روزبه مهرزاد کارشناس بورس ايران

	قطع روابط دو بانک کرديت سوئيس و يو بی اس با شرکت ها و بانک های ايرانی، ادامه دستيابی بانک های خصوصی ايران به تسهيلات و اعتبارات ارزان را به خطر انداخته است

شاخص کل بورس تهران در پايان معاملات هفته پيش بيش از ۳۹ واحد کاهش يافت. اين افت که با کاهش ۱۴ و ۱۸ درصدی ارزش داد و ستد سهام و شمار خريداران سهام همراه بود، سبب شد تا شاخص کل بازار سرمايه ايران تنها ۶۸ واحد بالاتر از مرز روانی ۱۰ هزار واحد قرار گيرد.

بدين ترتيب در طول چهار ماهی که از روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد می گذرد، برای دومين بار شاخص کل بورس تهران به سمت مرز ۱۰ هزار واحد می لغزد.

کارشناسان معتقدند اگر شاخص کل بورس تهران برای دومين بار وارد محدوده چهار رقمی شود، بازگرداندن اعتماد دوباره به سهامداران بسيار دشوار خواهد شد.

خطر تحريم پولی

در ميان شرکت های عضو بورس تهران بانک های خصوصی بيشترين سهم را در افت شاخص کل داشتند، به طوری که طی مبادلات هفته پيش شاخص مالی که بيانگر نوسان قيمت سهام شرکت های سرمايه گذاری و بانک هاست، بيش از ۲۳۸ واحد سقوط کرد.

طی چهارسال گذشته بانک های خصوصی در تلاش بوده اند تا با جذب تسهيلات با نرخ بهره تک رقمی از بانک های اروپايی از حاشيه سود ۲۰ درصدی برخوردار شوند. مطابق تازه ترين گزارش ها، متوسط نرخ سود تسهيلات بانک های خصوصی ايران ۲۵ درصد است

کارشناسان معتقدند اين سقوط به دليل افزايش نگرانی سهامداران بانک های خصوصی از آثار تحريم پولی بانک های اروپايی عليه جمهوری اسلامی است.

با انتشار اخباری در مورد قطع روابط دو بانک کرديت سوئيس و يو بی اس با شرکت ها و بانک های ايرانی ادامه دستيابی بانک های خصوصی ايران به تسهيلات و اعتبارات ارزان با مخاطره رو به رو شده است.

طی چهارسال گذشته بانک های خصوصی در تلاش بوده اند تا با جذب تسهيلات با نرخ بهره تک رقمی از بانک های اروپايی از حاشيه سود ۲۰ درصدی برخوردار شوند. مطابق تازه ترين گزارش ها، متوسط نرخ سود تسهيلات بانک های خصوصی ايران ۲۵ درصد است.

هفته گذشته قيمت هر سهم بانک کارآفرين که اولين بانک وارد شده به بورس تهران است، حدود ۳۰۰ ريال کاهش يافت و قيمت هر سهم بانک اقتصاد نوين که اولين بانک خصوصی ايران است، نزديک به ۹۰ ريال ارزان تر شد.

افت بيش از ۱۱ درصدی قيمت سهام بانک کارآفرين پس از آن رخ داد که نماد معاملاتی اين بانک پس از ۲۰ روز به دليل تعديل سود سهام در جريان دو روز پايانی معاملات هفته پيش بازگشايی شد.

تحليلگران مسايل بازار سرمايه معتقدند با گشايش نماد معاملاتی بانک پارسيان که بزرگترين بانک خصوصی عضو بورس تهران است، شاخص کل بورس تهران با سرعت بيشتری کاهش خواهد يافت.

نماد معاملاتی اين بانک بيش از ۴۰ روز است که به دليل تعديل سود هر سهم که تصميم گيری راجع به آن مدت هاست انجام شده، بسته مانده است.

هم اکنون از مجموع ۴۱۹ شرکتی که در بورس تهران پذيرش شده اند، نماد معاملاتی ۱۷۱ شرکت بسته است.

فرصت گرفتن وام

گذشته از بانک های خصوصی، شرکتهای ايرانی طی سالهای گذشته توانسته بودند اعتماد بانکهای اروپايی را برای دريافت وام جلب کنند. پيشتر گزارشها از تمايل ۲۵ بانک اروپايی، آسيايی و آفريقايی برای اعطای وام ۵۰ ميليارد دلاری به شرکتهای ايرانی طی سالهای آينده حکايت داشت.

تحليلگران مسايل بازار سرمايه پيش بينی می کنند اگر در نشست اضطراری دوم فوريه شورای حکام سازمان انرژی اتمی تصميم بر ارجاع پرونده هسته ای جمهوری اسلامی به شورای امنيت سازمان ملل گرفته شود، آثار هر گونه تحريم اقتصادی عليه ايران بيشتر در بورس تهران نمود خواهد يافت

گفته می شد که شرکتهای خودروسازی ايران همچون ايران خودرو که به ساخت محصولات پژو، رنو و بنز در ايران مشغولند و ديگر شرکتهای بزرگ اين کشور برای توسعه کارخانه‌ها، نيروگاهها و شبکه‌های مخابراتی در ايران از اين بانکها وام خواهند گرفت.

