'آن‌سوی زیر درختان زیتون' و 'در ستایش هفتاد سالگی' در آپارات

این هفته در آپارات دو فیلم 'آن‌سوی زیر درختان زیتون' از حمیده شریف‌راد و 'در ستایش هفتاد سالگی' ساخته ابراهیم حقیقی به‌نمایش در‌می‌آیند.

درباره فیلم 'آن‌سوی زیر درختان زیتون'

عباس کیارستمی، فیلم‌ساز شناخته‌شده ایرانی مشهور به این است که به طرزی باور‌نکردنی فیلم‌هایش را نزدیک به واقعیت می‌ساخت. حتی آشناها به هنر سینما فکر می‌کردند که او فقط دوربین‌اش را روشن می‌کند و از هر چیزی فیلم می‌گیرد و اسمش را می‌گذارد 'فیلم'. اما به‌طرز عجیبی او در فیلم‌هایش محاسبه‌گر و دقیق بود . برای آشنایی با شیوه فیلمسازی عباس کیارستمی و کار او با نابازیگران هیچ‌چیز بهتر از دیدن پشت صحنه فیلم‌هایش نیست. فیلم'آن‌سوی زیر درختان زیتون' مجموعه‌ای است از پشت‌صحنه فیلم 'زیر درختان زیتون'. این فیلم با تصویربرداری بهمن کیارستمی و تدوین حمیده شریف‌راد ساخته شده است.این فیلم در یک دوره زمانی از سال ۱۳۷۳ تا سال ۱۳۸۴ تصویربرداری و تدوین شده است.

ویژگی فیلم

علی‌رغم این‌که 'آن‌سوی زیر درختان زیتون' با یک دوربین غیرحرفه‌ای تصویر‌برداری شده و از کیفیت تصاویر و صدای مطلوبی برخوردار نیست، اما توانسته لحظات با ارزشی از فیلم‌سازی عباس کیارستمی در یکی از پربار‌ترین سال‌های کاری او در ایران را ثبت کند. در این فیلم با گروه کوچک فیلم‌سازی و شیوه کار آقای کیارستمی با شخصیت‌های فیلم‌اش که یک دختر و پسر جوان محلی در روستای کوکر گیلان هستند، آشنا می‌شویم.

درباره تدوین‌گر فیلم

حمیده شریف‌راد، تدوین‌گر این فیلم متولد سال ۱۳۶۱ در تهران، دانش‌آموخته رشته تصویر برداری و عکاسی از هنرستان تهران و فارغ التحصیل فیلمسازی و تدوین از انجمن سینمای جوانان تهران و عضو انجمن مستند سازان خانۀ سینما است. فعالیت فیلمسازی را در سال ۱۳۸۰ با ساخت مستندی کوتاه از زندگی یک زوج کهنسال روس در تهران آغاز می کند و چند ماه پس از آن مستند کوتاهی دربارۀ روزهای اول زلزله بم می سازد. او سال‌ها با عباس کیارستمی همکاری داشته و درباره فیلم‌های او تحقیق کرده است. از فیلم‌های او می‌توان به این‌ها اشاره کرد: 'شب های مسکو'، 'زمین می لرزد'، 'نرسیده به درخت'، 'یک گفت‌و‌گو با عباس کیارستمی'، 'چهل منبر' و 'همه باید بمیریم' . او در فاصلۀ سال های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ دو فیلم مستند ساخته که هنوز امکان نمایش آن‌ها فراهم نشده است. آثار او علاوه بر شرکت در چند جشنواره داخلی و خارجی، در مراکز فرهنگی و دانشگاه‌ها نیز نمایش داده شده‌اند.

