قصد دارد از راه های مختلف جلوی خروش اين جنبش را بگيرد. مثلا در دانشگاه ما مجوز مراسم انجمن اسلامی لغو شد و مجوز برگزاری مراسم به بسيج دانشجويی داده شد اين حرکت در اکثر دانشگاه های بندرعباس مشاهده شد که فکر کنم برنامه ای سراسری باشد. حسين - بندرعباس

قبل از انقلاب هم اين بحث بود که جايگاه جنبش دانشجوئی در کجای حرکت تاريخی ملت ايران قرار دارد. اما تجربه نشان داده است که تا زمانی که دانشجو نتواند مردم را با خود همراه کند حتی توسط ضعيف ترين قدرتها ضربه ميخورد و نيرويش هدر ميرود۰ واقعيت ديگر اينکه برای حرکتهای تاريخی هم نميشود يک نسخه واحد پيچيد و هرروز تاريخی دارای شرايط خاص خود ميباشد. حالا اجازه بدهيد در مورد روز ۱۳ آبان ۵۸ يعنی روز تسخير سفارت آمريکا قدری ترديد کنيم، چرا که سازندگان آن امروز خود به انواع زبانها از کرده خود اظهار ندامت کرده و بعضا ساکن کنج زندان هم شده اند. از طرفی نظام نيز علی رغم شعارهای ظاهری، ميکوشد روابط خود با آمريکا را بازسازی کند. ملازاده - ايران

روز ۱۸ تير بهترين تاريخ برای انتخاب به عنوان روز دانشجو ميباشد. چون در اين نظام که خود دم از اسلام و اسلام خواهی وآزادی فکر و بيان ميزند گروهی دانشجو به علت بيان حقيقت به خاک و خون کشيده شدند. مهرزاد - شيراز

نمی توان منکر بزرگی وعظمت عملکرد دانشجويان در روز ۱۶ آذر ۱۳۳۳ به عنوان نماد استعمارستيزی مردم آن روز شد. ولی نگرانی ايران امروز چيز ديگری است. مشکل ما امروز استبداد دينی است. استبدادی که آزاديهای ما را محدود و شاديهای ما را ممنوع کرده است. لذا فکر می کنم ۱۸ تير ۱۳۷۸ نماد بهتری برای جنبش دانشجويی ايران امروز است. ميثم - تهران

جنبش دانشجويی نتوانسته نقش تاريخی خود را ايفا کند، زيرا حکومت ميکوشد تنها نهاد دمکراتيک دانشجويی را از بين ببرد و با استفاده از کليه امکانات خود شامل نيروهای بسيج دانشجويی و مديريتهای دانشکاه و تشکلهای موازی شامل دفتر تحکيم شيراز و انجمنهای به اصطلاح مستقل و نيروهای امنيتی که نفوذ داده، قصد به انفعال کشيدن جنبش را دارد. سعيد موسوی - لرستان