شرکتهای ايران خودرو، شرکت ملی کشتيرانی ايران، شرکت‌ ملی نفت ايران، شرکت آلومينيوم المهدی و ديگر شرکتهای ايرانی تنها در سال ۲۰۰۴ ميلادی سه ميليارد دلار وام از بانکهای بين‌المللی دريافت کردند و ايران خودرو در سال جاری يک قرارداد برای اخذ وام صد ميليون دلاری از بانک استاندارد چارترد امضا کرده و در حال مذاکره با بانک پاريباس و ديگر بانکهای بين المللی برای اخذ وام ۵۰۰ ميليون يورويی و فروش اوراق قرضه در اروپا ادامه دارد.

ايران خودرو در يک سال گذشته همواره جزو سه شرکت بزرگ بورس تهران بوده و بيش از چهار درصد ارزش جاری بازار سرمايه را در اختيار دارد.

بر اين اساس کارشناسان پيش بينی می کنند در صورت تحريم پولی جمهوری اسلامی توسط بانک های اروپايی علاوه بر بانک های خصوصی، نزول قيمت سهام شرکت های صنعتی نيز شتاب بيشتری به خود گيرد.

در جريان مبادلات هفته گذشته شاخص قيمت سهام شرکت های صنعتی ۲۵ واحد کاهش يافت.

تهديد برای سرمايه گذاريها

برخی کارشناسان احتمال می دهند در صورت ادامه اين افت، بهای سهام شرکت های بزرگ سرمايه گذاری نيز که مالک عمده سهام شرکت های صنعتی هستند، نيز با کاهش بيشتری همراه خواهد شد.

کارشناسان معتقدند آسيب پذيری شرکت های سرمايه گذاری از پديده تحريم پولی ايران با توجه به تغيير استراتژی آنها برای حضور بيشتر در صنايع بزرگ بيش از پيش افزايش يافته است.

طی يک سال گذشته با افزايش رکود معاملات بازار سرمايه ايران، شرکت های سرمايه گذاری تصميم گرفته اند تا برای جبران زيان خود به فعاليت گسترده در پروژه های پايين دستی صنايع بزرگ همچون نفت، پتروشيمی و فلزات مشغول شوند که سود تضمين شده بالايی در بلند مدت دارد.

با اين حال کاهش حمايتهای مالی بانک های اروپايی از اين پروژه های سرمايه بر سود بلند مدت اين شرکت ها را نيز به چالش طلبيده است.

بر اين اساس تحليلگران مسايل بازار سرمايه پيش بينی می کنند که اگر در نشست اضطراری دوم فوريه شورای حکام سازمان انرژی اتمی تصميم بر ارجاع پرونده هسته ای جمهوری اسلامی به شورای امنيت سازمان ملل گرفته شود، آثار هر گونه تحريم اقتصادی عليه ايران بيشتر در بورس تهران نمود خواهد يافت.

فعالان بورس تهران اميدوارند دولت با فراخوانی دوباره نهادها و بنيادها به خريد گسترده سهام مانع افت شاخص کل به پايين تر از ۱۰ هزار واحد شود

با اين حال تحليلگران مسايل سياسی معتقدند تلاش های ديپلماتيک جمهوری اسلامی برای جلب حمايت چين و روسيه احتمال تصميم گيری قطعی راجع به پرونده جمهوری اسلامی را تا ماه مارس(اسفند ماه) به تعويق خواهد انداخت.

'سقوط تا عيد'

بنابراين روند نزولی شاخص های بورس تهران با شيبی ملايم تا پايان سال جاری خورشيدی ادامه خواهد يافت.

اما کارشناسان معتقدند معاملات هفته آينده بازار سهام کاملا تحت تاثير نشست آتی شورای حکام خواهد بود و در صورت صدور هرگونه بيانيه تندی عليه جمهوری اسلامی شاخص کل بورس تهران با وجود اعمال سياست های کنترلی از سوی مديران بازار سرمايه تا دو هفته آينده به مرز ۱۰ هزار واحد نزديک خواهد شد.

در مقابل فعالان بورس تهران که با محافظه کاری بيشتری معاملات سهام را پی گيری می کنند، اميدوارند دولت با فراخوانی دوباره نهادها و بنيادها به خريد گسترده سهام مانع افت شاخص کل به پايين تر از ۱۰ هزار واحد شود.

اين اميدواری با رشد سهم بنيادها و نهادها تا ۸۰ درصد در معاملات روزهای منفی تر هفته گذشته افزايش يافته ولی کارشناسان کمبود نقدينگی حاميان حقوقی بورس تهران را مانع از تحقق اميد های فعالان بازار می دانند.