'زندانی شماره ۳۸۲' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم 'زندانی شماره ۳۸۲، زندگی یک جاسوس' ساخته مشترک چاندرا فلیگ و رالف گوندر به نمایش درمی‌آید.

درباره فیلم شخصیت اصلی'زندانی شماره ۳۸۲، زندگی یک جاسوس' حسین یزدی فرزند دکتر مرتضی یزدی است . دکتر یزدی پزشک و دولتمرد ایرانی است که در کابینه احمد قوام وزیر بهداری بوده است. او همچنین از اعضای گروه ۵۳ نفرو از موسسان و عضو کمیته مرکزی حزب توده بود و سه بار در دوران رضا‌شاه و محمدرضا‌شاه به زندان افتاد و در بار سوم به اعدام محکوم شد، اما ندامت‌نامه نوشت و تخیفف گرفت ، اگرچه به آرمان های حزب توده وفادار ماند. با این حال فرزندان‌اش سرنوشت دیگری پیدا کردند. همسر آقای یزدی آلمانی تبار بود و حسین و فریدون فرزندان او، ابتدا وقتی آقای یزدی به زندان رفت، به آلمان رفتند اما بعد از چندی به ایران برگشتند و حسین به عضویت سازمان جوانان حزب توده درآمد و مدتی کوتاه هم در ایران بازداشت شد.او مدتی بعد از آزادی‌اش همراه با برادرش در شرایطی که پدرشان در زندان بود، برای ادامه تحصیل دوباره به آلمان شرقی سابق که یکی از مراکز کمونیست‌ها بود، رفتند و آنجا است که اتفاقات جدیدی برای پسران آقای یزدی رخ می‌دهد . حسین یزدی حقوق بگیر ساواک و جاسوس درون حزب توده می‌شود. یعنی علیه حزب پدر خودش رو به جاسوسی می‌آورد. 'زندانی شماره ۳۸۲، زندگی یک جاسوس' روایت این داستان از زبان این دو برادر و چند شخصیت دیگر است.

ویژگی فیلم

'زندانی شماره ۳۸۲' ماجرای شورش پسری است که علیه پدر و حزب‌ متبوعش رو به جاسوسی آورد. فیلمساز در این فیلم تمرکزش را بر بازسازی روایتی که خود حسین یزدی مطرح کرده،گذاشته بود و از زاویه او ماجرای جاسوسی‌اش را مطرح می‌کند. البته این ماجرا سویه‌های دیگری هم دارد و کتابی هم در همین زمینه به نام 'جاسوسی در حزب' منتشر شده که در ایران چند سال پیش ترجمه شد و به بازار آمد. این فیلم در سال ۲۰۰۳ میلادی ساخته شده است.

درباره کارگردان‌های فیلم

چاندرا فلیگ متولد ۱۹۷۲ در شهر توبینگن آلمان است. وی دانش‌آموخته فناوری صدا از موسسه هنرهای نمایشی لیورپول انگلستان و کارشناس ارشد موسیقی فیلم و طراحی صدا از دانشگاه پوتسدام آلمان است و علاوه بر کارگردانی فیلم،مهندس صدا، خواننده و موزیسین نیز است. او پس از سال ۲۰۰۱ به عنوان مستندساز آزاد و طراح موسیقی و صدا، با رالف گوندر (همکار دیگرش در این فیلم) همکاری می‌کند. بعضی از فیلمهای او عبارتند از:

۲۰۱۲: تمام راه برگشت به لیورپول ۲۰۱۰: فروشگاه شخصیت ۲۰۱۰: نسل را فراموش کرده‌اید ۲۰۰۹: آب زیر پل ۲۰۰۸: مرز ۲۰۰۶: چهار پنجره

رالف گوندر عکاس، فیلمبردار،تهیه کننده چندرسانه‌ای و نیز نویسنده و کارگردان فیلم مستند است. او در سال ۱۹۵۵ در بدرکسای آلمان متولد شده و دانش‌آموخته مهندسی برق و فیلمبرداری تلویزیونی است. رالف گوندر کار هنری خود را با برگزاری نمایشگاه از عکسهای مطبوعاتی خود در ژوهانسبورگ افریقای جنوبی آغاز کرد. او در سال ۲۰۰۷ مجموعه 'دیوار برلین هنر ممنوعیت' را منتشر کرد. او در عین حال یک تهیه کننده محتوای چند رسانه‌ای نیز است. از کارهای دیگر تحقیقی او می‌توان به 'هربرت ارنست - زندگی در برلین' اشاره کرد.

