کاوه اميدوار

	فضای کسب و کار در ايران فعلا چندان مناسب نيست و هيچکس نمی داند در آينده چه اتفاقی خواهد افتاد

او با حسرت از گذشته ای ياد می کند که وقت سرخاراندن نداشت و کمتر وقت می کرد با خانواده باشد. می گويد: " حالا تنها دلخوشی ام اين است که وقت بيشتری را با خانواده ام می گذرانم. نمی دانم چه اتفاقی افتاده که همکارانم هم کاملا اعتمادشان را نسبت به هم از دست داده اند، همه نقد معامله می کنند. البته اگر معامله ای باشد."

اين مسئله مختص اين تاجر جوان ايرانی نيست، بلکه بحث روز محافل اقتصادی است و خيلی ها در کوچه و خيابان از رکود در کسب و کار حرف می زنند و می پرسند بالاخره کی تمام می شود؟

فضای پرتنش سياسی که حول پرونده هسته ای شکل گرفته و تغيير و تحولات مديريتی در دولت جديد همه چيز را به حالت تعليق درآورده است.

نفس بورس به شماره افتاده و تدبيرهای دولت تازه کار برای کنترل بازار بی نتيجه بوده و جز فرو افتادن بيشتر شاخص ها ثمری نداشته است.

به عقيده برخی کارشناسان شوکی که بعد از انتخابات به اقتصاد ايران وارد شده به اين سادگی برطرف شدنی نيست. بعد از پيروزی غير قابل پيش بينی محمود احمدی نژاد بر رقيب کهنه کارش اکبر هاشمی رفسنجانی که هشت سال تجربه رياست جمهوری داشت، همه چيز در هاله ای از ابهام فرو رفته است.

البته تا اين جای کار اقدامات دولت تازه کار نيز به تشديد اين فضای مبهم کسب و کار اقتصادی دامن زده است.

سخنان آقای احمدی نژاد در باره نابودی اسرائيل و سيل اعتراضات جهانی نسبت به اين موضوع، انتقادهای تند و تيز اتهاماتی مبنی بر فساد مالی در دولت های پيشين، مخالفت با روش کار بانک ها که منجر به تغيير يکباره مديران آن شد و بحث تحريم کالاهای کره ای به تقويت ترديد ها و دودلی ها کمک کرده است.

شکايت از دولتمردان

همزمان با بحث تحريم کالاهای کره ای يک گروه متشکل از بازرگانان و توليد کنندگان ايرانی در کشور چين مشغول معامله بودند. يکی از اعضای اين گروه می گويد: "با آنکه از قبل توافق کرده بوديم، اما يکباره همه چيز عوض شد."

مدير شرکت چينی به هيچ وجه حاضر به پذيرش توافق های قبلی نبود و دائم تکرار می کرد چه تضمينی وجود دارد که فردا کالاهای چينی تحريم نشود تاجر ايرانی

با يک شرکت چينی از قبل توافق شده بود و قرار بود متن قرارداد آماده شود اما وقتی تجار ايرانی برای امضای قرارداد مراجعه کردند، مدير عامل شرکت شرکت چينی کلی روزنامه جلوی آنها گذاشت. اعضای گروه متعجب از اين رفتار مدير شرکت چينی گفتند: "وقت برای روزنامه خواندن زياد است. قرارداد را امضا کنيم."

يکی از اعضای گروه می گويد:" تاکيد مدير چينی باعث شد نگاهی به روزنامه ها بيندازم، باورم نمی شد که در اين چند روزی که در چين سرگرم کارهايم بودم و از همه چيز بی خبر، دولت به فکر تحريم کالاهای کره ای افتاده باشد."

اين خبر اگر چه بعدها تکذيب شد، اما فرصتی به شرکت چينی داد تا برای کسب امتيازات بيشتر از مشتريان ايرانی دست بالا را بگيرد، چون می دانست ايرانی ها جواب قانع کننده ای برای اين تصميم دولتشان ندارند.

اعضای گروه می گويند: "مدير شرکت چينی به هيچ وجه حاضر به پذيرش توافق های قبلی نبود و دائم تکرار می کرد چه تضمينی وجود دارد که فردا کالاهای چينی تحريم نشود."

يکی از اعضای گروه می گويد: "در شرايط بدی قرار گرفته بوديم. يا بايد قيد معامله را می زديم يا به شرايط جديد تن می داديم."

اين تجار با انتقاد از دولتمردان ايرانی می گويند: "اينها با اين کارهايشان همه اعتبار ما را زير سئوال بردند. کلی به ما ضرر زدند. چه کسی خسارت ما را پرداخت می کند؟ آيا جايی هست که ما از آنها شکايت کنيم؟"

چشم انتظار آينده

فضای کسب و کار در ايران فعلا چندان مناسب نيست و هيچکس نمی داند در آينده چه اتفاقی خواهد افتاد.

از سياست سر در نمی آورم، اما می دانم که اين وضعيت نمی تواند خيلی دوام بياورد مهدی، تاجر ايرانی

مهدی تاجر تهرانی می گويد: "از سياست سر در نمی آورم، اما می دانم که اين وضعيت نمی تواند خيلی دوام بياورد". او با کمی مکث اضافه می کند: "البته شايد هم ادامه پيدا کند. نمی دانم."

او با حسرت از دوستانش می گويد که در چند ماه گذشته همه چيزشان را فروختند و به دوبی اسباب کشی کردند. "لابد آنها زرنگ تر از ما بودند و می دانستند که چه سرنوشتی در انتظار ماست."

وی در ادامه می گويد: "چند نفری از دوستان ما که به قول خودشان بيشتر اهل حساب و کتاب بودند و خيال می کردند بعد از انتخابات رياست جمهوری وضع بهتر می شود و روند رو به رشد سال های گذشته بورس ادامه می يابد، بخشی از دارايی شان را اواخر سال گذشته فروختند و همان زمان که قيمت سهام دربورس داشت کم می شد سهام خريدند، اما حالا بيچاره شده اند."

با سقوط شاخص های بورس و بازار متلاطم بازار سهام خيلی ها ورشکسته شده اند و خريد و فروش به کمترين ميزان خود در طول سال های گذشته رسيده است.

نبض بورس به شماره افتاده و دولت اميدوار است با اجرای قانون جديد بورس بخشی از رکود فعلی حاکم بر بازار کم شود هر چند در خوشبينانه ترين شرايط تا اجرای آن لااقل چهار ماهی وقت لازم است.

موج گسترده تغيير مديران دولتی به خصوص عوض شدن مديران بانک ها که واکنش های بسياری به دنبال داشته، فضای پرتنشی ايجاد کرده است و با خبرهايی که در باره تغييرمديران شرکت های بيمه ها و ديگر مديران اقتصادی به گوش می رسد ممکن است دامنه نگرانی ها افزايش يابد.

به نظر می رسد اقتصاد ايران هنوز از فضای انتظار پيش از انتخابات و شوک بعد از آن خارج نشده است و با وضع موجود پيش بينی وضعيت آينده دشوار است. پرونده هسته ای ايران در مراحل حساسی قرار گرفته و احتمال ارجاع آن به شورای امنيت وجود دارد.

بنابر اين تا روشن تر شدن وضعيت پرونده هسته ای، ارائه برنامه اقتصادی مشخص از سوی دولت جديد و پايان تغييرات مديران دولتی بايد صبر کرد و به انتظار نشست.