درباره فیلم 'در ستایش هفتاد سالگی'

آقای کیارستمی متعلق به نسلی از هنرمندان ایران بود که با هنر گرافیک آشنایی خاص داشتند. خود او هم در این رشته تبحر و کارایی داشت، گرچه امروزه کمتر او را به‌عنوان گرافیست می‌شناسند. او به همراه آیدین آغداشلو و محمد احصایی سه هنرمند برجسته‌اند که همگی در یک دوره زمانی به‌دنیا آمدند، با هم دوست بودند و در یک دوره زمانی از مرز هفتاد سالگی گذر کردند. اما گذر از هفتاد سالگی مفهوم و معنایش برای یک هنرمند چیست؟ ابراهیم حقیقی گرافیست نام آشنا و از مدرسان برجسته هنر گرافیک در ایران در هفتاد سالگی این هنرمندان به سراغشان رفته و از آنها درباره زندگی‌شان پرسیده است.

ویژگی فیلم

'در ستایش هفتاد سالگی' فیلمی درباره بالا رفتن سن از نگاه سه دوست و همکار هنرمند برجسته ایران است. این فیلم از نمونه‌های نادر فیلم‌های مستند ایرانی‌ است که سه هنرمند موفق را گرد آورده تا درباره احساس درونی و شخصی خود نسبت به پای گذاشتن به یک دوره خاص از زندگی‌شان سخن بگویند: کهن‌سالی.

درباره کارگردان

ابراهیم حقیقی متولد ۱۳ مهر ۱۳۲۸ تهران و دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در سال ۱۳۵۴ است. او را بیشتر به عنوان گرافیست می‌شناسند ولی در طی سالها طولانی فعالیت خود در بخش‌های مختلف، از طراحی صحنه فیلم، سریال و تاتر گرفته تا طراحی تیتراژ فیلم‌های سینمایی، مدیریت هنری و طراحی جلد کتاب و تا ساخت فیلم، طراحی پوستر ، عکاسی و نقاشی مشغول فعالیت بوده است. طراحی دهها جلد کتاب و نشریه و برگزاری دهها نمایشگاه جمعی و شرکت در تعدادی از نمایشگاه‌های جمعی نیز از دیگر فعالیت‌های ابراهیم حقیقی بوده است.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'نرسیده به درخت' ساخته حمیده شریف‌راد

درباره عباس کیارستمی در دنیا منتقدان و سینماگران و هنرشاسان بسیاری اظهار نظر کردند و درباره آثارش نقدها و تفسیرهای بسیاری نوشته شده و به طبع آن فیلم‌های مستند زیادی ساخته شده است اما مردم عادی فیلم‌هایش و آن‌هایی که این فیلمساز درباره‌شان فیلم ساخته درباره او و شیوه فیلمسازی او چطور فکر می‌کنند؟ آقای کیارستمی سه فیلم معروفش'خانه دوست کجاست؟'، 'زیر درختان زیتون' و 'زندگی و دیگر هیچ' را در رستم‌آباد و رودبار گیلان ساخت. ساخت فیلم 'خانه دوست کجاست؟' در سال ۱۳۶۵ او را با این منطقه آشنا کرد و این اُخت و آشنایی و ارتباط با آدم‌های آن محیط تا حدود ۱۲ سال تبدیل به دل‌مشغولی این فیلمساز شد. او پنج سال بعد از ساخت این فیلم و به دنبال حادثه زلزله مرگبار منجیل در جست‌و‌جوی بازیگر فیلم‌های قبلی‌اش به همان منطقه رفت و فیلم 'زندگی و دیگر هیچ' را ساخت و سه سال بعد یعنی در سال ۱۳۷۳ فیلم 'زیر درختان زیتون' را . همه این فیلم‌ها با حضور مردم بومی همان منطقه ساخته شد و به جز دو شخصیت فیلم‌ساز این فیلم‌ها بقیه شخصیت‌ها از همان محل و از بین مردم عادی کوچه و بازار انتخاب شدند. فیلم‌ها در عرصه‌های بین المللی خوش درخشیدند و نام فیلم‌ساز و فیلم‌هایش در جهان پر آوازه شد. بسیاری کوشیدند راز دل‌نشینی، سادگی، زیبایی و در عین حال پیچیدگی فیلم‌های او را کشف کنند. جوانترها شیفته شیوه کارش شدند و او هم در کشورهای مختلف در کارگاه‌های آموزشی درباره شیوه کارش به علاقه‌مندان سینما توضیح داد. تک درخت مشهور صحنه پایانی فیلم 'خانه دوست کجاست؟' و همچنین مردمان بکر فیلم‌های عباس کیارستمی، کارگردان این فیلم را به رودبار و رستم آباد و روستاهای آن ناحیه کشانده و او سعی کرده آن آدم‌ها و مناطق فیلمبرداری را در سالها بعد از پایان فیلمبرداری دوباره پیدا کند. فیلم 'نرسیده به درخت' حاصل این تلاش است.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