درباره کارشناس برنامه

فرج سرکوهی، نویسنده، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی مقیم آلمان، متولد ۱۳۲۶ در شیراز و دانش‌آموخته ادبیات فارسی و علوم اجتماعی از دانشگاه تبریز است. او یکی از بنیان‌گذاران و سردبیران مجله آدینه، یکی از نشریات شناخته‌شده مستقل و غیر دولتی ایران در ده‌های شصت و هفتاد، بوده است . سرکوهی از اعضای کانون نویسندگان ایران است که در نگارش و جمع‌آوری امضاهای متن ۱۳۴(ما نویسنده‌ایم) نقش موثری داشته است. وی هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب به خاطر فعالیت‌های ادبی و سیاسی‌اش چندین بار به زندان افتاده است و پس از آزادی از زندان در سال ۱۳۷۷ به آلمان مهاجرت کرده است. وی هم‌اکنون در نشریات آلمانی زیان درباره فرهنگ و سیاست ایران می‌نویسد. از وی در حوزه کتاب، مجموعه مقالتش با نامهای 'نقش روزگار' و 'شب دردمندی' و کتاب 'یاس و داس' و مجموعه داستان‌های 'کوتاه رنگ زرد لیموهای رسیده' به چاپ رسیده‌اند. وی برنده جایزه بین‌المللی کورت توخولسکی برای نویسندگان تحت تعقیب(در سال ۱۳۷۷)، و قلم طلایی آزادی (در سال ۱۳۷۸) و جایزه قهرمان آزادی مطبوعات جهانی ( در سال ۱۳۷۹) است.

گفتگو

گفتگوی برنامه آپارات با فرج سرکوهی درباره فیلم 'زندانی شماره ۳۸۲' را اینجا ببینید.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'لطفی، چهار فصل' ساخته علیرضا میراسداله

'لطفی، چهارفصل ' ساخته علیرضا میراسدالله مستندی که به زندگی هنری محمد رضا لطفی در گذر زمان می پردازد. در این فیلم چهره های تاثیر گذار موسیقی ایران از جمله محمدرضا شجریان، حسین علیزاده، بیژن کامکار، مجید درخشانی و همین طور هوشنگ ابتهاج به تفسیر صحبت کرده اند و مروری هم بر سبک های مختلف کاری محمدرضا لطفی شده است. از بازسازی آثار ردیفی دوره قاجار او تا بداهه نوازی هایش در ایران، اروپا و آمریکا. این فیلم زندگی لطفی را در چهار فصل دسته بندی کرده که به چهار دوره عمده کاری او مربوط می شود. پیش از انقلاب ۵۷، انقلاب و تب و تاب آن، مهاجرت و بازگشت.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

اسرافیل

من بسیار لذت بردم دستتان درد نکند. از اینکه در عصری زندگی کردم که با انسانهای بزرگی همچون لطفی و شجریان و علیزاده و مشکاتیان و ویگن و فرهاد و کوروش یغمایی و دیگران هم عصر بودم و آنان را درک کردم دیگر نیازی به بهشت ندارم.

رضایی

مستند بسیار خوبی بود. اصلاً شارژ شدم در حد گوش دادن به "عشق داند"، دست کارگردان و همکارانشان هم درد نکند.

فرید

در یک کلام فیلم کوچکی بود از مردی بزرگ.

فیلم زیاد به دلم ننشست. بیشتر راوی زندگی استاد لطفی بود (آنهم پراکنده و مغشوش) تا بررسی هنر و جایگاه ایشان در موسیقی سنتی ایرانی. جا داشت به گرایشات فکری این استاد بزرگوار هم اشارتی می‌شد.تمایلات ایشان به درویشی و گروه های سیاسی چپ آشکارا بود.

هومن

فیلم بسیار خوبی بود ولی جا داشت که با آقای مسعود شعاری که یکی از تواناترین شاگردان استاد لطفی بودند مصاحبه می‌شد.

