|
فراز و فرودهای مالی منچستر يونايتد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
منچستر يونايتد شايد ثروتمندترين باشگاه فوتبال جهان باشد، ولی تاريخ نشان می دهد که در طول قرن گذشته، کسب و کار اين باشگاه هميشه مطلوب نبوده است. در بسياری از موارد، يک منجی در واپسين لحظه عمليات نجات براه انداخته و اين باشگاه را از لبه ورشکستگی يا مصيبتی ديگر رهانده است. اکنون منچستر يونايتد به مالکيت مالکوم گليزر، ميلياردر آمريکايی افتاده و يکبار ديگر به صورت مالکيت خصوصی درآمده است. اکنون به نظر می آيد حضور ۱۴ ساله منچستر يونايتد در بازار سهام لندن موردی استثنايی در طول تاريخ اين باشگاه بوده است. در سال ۱۹۰۲ جان هنری ديويس، آبجوساز ثروتمند شهر منچستر، مالکيت اين باشگاه را که آن موقع "نيوتون هيت" ناميده می شد، به دست گرفت و آن را از زوال نجات داد، چيزی که امروز تصورش غيرممکن است. مفاد آن معامله نيز نسبتا عجيب بود. استيو کلی، نويسنده کتاب "بک پيج يونايتد"، می گويد: "باشگاه در معرض خطر نابودی قرار داشت و تصميم گرفت برای گردآوری پول، بازاری چهار روزه برگزار کند. يکی از جاذبه های اين بازار، سگی بود که يک شب بعد از تعطيلی بازار گريخت. به دام انداختن مجدد اين سگ به ديداری ميان هری استافورد، کاپيتان تيم، و آقای ديويس منجر شد که کنسرسيومی از کاسبکاران محلی تشکيل داده بود." اين دو توانستند دو هزار پوند گردآوری کنند و باشگاه را از ورشکستگی نجات دهند. آنها بدهی طلبکارها را پرداختند و باشگاهی جديد به نام منچستر يونايتد در آوريل ۱۹۰۲ شکل گرفت. باشگاه پول آقای ديويس که رييس باشگاه شد، برای توسعه ورزشگاه اولدترافورد سرمايه گذاری سنگينی انجام داد که بعد از تکميل در سال ۱۹۱۰ به يکی از مهمترين استاديومهای انگلستان تبديل شد.
در خلال سالهای رياست آقای ديويس منچستر يونايتد به باشگاه پول ملقب شد و ليگ فوتبال و فدراسيون فوتبال انگلستان مديريت يونايتد را به دليل ارايه اظهارنامه های مالی گمراه کننده توبيخ کرد. وی در سال ۱۹۲۷ جان سپرد و درست چهار سال بعد اين باشگاه دوباره به گرداب بحران مالی افتاد. در کريسمس ۱۹۳۱ بدهی منچستر يونايتد به ۳۰ هزار پوند رسيد و بانک به والتر کريکمر، دبير اين باشگاه، اجازه نداد دستمزدها را بپردازد. آقای کلی می گويد: "اگرچه شايد مردم به اين مساله فکر نکنند، ولی اين باشگاه در طول اين سالها فراز و فرود مالی داشته است، با اين حال باشگاه بزرگی است که همواره توانسته است سرمايه گذاران را جذب کند." در اين مورد يک ثروتمند ديگر، جيمز گيبسون، سر بزنگاه قدم پيش گذاشت که از راه توليد اونيفورمهای نظامی پولی به هم زده بود. وی دستمزدها را پرداخت و در اول ژانويه ۱۹۳۲ رياست باشگاه را بر عهده گرفت، سمتی که تا دو دهه در اختيارش بود. بعد از جنگ آقای گيبسون با واگذاری سهام منچستر يونايتد توانست ۲۰ هزار پوند گردآوری کند. يکی ديگر از اقدامات بزرگ وی انتصاب مت بازبی به سمت مربيگری اين تيم بعد از جنگ جهانی دوم بود. در خلال اين جنگ، ورزشگاه اولدترافورد در زير بمباران آلمانی ها به شدت آسيب ديد و باشگاه در داخل و خارج ميدان ناگزير به بازسازی شد. اولدترافورد در ۱۹۴۹ از نو ساخته شد.
آقای گيبسون تا زمان مرگش در آغاز فصل ۵۲-۱۹۵۱ به عنوان بزرگترين سهامدار مالک اين باشگاه خصوصی بود. پسرش آلن اين دارايی را به ارث برد ولی هارولد هاردمن رييس باشگاه شد. فاجعه هوايی مونيخ در فوريه ۱۹۵۸ به يک دهه کاميابی برای منچستر يونايتد پايان داد و در حالی که باشگاه خود را برای بازسازی تيم آماده می کرد، مدير جديدی به نام لوييس ادواردز منصوب شد. آقای کلی می گويد: "آقای ادواردز شروع به خريد سهام از افرادی کرد که می پنداشت سهمی در اين باشگاه داشته اند. او زبان چربی داشت و توانست مردم را متقاعد کند قيد سهمشان را بزنند و او در نهايت مالک باشگاه شد." جلب سرمايه گذار با مرگ آقای هاردمن در ۱۹۶۴ که بعد از شش سال تلاش برای خريد سهام رخ داد، لوييس ادواردز به عنوان رييس منصوب شد. آقای ادواردز توسعه بيشتر ورزشگاه اولدترافورد را در دستورکار خود قرار داد و بار ديگر سهام باشگاه را عرضه کرد که به گردآوری يک ميليون پوند انجاميد. شمار سرمايه گذاران اين باشگاه از ۹۰ به دو هزار نفر افزايش يافت. بدين ترتيب مت بازبی امکان يافت بازيکن بخرد، ولی در عين حال تسهيل مقررات نقل و انتقال بازيکنان سرآغاز عصر جديدی از صعود دستمزدها شد. آقای ادواردز در سال ۱۹۸۰ جان سپرد و پسرش مارتين زمام رياست را به دست گرفت.
دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ برای تيم منچستر يونايتد موفقيت آميز نبود، ولی حضور پرشمار تماشگران در هر فصل متضمن بقای مالی دراز مدت شد. اين تيم در ۱۷ فصل از ۲۰ فصل بيشترين شمار تماشاگران را جلب کرد. در سال ۱۹۸۴ رابرت ماکسول حاضر شد با پرداخت ده ميليون پوند منچستر يونايتد را بخرد، ولی پيشنهاد وی رد شد. اولين مالک خارجی پنج سال بعد، يک ملاک به نام مايکل نايتون تا آستانه مالکيت اين باشگاه پيش رفت، ولی يکی از حاميان مالی او، بانک سيتی کورپ، عقب نشست. سپس در ماه مه ۱۹۹۱ اين باشگاه سهامش را در بازار سهام شناور کرد: حدود دو ميليون و ششصد هزار سهم به قيمت سه پوند و ۸۵ پنس برای هر سهم. مارتين ادواردز بخاطر ۹۳ ميليون پوندی که طی سالها از فروش سهام خود به دست آورد، مورد انتقاد قرار گرفت و در سال ۲۰۰۰ از سمت مدير اجرايی کنار رفت. آقای کلی، نويسنده کتاب "بک پيج يونايتد" می گويد: "وی آماج انتقادات تندی قرار گرفت، اما مشکل سهامی عام شدن اين است که هميشه يک نفر هست که می خواهد سهام شما را بخرد." اکنون مالکوم گليزر تازه ترين کاسبکار خودرای است که مالکيت باشگاه منچستر يونايتد را بر عهده می گيرد، ولی با اين تفاوت که او اولين خريدار خارجی است. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||