آیا جزیره آگالگا پایگاه جاسوسی جدید هند خواهد شد؟

آرنو پولای هرگز نمی‌خواست جزیره کوچک آگالگا در اقیانوس هند را ترک کند اما امسال مجبور شد وسایلش را جمع کند و با قلبی شکسته ازآنجا برود. او دلیل ترک خانه‌اش را نظامی شدن آنجا می‌داند.

تا همین اواخر تنها ۳۵۰ نفر در جزیره آگالگا زندگی می‌کردند. آن‌ها با ماهی گیری و پرورش نارگیل زندگی را می‌گذرانند. بقیه خوراکی‌های موردنیاز، سالی چهار بار با کشتی از پایتخت موریس که حدود ۱۱۰۰ کیلومتری جنوب منطقه بود، برایشان آورده می‌شد. باند فرودگاه کوچک این جزیره به‌ندرت و برای مواد پزشکی اورژانس مورداستفاده قرار می‌گرفت.

اما در سال ۲۰۱۵، جزیره موریس، یکی از مجموعه جزایری که جزیره آگالگا هم جز آن است، قراردادی با هند امضا کرد که طبق آن هند می‌توانست یک محوطه وسیع سه هزار متری برای فرودگاه و یک اسکله بزرگ جدید در این جزیره بسازد. هدف از این قرارداد عمیق کردن رابطه دو کشور درزمینهٔ امنیت دریایی بود.

با این‌ وجود بعضی از ساکنان آگالگا نگران هستند این اقدامات می‌تواند قدم‌های اول حضور تماماً نظامی هند باشد.

آقای پولای ۴۴ ساله، تعمیرکار و نوازنده موسیقی سبک رگه است. او کمپینی بر ضد این پروژه به راه انداخته است.

او می‌گوید: «من جزیره‌ام را دوست دارم و جزیره هم من را دوست دارد. اما وقتی این پایگاه ساخته شد، فهمیدم که دیگر باید ازاینجا بروم.»

آگالگا شامل دو جزیره است که ۲۵ کیلومترمربع مساحت دارند و در جنوب اقیانوس هند قرارگرفته‌اند. آگالگا موقعیت ایده‌آلی برای نظارت بر رفت‌وآمد دریایی برای هند دارد. مقایسه تصاویر ماهواره‌ای از سال ۲۰۱۹ با تصاویر دیگری که در ماه ژوئیه امسال گرفته‌اند نشان می‌دهند تغییرات زیادی رخ‌داده است.

فرشی از درختان نخل جای خود را به باند جدید فرودگاه داده است که در امتداد نوار شمالی جزیره بین دو دهکده اصلی جزیره، لا فورچ در شمال و وینگ سینک در جنوب جزیره کشیده شده است.

به گفته ساموئل باشفیلد، محقق دوره دکتری در دانشگاه ملی استرالیا، می‌توان دو ساختمان به عرض ۶۰ متر در دو طرف این محوطه آسفالت شده دید. حداقل یکی از آن‌ها می‌تواند آشیانه هواپیما برای نگهداری هواپیمای P-۸۱ نیروی هوایی هند باشد.

هواپیمای P-۸۱ مدلی از بوئینگ ۷۳۷ است که برای زیر نظر گرفتن پیام‌ها ردوبدل شده و حمله احتمالی به زیردریایی‌ها تغییر داده‌ شده است. بعضی از ساکنان جزیره پیش‌ از این از این هواپیما در فرودگاه عکس گرفته‌اند.

در شمال غربی جزیره اسکله جدید تا اقیانوس کشیده شده است. آقای بشفیلد می‌گوید این اسکله می‌تواند علاوه بر کشتی‌های باری که مواد خوراکی به جزیره می‌آورند، مورد استفاده کشتی‌های گشت زنی هند هم قرار بگیرد.

