لادن پارسی

روی جلد کتاب بوف کور طرح از حميدرضا وصاف

پس از ساليان درازی که مجوز انتشار برخی از آثار هدايت، به ويژه بوف کور صادر نمی شد، ناگهان در روزهای نخستين نمايشگاه کتاب انتشارات جديدالتاسيس "صادق هدايت" نسخه بدون جرح و تعديل و با مجوز اين کتاب را در قالب کتابی پاکيزه، در نمايشگاه عرضه کرد و با استقبال شگفت انگيز مخاطبان روبرو شد و سپس در اقدامی ناگهانی تمام نسخ اين کتاب به دستور رئيس اداره نظارت بر ضوابط نشر کتاب در ايران، توسط حراست نمايشگاه جمع آوری شد.

جهانگير هدايت، برادرزاده صادق هدايت در گفتگويی کوتاه اظهار داشت: "ما به عنوان خانواده هدايت با انتشار بوف کور توسط انتشارات "صادق هدايت" در اصفهان موافقت کرديم. ناشر از ارشاد اصفهان مجوز گرفته و يک بوف کور اصيل چاپ کرده است. اين بوف کور با نظارت بنياد هدايت و بدون جرح و تعديل منتشر شده است."

بهنام اوحدی مدير انتشارات "صادق هدايت" درباره چگونگی اخذ مجوز چاپ بوف کور گفت: "وقتی فهميدم به دو ناشر مجوز انتشار بوف کور را دادند، من هم تقاضای انتشار اين کتاب را کردم. در اداره ارشاد اصفهان گفتند چون اين اثر يک اثر ملی است، بايد از ارشاد تهران استعلام کنيم. "

"آنها نامه استعلام را به من دادند و من نامه را آوردم تهران و به دفتر رئيس اداره نظارت بر ضوابط نشر کتاب در ايران مراجعه کردم. پس از ساعت ها انتظار ايشان حاضر نشدند پاسخ استعلام ارشاد اصفهان را بدهند و گفتند شما ناشر شهرستانی هستيد و من کاری با شما ندارم. برويد مجوزتان را از اصفهان بگيريد. آنجا از نظر ما مستقل است و حق دارد که اين اجازه را بدهد. ارشاد اصفهان بعد از بررسی مجوز داد و ما کتاب را در پنج روز چاپ کرديم.
چند روز پس از چاپ از حراست نمايشگاه آمدند و گفتند که به دليل اعتراض تعدادی از ناشرها رئيس اداره نظارت بر ضوابط نشر کتاب در ايران دستور توقيف اين کتاب را داده است."

جهانگير هدايت در غرفه انتشارات صادق هدايت

هنوز چند و چون ماجرای توقيف با مجوز بوف کور چاپ اصفهان روشن نشده بود که يک روز مانده به پايان نمايشگاه، چاپ ديگری از اين کتاب با عنوان کافکا و بوف کور که يک ماه پيش توسط "انتشارات مجيد" منتشر شده بود نيز توقيف و از نمايشگاه کتاب جمع آوری شد.

جهانگير هدايت درباره جمع آوری نسخه های مجاز بوف کور انتشارات "صادق هدايت" معتقد است:" به نظر من جمع آوری اين بوف کور با هيچکدام از موازين قانونی مطابقت ندارد. جمع آوری کتابی که يک بخشی از وزارت ارشاد در قسمتی از مملکت به آن اجازه چاپ و شابک يعنی شماره انتشار بين المللی دادند و چاپ و توزيع شده و آمده در نمايشگاه ارائه شده به نظر بنده زيادی عادی به نظرنمی رسد."

واکنش ناشران ديگر به جمع آوری بوف کور متفاوت بود. ناشری می گفت که مساله کمی پيچيده تر از صدور مجوز چاپ کتاب از شهرستان و اعتراض ناشران ديگر بوف کور است. مگر ساير آثار ادبی ملی را چندين ناشر همزمان در تهران و نقاط ديگر ايران چاپ نمی کنند؟

ناشر ديگری عقيده داشت که در يکی دو ماه گذشته برای چاپ مجاز بوف کور زمينه سازی هايی صورت گرفته و با توجه به احتمال پرفروش بودن کتاب، طبيعی است انتشار غافلگيرانه بوف کور آن هم در شهرستان، محاسبه های خيلی ها را بر هم بزند، به خصوص که اين ناشر شهرستانی مجوز چاپ بوف کور را با تيراژ غير عادی و بالا گرفته و در واقع تمام سهم بازارکتاب ايران را از بوف کور به تنهايی تصاحب کرده است.

به گفته آقای اوحدی مدير انتشارات "صادق هدايت"، اداره ارشاد اصفهان مجوز بيست چاپ و هر چاپ هفتاد هزار نسخه از بوف کور را صادر کرده است.

پس از جمع آوری چاپ ديگری از بوف کور روابط عمومی وزارت ارشاد طی اطلاعيه ای اعلام کرد تکليف بوف کور پس از بررسی شکايت خانواده هدايت مشخص می شود. و اين در حالی است که جهانگير هدايت به صراحت می گويد ما در باره بوف کور هيچ شکايتی نکرده ايم، بلکه راجع به آثار ديگر هدايت و تحريف آنها شکايت کرده ايم.

او به تاکيد اضافه می کند که بوف کور منتشرشده توسط انتشارات "صادق هدايت" با اجازه آنها بوده و آنها هيچ شکايتی از ناشر آن ندارند.

با توجه به شايعاتی مبنی بر توافق های پس پرده در باره انتشار نسخه های ديگری از بوف کور، جمع آوری دو چاپ متفاوت از اين کتاب چندان غير معقول به نظر نمی رسد.