نگین

بسیار لذت بردم. این فیلم از دو فیلم هفته‌های گذشته درباره کیارستمی به مراتب دلنشین‌تر و به‌یاد‌ماندنی‌تر بود.

کوشا

متاسفانه کپی‌برداری محض از کارهای مرحوم کیارستمی بود اما به هیچ وجه آن احساس را منتقل نمی‌کرد.

جواد

۱) این فیلم کیارستمی‌وارترین فیلم درباره کیارستمی است، فیلمی که بر خلاف مستندهای دیگر درباره کیارستمی، به جای گفتگو با او، آگاهانه از برخی مولفه‌های سبکی وی، هم‌چون: بهره گیری از شعر، حذف، ایجاز، صدای خارج از کادر، نماهای بلند، تصویربرداری و گفتگوی درون ماشین، تقلیل نقش کارگردان و غیره استفاده مناسبی کرده است. ۲) با این وجود این فیلم خود یک فیلم قائم به ذات در مورد زندگی و سینما است که به درکی کنش‌مند از فرسایش جهان و انسان در مواجهه با گذر زمان می‌پردازد، چالشی که خود نیز چون هر فیلم دیگری که به‌ناچار با متغیر زمان در پیوند است، دچار آن شده است. از این منظر فارغ از نام و شهرت فیلمساز، می‌توان درباره هر فیلمی به فاصله هر ده سال یک فیلم ساخت. بازیگران و عواملی که پیرتر شده‌اند، شخصیت‌هایی که دیگر نیستند و شهرها، به قول بزرگی: 'افسوس که شهرها زودتر از انسانها دگرگون می شوند.' ۳) کارگردان در پایان‌بندی درخشان فیلم، با نشان ندادن درختی که ظاهرا هدف اصلی سفر اودیسه‌وار فیلم و او بوده و مخاطب را نیز گام‌به‌گام برای دیدنش تشنه و تشنه‌تر کرده ، بسیار خلاقه و سنجیده عمل کرده است، زیرا علاوه بر ادای دین به سینمای کیارستمی، موجبات خلق تصویری پویاتر در ذهن مخاطب شده است.

ژیلا

دلنوشته‌ای برای و به یاد کیارستمی عزیز دل هنردوستان و انسان‌دوستان : یکی درد و یکی درمان پسندد، یکی وصل و یکی هجران پسندد، من از درمان و درد و وصل و هجران، پسندم آنچه را جانان پسندد. حال که در سوگ غم از دست دادن عزیزی چون عباس کیارستمی نشسته‌ایم، چه خوب است که با دیدن فیلم‌هایش، درک اندیشه‌هایش، همدلی با احساساتش، چگونگی نگاهش به جهان را بهتر بشناسیم و آن‌گاه هر یک به‌نوبه خود در تکمیل و ارتقاء اندیشه‌های ناب، زیبا و نجات‌بخش‌اش بکوشیم.

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی<link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive" platform="highweb"/></link>کلیک کنید.

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق <documentLink href="" document-type=""> کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی</documentLink>

و یا <documentLink href="" document-type=""> اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب</documentLink> نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:<documentLink href="" document-type=""> </documentLink><documentLink href="" document-type=""> [email protected]</documentLink>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: <documentLink href="" document-type=""> https://www.facebook.com/aparatonbbc</documentLink>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.