مرتضی اعرابی از سوئد

شاید شایسته‌تر این بود که یادی هم از زنده یاد استاد فقید ناصر فرهنگ‌فر هم که از هنرمندان هم‌گروه با این عزیزان بود به میان می‌آمد.

محمد

خیلی خوب شد که فیلم بیشتر حول هنر و ساز استاد بود تا مسایل حاشیه ای.

اقبال

فیلم می توانست خیلی بهتر از این باشد اما باز هم گوشه ای از خاطرات ما جوانهای قدیم بود و دین کوچکی که به روانشاد لطفی ادا شد. مفلسانیم و هوای می و مطرب داریم .

رضا

خوب بود. متاسفانه هر گزارشی، بحثی، فیلمی خاطره‌ای از لطفی نقل می‌شود آخرش به "ایران سرای امید" و "بازهوای وطنم" ختم می‌شود. کاش در انتخاب موسیقی کمی متفاوت می‌بودید. کارهای جاودان و زیبا کم ندارد لطفی. حیف که شما هم همان عامه پسندها را انتخاب کردید.

مهرداد

خیلی خوب بود. واقعا که چه اسطوره‌هایی داریم و داشتیم که قدرشان را ندانستیم. دست مریزاد.

فربد

خیلی خوب است که این‌گونه مستندها را پخش می‌کنید. خیلی‌ها مثل من اطلاعاتشان در مورد افرادی چون لطفی، هدایت و بقیه افزوده می‌شود. خسته نباشید و آفرین به عوامل تهیه این مستند.

هومن

فیلم بسیار خوبی بود ولی جا داشت که با آقای مسعود شعاری که یکی از تواناترین شاگردان استاد لطفی بودند مصاحبه می‌شد.

نیما

آنجا که سایه گفت:" ظاهرا ما بیشتر از این واسشون ارزش نداشتیم" و بعد چشمانش پر از اشک شد، خیلی تاثیرگذار بود.

محسن

عالی بود. وقتی این بزرگان را می‌بینم به خودم افتخار می‌کنم که زبان پارسی صحبت می‌کنم.

پاپک

صدابرداری مصاحبه ها بسیار بی کیفیت انجام گرفته بود.

فریبرز

در حد معرفی استاد ؛ به افرادی که آشنایی چندانی با ایشان نداشتند خوب بود. علاوه بر آنکه تقسیم بندی زندگی استاد به چهار فصل؛ ایده جالبی بود.

محمد

بسیار علی بود اگر امکان دارد، لطفا در مورد استاد شجریان هم چنین برنامه ای تهیه شود.

سارا

عالی است. اشک در چشمانم جمع شد،حیف و صد حیف که قدر این هنرمندها را نمی‌دانیم.

فرید

آن صحنه که استاد علیزاده زخمه ای به سه تار زدند و گفتند:" خلاصه یادش بخیر...".بسیار زیبا بود. اشک در چشمانم جمع شد.

ناهید

از این‌که لطفی خودشان هم بخوانند هم ساز بزنند را خیلی نپسندیدم اما بهترین اجراها و ساخته‌هاشان را در دوران قبل از مها جرت قبول دارم.

رضا

ازدیدن فیلم 'لطفی چهارفصل' بسیار بسیار افسوس خوردم که چطور چنین هنرمندانی داشتیم و داریم ودریغ از اینکه هنرمندان وطنم را نمیشناسم، همه اینها بخاطر این است که صدا و سیمای ما سلیقه ای شده و تنها کسانی که خودی هستند به تصویرکشیده می‌شوند، نه کسانی که لایق به شناسایی هستند.

سهراب

انتظار داشتم در این مستند اشاره‌ای ببینم به نامه ای که بین شاملو و لطفی که حدود سه دهه پیش رد و بدل شده بود در رابطه با ماهیت موسیقی سنتی ایرانی و نظر "اساتید موسیقی ایرانی" را در خصوص آن موضوع بدانم. بخصوص که مجری آپارات از عنوان "لطفی و حاشیه‌هایش" استفاده کرده بود اما اواسط فیلم متوجه شدم که توقعم نابجا بوده و آقای میراسدالله قصدی جز مدح گویی ندارد و یا شاید آن‌را تابو تلقی کرده و جرئت نزدیک شدن به آن را نیافته است. به‌هرحال سازنده فیلم "مصلحت"ندیدند که به آن چهره اسطوره ای که استاد داشتند،دست بزنند.

