کشاورزان آفریقايی بر بازارهای جهانی دسترسی محدودی دارند

اما اين توافق برای مردم کشورهای فقير و ثروتمند چه اهميتی دارد؟ بی بی سی نکات مهم و اثرات اين سند را ارزيابی می کند.

ماجرا از چه قرار است؟

دنيا می کوشد برای توسعه تجارت آزاد ميان کشورها، با تاکيد بر کشورهای فقير به توافق تازه ای برسد. مذاکرات در سال ۲۰۰۱ آغاز ولی در ۲۰۰۳ متوقف شد.

حاميان توافق تجاری می گويند که آن به نابودی فقر در کشورهای در حال توسعه کمک خواهد کرد و کشورهای غنی نيز اگر بتوانند کالا و خدمات بيشتری به خارج بفروشند، سود خواهند برد.

طرفداران می افزايند توافق تازه می تواند رشد اقتصاد جهان را تقويت کند و مشاغل را افزايش دهد، ولی منتقدان می گويند هرگونه توافق تازه به کاهش اشتغال در کشورهای در حال توسعه می انجامد و به فقرا لطمه خواهد زد.

در هنگ کنگ برسر چه توافق شد؟

توافقنامه تجاری هنگ کنگ چندين گام نمادين کوچک در روند مذاکرات تجاری برمی دارد ولی از توافق نهايی بر سر مسايل بزرگ گشودن مرزهای تجاری به روی کشاورزی، خدمات و محصولات صنعتی عاجز بوده است.

	کنگره آمريکا به دولت اين کشور تنها تا ژوييه ۲۰۰۷ مهلت داده است اين مذاکرات را دنبال کند

در عوض اعضا در اقدامی نمادين بر سر تاريخی (سال ۲۰۱۳) برای پايان دادن به يک نوع از يارانه های کشاورزی، موسوم به يارانه صادرات، توافق کرده اند. يارانه صادرات تنها دو درصد از سوبسيدهای کشاورزی کشورهای غنی را دربرمی گيرد.

در اجلاس هنگ کنگ همچنين توافق شد به ۴۹ کشور بسيار فقير جهان اجازه داده شود به بازارهای کشورهای ثروتمند دسترسی آزاد داشته باشند، بدون آن که تعرفه گمرکی بپردازند. با اين حال، آنها تنها يک درصد از کل تجارت جهان را تشکيل می دهند.

همچنين پنبه کاران غرب آفريقا قدری کمک دريافت خواهند کرد.

آيا بدين ترتيب به توافق نهايی برای تجارت آزاد دست يافته ايم؟

هنوز خير. ابتدا قرار بود نشست هنگ کنگ شکل نهايی توافق تجارت آزاد را تعيين کند، ولی اين بلندپروازی بعدا تعديل شد.

اکنون ممکن است مذاکرات ظرف سه ماه به ژنو انتقال يابد تا در مورد مسايل کليدی گشايش بازارها به روی فرآورده های کشاورزی، کالاهای صنعتی و خدمات توافق شود. هدف اين است که مذاکرات تا آخر سال ۲۰۰۶ خاتمه يابد.

بزرگترين مانع اين خواهد بود که اتحاديه اروپا با چه سرعتی حاضر است بازارهای کشاورزی خود را بگشايد و کشورهای در حال توسعه در مقابل چقدر از بازارهای خود را به کالاهای صنعتی خواهند گشود.

چرا وقت مذاکرات اينقدر تنگ است؟

کنگره آمريکا به دولت اين کشور تنها تا ژوييه ۲۰۰۷ مهلت داده است اين مذاکرات را دنبال کند. چنانچه تا آن موقع توافقی حاصل نشود، ممکن است مخالفان با افزودن متممهای دست و پا گير، چوب لای چرخ مذاکرات بگذارند و آمريکا را مجبور کنند خواستار گفتگوهای نو شود.

	برخی از سازمانهای غير دولتی می گويند که دست نيافتن به توافق، بهتر از توافقی ناخوشايند برای فقراست و شايد بهتر باشد طرحی نو و منصفانه برای نظام تجاری جهان درانداخت

با توجه فضای کنونی کنگره آمريکا، از آنجا که توافقهای تجاری به دليل کسری بی سابقه تراز تجاری اين کشور محبوبيت ندارد، بعيد است اين مهلت زمانی تمديد شود.

بعلاوه هرگونه مذاکره بدون مشارکت نمايندگان بزرگترين اقتصاد جهان بی مفهوم خواهد بود.

چه کسی از توافقنامه تجاری سود خواهد برد؟

اگر ما به توافق نهايی تجارت برسيم، برندگان بزرگش احتمالا کشورهای بزرگ صادرکننده محصولات کشاورزی مانند برزيل، آرژانتين، استراليا و کانادا خواهند بود که می توانند فراورده های بيشتری در خارج بفروشند.

همچنين کشورهای بسيار فقير نيز از اين توافق احتمالی بخاطر کمکهای موعود و دسترسی بيشتر به بازارهای کشورهای غنی بهره خواهند برد.

افزون بر اين، مصرف کنندگان کشورهای غنی، بخصوص در اتحاديه اروپا، می توانند غذای ارزان تری بخرند. مصرف کنندگان و کسب و کارهای کشورهای در حال توسعه نيز احتمالا از خدمات کارآمدتر بانکی، کشتيرانی و مخابراتی سود می برند و چين قادر خواهد بود اجناس توليدی فزونتری صادر کند.

چه کسی از توافقنامه تجاری زيان خواهد ديد؟

چنانچه کشورهای کمتر توسعه يافته در دسترسی به بازارهای ثروتمند مزيت يابند، ساير کشورهای در حال توسعه مانند پاکستان ضرر خواهند کرد.

همچنين اگر توليد کنندگان کارآمدتر مانند برزيل بتوانند اجناس خود را آزادتر بفروشند، کشاورزان کشورهای گرفتار ديوان سالاری و موانع توسعه زيان خواهند ديد. کارگران صنايع تحت حمايت دولت در کشورهايی مانند هند نيز از افزايش واردات آسيب خواهند ديد.

همچنين اگر تغييراتی در بازار کار بخش خدمات صورت پذيرد، کارگران ناماهر کشورهای ثروتمند شانس نسبتا اندکی برای يافتن کار خواهند داشت.

اگر مذاکرات توافق تجاری شکست بخورد، چه پيش می آيد؟

ناتوانی در تکميل اين دور از مذاکرات می تواند عواقب وخيمی برای سازمان تجارت جهانی و نظام چند جانبه تجارت داشته باشد.

کشورها شايد بطور فزاينده برای توافقنامه های دو جانبه با يکديگر مذاکره کنند و کشورهای کوچک را در تنگنا قرار دهند. اما برخی از سازمانهای غير دولتی می گويند که دست نيافتن به توافق، بهتر از توافقی ناخوشايند برای فقراست و شايد بهتر باشد طرحی نو و منصفانه برای نظام تجاری جهان درانداخت.