او می‌گوید: «با در دسترس قرار گرفتن تصاویر ماهواره‌ای جدید، می‌تواند نقش آگالگا در ارتباطات دریایی هند را بهتر فهمید.»

موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک می‌گوید این تأسیسات جدید می‌تواند به‌عنوان پایگاه دیده‌بانی یا مراقبت به کار رود و می‌گوید احتمالاً یک سیستم رادار ساحلی برای مراقبت از تجهیزات ساخت هند در جزایر دیگر موریس هم در آن تعبیه‌ شده است.

دولت هند به سؤالات بی‌بی‌سی در مورد جزیره آگالگا پاسخ نداد و ما را به اظهارات قبلی در وب‌سایت خود ارجاع داد. در یکی از بیانیه‌ها، نخست‌وزیر نارندرا مؤدی گفته است هند و جزایر موریس شرکای طبیعی در مورد حفظ امنیت دریایی یکدیگر هستند و هر دو آن‌ها با چالش‌های مرسوم و چالش‌هایی غیر سنتی در اقیانوس مواجه هستند.

این دو کشور از دهه ۷۰ میلادی رابطه دفاعی نزدیکی داشتند. مشاور امنیت ملی این جزایر، رئیس گارد ساحلی، اسکادران هلیکوپترهای پلیس، همگی تابعیت هندی دارند و از افسران سازمان اطلاعات خارجی نیروی دریایی و نیروی هوایی هند هستند.

پروفسور هارش پنت، از موسسه هند کینگز کالج لندن می‌گوید هر دو کشور تمایل دارند تأسیسات احداث‌ شده بیشتر از جنبه گسترش و توسعه روابط دیده شوند تا کاربرد نظامی آشکار.

اما برهیچکس پنهان نیست که هند و متحدان غربی‌اش نگران حضور رو به افزایش چین در اقیانوس هند هستند.

هرچند ایجاد تأسیسات نظامی یک کشور بزرگ در خاک کشور دوست و کوچک‌تر امری غیرعادی نیست اما این ساخت‌وسازها برای بعضی از ساکنان جزیره مشکل‌ساز بوده‌اند.

بعضی مناطق جزیره، ازجمله سواحل شنی سفید که ردیف درخت‌های نخل در حاشیه خود داشتند حالا برای ساکنان بومی غیرقابل دسترسی شده‌اند. همین‌طور شایعات زیادی به گوش می‌رسد که دهکده لا فروچ قرار است در ساخت‌وسازهای هند که در اطراف آن شدت گرفته است بلعیده شود و ۱۰ خانواده‌ای که در آن زندگی می‌کنند ازآنجا رانده شوند.

لاوال سوپرامانین، رئیس انجمن آگالگا می‌گوید: «قرار است این منطقه تبدیل به منطقه ممنوعه شود و فقط هندی‌ها به آن دسترسی داشته باشند.»

او نگران است آگالگا سرانجامی مانند مجمع‌الجزایر چاگوس پیدا کند. بیلی هنری ۲۶ ساله که او هم تعمیرکار و پسر مردی از آگالگا است همین نگرانی را دارد. مادر هنری پیش‌ازاین از جزایر چاگوس بیرون رانده‌ شده است.

آقای هنری می‌گوید: «مادر من جزیره‌اش را از دست داد و نفر بعدی پدرم است.»

تعدادی از ساکنان جزیره آگالگا خانواده‌هایی هستند که هنوز از بیرون رانده شدن از جزایر چاگوس که در ۲۰۰۰ کیلومتری شرق آگالگا قرار دارد، التیام پیدا نکرده و ناراحت‌اند. دولت بریتانیا در سال ۱۹۶۵ اعلام کرد جزایر چاگوس در مالکیت این کشور است و بعد به ایالات‌متحده آمریکا مجوز داد در بزرگ‌ترین جزیره به نام دیگو گارسیا یک مرکز مخابرات احداث کند. این پروژه درنهایت به ساخت یک پایگاه تمام و کمال نظامی ختم شد.

