روز دوشنبه 21 ژانویه، بازارهای اروپایی شاهد افتی بودند که مشابه آن از زمان حملات 11 سپتامبر مشاهده نشده بود.

چرا ناگهان سقوطی با این شدت رخ داده است و آیا چیزی می تواند این روند نزولی را متوقف کند؟

چه عاملی باعث آغاز سقوط شد؟

سرمایه گذاران در بازارهای بورس سراسر جهان به شدت نگران وضع اقتصاد آمریکا هستند.

برخی بانکهای آمریکایی به این نتیجه رسیده اند که اقتصاد آمریکا وارد رکود شده است و برخی هم پیش بینی می کنند که به زودی رکود رخ دهد.

امیدهای زیادی وجود داشت که مجموعه سیاستهای انبساطی و سیاستهای محرک اقتصاد آمریکا که روز جمعه 18 ژانویه از سوی جورج بوش اعلام شد، بتواند به بهبود وضعیت همه کمک کند، اما میزان کمک اعلام شده (150 میلیارد دلار) به اندازه ای در برابر تولید ناخالص ملی آمریکا ناچیز بود که بسیاری امید خود را از دست داده اند.

چرا همه تا این اندازه به وضعیت اقتصاد آمریکا اهمیت می دهند؟

مصرف کنندگان و تجار آمریکایی از خریداران و مشتریان عمده محصولات و اقتصاد تقریبا هر کشوری در جهان هستند.

تا کنون به نظر می رسید برخی بازارهای بورس، از جمله بازار شانگهای، از تحولات در آمریکا تاثیر نمی گیرند.

اما در شش روز کاری گذشته، شاخص اصلی سهام این بازار هم 17 درصد افت داشته است.

حتی اگر آمریکا از بزرگترین مشتریان اقتصاد یک کشور نباشد، وقوع رکود اقتصادی در آمریکا برای آن کشور نیز خبر بدی خواهد بود، چون به هر حال هیچ کشوری در جهان در انزوای مطلق نیست و با کشورهای دیگری که با آمریکا ارتباط اقتصادی دارند، در تماس است.

به همین دلیل، رکود اقتصادی در آمریکا بر همه کشورهای جهان تاثیر خواهد گذاشت.

چه اتفاقی در آمریکا رخ داده است؟

همه مشکلات از زمانی آغاز شد که شمار افراد کم درآمدی که قادر به بازپرداخت وام مسکن خود نبودند، به طرز بی سابقه ای افزایش یافت.

بازار وام مسکن واگذار شده به افراد کم درآمد یا با درآمد غیرقابل پیش بینی با عنوان Sub-prime شناخته می شود.

	مجموعه سیاستهای انبساطی جورج بوش برای متوقف کردن سقوط کافی نبود

پس از آن، بانکهای سرتا سر جهان حاضر به قرض دادن پول به یکدیگر نبودند، چون نمی دانستند که بانک متقاضی اعتبار کافی برای بازپس دادن قرض را دارد یا خیر و همچنین از میزان پول قابل قرض دادن خود نیز برآورد درستی در اختیار نداشتند.

این روند که به "بحران اعتبار" معروف شد، شرایط برای قرض گرفتن پول از سوی بانکها، شرکتها و مصرف کنندگان را دشوارتر ساخته است.

آیا همه از این روند مطلع نبودند؟

چرا، اما کسی نمی داند رکود اقتصادی تا چه اندازه شدید خواهد بود یا اینکه آیا آمریکا دچار رکود مطلق خواهد شد یا خیر.

اکنون که سیاستهای انبساطی جورج بوش باعث نا امیدی کارشناسان اقتصادی شده است، شواهدی هم دیده شده که نشان می دهد تاثیر رکود در آمریکا بر جهان بیشتر از آن چیزی است که پیش بینی می شد.

روز دوشنبه 21 ژانویه گزارش شد که بانک مرکزی چین قصد دارد به دلیل بحران اعتبار، ارزش سهام خود را به مقدار عمده ای کاهش دهد.

چه چیزی می تواند مانع ادامه سقوط شود؟

همزمان با اعلام خبر تصمیم جورج بوش برای کاهش مالیات، بانک مرکزی آمریکا به قصد تحریک مصرف کنندگان، نرخ بهره را کاهش داده است و به نظر می رسد کاهش نرخ بهره ادامه داشته باشد.

با این حال به نظر نمی رسد هیچکدام از این موارد توانسته باشد سرمایه گذاران را در باره امکان توقف روند سقوط متقاعد کرده باشد.

سوال بزرگ این است که آیا، روند فعلی را باید محدود به ماه جاری دانست، یا اینکه این بحران باعث ایجاد یک بازار نزولی (Bear Market) شده است که سالها قیمت سهام را پایین خواهد راند؟

بازار نزولی بازاری است که در آن، سهام 20 درصد پایینتر از ارزش حداکثر آن معامله شود.

برخی بازارهای عمده سهام هم اکنون شرایط بازار نزولی را یافته اند و بسیاری هم نزدیک به این مرحله هستند.

من چرا باید به این تحولات اهمیت بدهم؟

اگر آمریکا دچار رکود شود و به روند نزولی اقتصاد جهان منجر شود، همه تاثیر آن را حس خواهند کرد.

امنیت شغلی کاهش خواهد یافت و بسیاری برای وام گرفتن با مشکل مواجه خواهند شد.

ضمن اینکه این بحران تاثیر عمده ای هم بر صندوقهای بازنشستگی و میزان پولی خواهد داشت که در زمان بازنشستگی پرداخت می شود.

همچنین کاهش قیمت سهام شرکتها، باعث کاهش سود آنها خواهد شد، و در نتیجه مالیات پرداختی شرکتها به دولت کاهش می یابد و بالطبع دولت ها هم مجبور به کاهش هزینه های خود می شوند و نیاز خود را از راه های دیگر تامین خواهند کرد که این مسئله، برای مردم عادی، معادل افزایش مالیاتهاست.