رامین

لطفی چها فصل خوب و جالب و بجا بود ولی در خلال برنامه باید به زندگینامه و خانواده لطفی اشاره ‌می‌شد.

هادی

پارسال همین روزها بود که استاد رو از دست دادیم.

چند باری خدمتشون رسیده بودم. واقعا تحت تاثیر قرار گرفتم. این فیلم خیلی خوب توانست در مدتی کمتر از یک ساعت، جنبه های مهم زندگی استاد لطفی را نشان بدهد گرچه ایشان شخصیتی بسیار فراتر از این فیلم دارند.

امید

لطفی تختی موسیقی ایران بود.

عباس

بسیار عالی بود. اثار لطفى جزءافتخارات موسیقى ایران است. فقط یک اشکال به چشم مى خورد آن هم مقایسه او بود با تختى که هم به اعتباراخلاق وشخصیت و روحیه جوانمردى ومرام ومشى سیاسى هیچ شباهت بین این دوشخصیت نیست.

چارلی

دست شما درد نکند که این‌همه زحمت کشیدید. ولى هیچگاه از اساتیدى که او از آنها آموخته بود یاد نشد. این تاسف بار است.

نازیلا

مستند "لطفی چهار فصل" بسیار عالی بود. فقط بسیار تاسف می خورم چرا با وجود چنین هنرمندان گرانقدری، هنر موسیقی سنتی در ایران رو به زوال است؟ این حرف را نه بر اساس سخنان بزرگوارانی چون استاد شجریان می گویم ٬ نه. انگار هوای این وطن با موسیقی و اصولا با هنر بیگانه است. انگار هنر از آلودگی هوا هم بیشتر بر ریه این مملکت سنگینی می کند. چرا؟ به جرات بگویم هیچ یک از این اساتید موسیقی چشم دیدن یکدیگر را ندارند و این عین حقیقت است . آن وقت وقتی چنین مستندهایی را می بینم٬ یک جورهایی به بعضی چیزها شک می کنم .

مرتضی

دیدن برنامه این هفته شما (لطفی؛ ‌چهار فصل) باعث شد دوری در موسیقی گروه چاووش بزنم. برخی قطعات آن را گوش کنم. و آنگاه هجوم خاطرات و یادماند‌های اول انقلاب و اشک‌ها و حسرت‌ها. این‌که ما همه از یک آبشخور رانده شده‌ایم. آکله‌ای از تاریخ ما و از میان مردم ما سر بر آورد و این گونه بین مردم و روشنفکر و تاریخ آنها و شاه و شیخ آنها فاصله انداخت. ما همه غارت شدیم و فرهنگ‌مان غارت شد. به قول شما، انسانی چون لطفی ۲۰ سال از زادگاهش و از آبشخور اصلی‌اش دور مانده و دور نگه داشته شد. چه خوب اگر نگاه‌مان و قلب‌مان را بر هم و بر همه بگشاییم، ‌تا آخر و بدون واهمه. شما در زمینه بیرون کشیدن شخصیت‌های فکری و هنری ایران کارها و فعالیت‌های مسئولانه‌ای انجام می‌دهید. بدون تردید کارهای شما بخشی از وظایفی است که باید تلویزیون‌های رسمی ایران آن را انجام دهند ولی نمی‌دهند. آنها به امور دیگری مشغولند.

ایمان

در حیرتم از مرام این مردم پست

این طایفه زنده کش مرده پرست

تا هست؛ به هستی بکشندش ز جفا

تا مُرد به عزت ببرندش سر دست

آرشیو برنامه های آپارات

<bold>برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی<link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive.shtml" platform="highweb"/></link> کلیک کنید.</bold>

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز قابل مشاهده است.

برای مشاهده برنامه از طریق لینک پخش زنده تلویزیونی وب سایت بی‌بی‌سی <documentLink href="" document-type=""> اینجا</documentLink> را کلیک کنید.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک <documentLink href="" document-type=""> </documentLink><link type="page"><caption> aparat@bbc.co.uk</caption><url href="mailto:aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک <link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link><documentLink href="" document-type=""> </documentLink>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.