بیلی هنری نگران است دولت که مالک تمام زمین‌های جزیره آگالگا و تنها صاحبکار جزیره است بخواهد شرایط را به شکلی برای مردم محلی سخت کند که آن‌ها بخواهند آنجا را ترک کنند.

او به مشکلات در نظام بهداشت و درمان، آموزش و محدودیت سرمایه‌گذاری در اقتصاد محلی و همچنین نبود موقعیت‌های شغلی اشاره می‌کند و می‌گوید مردم محلی اجازه ندارند کسب‌وکارهای خود را راه بیندازند.

سخنگوی دولت موریس به بی‌بی‌سی گفت از هیچ‌کس خواسته نمی‌شود که جزیره آگالگا را ترک کند و مردم محلی فقط از ورود به فرودگاه و اسکله منع شده‌اند. او گفت این تأسیسات برای کمک به کنترل مشکلات امنیتی در دریا مانند دزدان دریایی، قاچاق مواد مخدر و ماهیگیری غیرقانونی ساخته‌ شده‌اند.

دولت موریس همچنین شایعات در مورد اینکه جزیره آگالگا قرار است محلی برای تأسیس پایگاه نظامی هند شود را رد می‌کند و می‌گوید نیروی پلیس محلی هنوز کنترل و اداره امنیت جزیره را بر عهده دارد. با این‌ حال، تأیید می‌کند که هند در «نگهداری و بهره‌برداری» از تأسیسات جدید که با هزینه خود آن‌ها ساخته‌ شده است، همکاری خواهد داشت.

دولت موریس و دولت هند می‌گویند بهبود حمل‌ونقل دریایی و هوایی به نفع مردم محلی خواهد بود و آن‌ها را از فقر نجات خواهد داد اما مردم محلی می‌گویند چنین اتفاقی نیفتاده است. هنوز هم فقط چهار کشتی باری از جزیره اصلی موریس به آنجا می‌آید و هیچ هواپیمای مسافری در آنجا فرود نمی‌آید.

بیلی هنری می‌گوید پسر کوچکی که با روغن خوراکی دچار سوختگی شده بود و نیاز به کمک اضطراری بیشتر ازآنچه مرکز درمان شمال جزیره می‌توانست ارائه دهد داشت، در ماه اکتبر از ورود به آنجا منع شد.

او می‌گوید: «همه‌اش مال هندی‌ها است.»

عاقبت پسر دچار سوختگی به همراه پدر و مادرش با هواپیما به جزیره موریس پرواز کرد. لاوال سوپرامانین می‌گوید پسر هنوز در بیمارستان است و خانواده‌اش تا زمانی که کشتی بعدی راهی آگالگا شود، در جزیره اصلی خواهند ماند.

دولت موریس جوابی به پرسش‌های ما در مورد پسر دچار سوختگی نداد و دولت هند هم از اظهارنظر در این مورد خودداری کرد.

پراویند جوگنات، نخست‌وزیر جزایر موریس دریکی از سخنرانی‌های اخیرش گفت پیشرفت اجتماعی – اقتصادی جزیره آگالگا در صدر دستور کار دولت او قرار دارد.

او گفت طرح جامعی برای بهبود شرایط بهداشت و درمان، آموزش و حمل‌ونقل و ارتباط این جزیره و امکانات تفریحی و رفاهی برای مردم ساکن در جزیره طراحی‌شده است که از دیگر اهداف آن کمک به توسعه صنعت ماهیگیری و تولید محصولات جانبی از نارگیل است.

اما بی‌اعتمادی به این صحبت‌ها به این دلیل است که نه هند و نه موریس هنوز جزئیات توافق‌نامه‌ای که در سال ۲۰۱۵ امضا کرده‌اند را منتشر نکرده‌اند و به همین دلیل برنامه آن‌ها برای آینده نامعلوم مانده است.