سودجويی شبانه؛ دوربين‌هايی که زنان را بی‌خبر هدف می‌گيرند

بی‌بی‌سی در تحقیقات خود دریافته است که گروهی از مردها شب‌ها مخفیانه از زنان در مکان‌های عمومی فیلمبرداری می‌کنند و با به اشتراک گذاشتن این فیلم‌ها در اینترنت پول در می‌آورند.

این ویدئو‌ها اغلب تحت عنوان «پیاده‌روی شبانه» یا «زندگی شبانه» در یوتیوب، تیک‌تاک، فیس‌بوک و اینستاگرام منتشر شده است.

تمرکز آنها بیشتر بر زنانی با پیراهن و دامن بوده است و بسیاری از فیلم‌ها از پشت یا زیر دامن زنان گرفته شده است که اندام‌ بدن آن‌ها را آشکار می‌کند.

ما در مورد حدود ۵۰ زن، که از آن‌ها فیلمبرداری شده بود، پیگیری کردیم و دریافتیم بسیاری آن‌ها خبر نداشتند چنین اتفاقی افتاده است. آن‌ها گفتند احساس ترس و تحقیر می‌کنند.

زن ۲۱ ساله‌ای که از زیر دامنش فیلمبرداری شد، می‌گوید چنان از دیدن فیلم بدون اجازه منتشر‌شده در‌هم‌ریخته است که دیگر هر بار می‌خواهد از خانه بیرون برود دچار بدبینی و پارانویای شدیدی می‌شود.

بی‌بی‌سی توانسته است بیش از ۶۵ کانال اینترنتی با چنین محتوایی را شناسایی کند که ویدئو‌ها به طور کلی در آن‌ها در طول سه سال گذشته بیش از سه میلیارد بازدید داشته است. ویدئو‌ها بیشتر در شب و مکان‌های عمومی شهر‌های بزرگ در سراسر جهان از جمله لندن، اسلو، میامی و بانکوک گرفته شده است اما یکی از پر‌تکرار‌ترین مکان‌ها شهر منچستر است.

گروه تحقیق به صورت ناشناس به این شهر رفت و از مرد‌هایی که شب‌ها پنهانی از زنان در مکان‌های عمومی فیلم می‌گرفتند، فیلم تهیه کرد و توانست بعضی از پر‌کارترین و فعال‌ترین آنها را که مرتبط با ۱۲ حساب کاربری بودند شناسایی کند. این افراد شامل یک راننده تاکسی محلی و دو مرد بودند که از اسلو در نروژ برای تهیه چنین فیلم‌هایی به بریتانیا سفر کرده بودند. دو مرد دیگر که بر مبنای اطلاعات کانال‌شان در نروژ و موناکو بودند هم در حال فیلمبرداری مشاهده شدند اما نتوانستیم هویت آنها را احراز کنیم.

این تحقیق نمونه‌ای دیگر است از این که چگونه مردان از زنان در مکان‌های عمومی، بدون رضایت یا حتی آگاهی‌شان، برای درآمد فیلمبرداری می‌کنند.

بی‌بی‌سی ماه گذشته دریافت چگونه اینفلوئنسر‌های مرد با ادعای ارائه مشاوره و استفاده از عینک‌‌های هوشمند گفت‌وگوهایشان را با زنان ضبط می‌کنند و سپس فیلم‌ها را در اینترنت پخش می‌کنند.

شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، گفته است دولت نخواهد گذاشت فناوری‌های جدید در جهت خشونت و آزار بیشتر دختران و زنان به کار برده شود.

فیلمبرداری در مکان‌های عمومی جرم نیست، اما یک وکیل متخصص در زمینه سوءاستفاده‌های تصویری می‌گوید این نوع ویدیوها در یک محدوده قانونی مبهم قرار می‌گیرند و ممکن است قوانین مربوط به آزار و مزاحمت یا نگاه‌دزدی را نقض کنند.

چندین ویدئو که در مورد آنها به یوتیوب اطلاع‌رسانی کردیم هنوز در دسترس است. شبکه یوتیوب پس از تماس‌های ما و ارائه نتایج تحقیق و بررسی دو حساب کاربری این افراد را غیر‌فعال کرد.

تیک‌تاک چهار کانال را حذف کرد اما ویدئو‌های موجود در فیس‌بوک و اینستاگرام همچنان فعال هستند.

اواخر ماه اکتبر گریس که نام واقعی او نیست در یکی از کلوپ‌های منچستر بود و با تلفن همراه خود از جشن تولد ۲۱ سالگی دوستش عکس می‌گرفت. سوفیا، خواهر کوچکترش که نام او را هم تغییر داده‌ایم همراه آنها بود. او تازه ۱۸ سالش شده است و اولین بار بود که در شهر به کلوپ شبانه می‌رفت.

گریس می‌گوید: «یک شب کاملا معمولی بود، ما اصلا فکرش را هم نمی‌کردیم که مردی از ما فیلمبرداری کرده باشد».

تازه زمانی که با او تماس گرفتیم ویدئویی از خود را که در یوتیوب به اشتراک گذاشته شده بود مشاهده کرد. فیلم زیر دامن او را نشان می‌داد که بیش از سه میلیون آدم غریبه در اینترنت آن را دیده بودند.

گریس به خاطر می‌آورد: «من لباس‌هایم را با دقت انتخاب می‌کنم. از سطح دید معمول چیزی دیده نمی‌شد اما زاویه فیلم پایین‌تر بود و همین باعث شد فکر کنم او چقدر به من نزدیک شده بوده است؟».

سوفیا هم در فیلم دیده می‌شود اما روی او تمرکز نشده بود. او می‌گوید که مانند خواهرش او هم به دلیل این اتفاق کاملا دچار بدبینی و پارانویا شده است.

او می‌گوید: «من چون می‌ترسم دیگر بیرون نمی‌روم، این طبیعی نیست، نباید چنین اتفاقی می‌افتاد».

گریس و سوفیا یکی از هزاران زنی هستند که ما در صد‌ها ویدئو در طول این تحقیق و بررسی مشاهده کردیم.

یک سوال برای هر دو آن‌ها وجود دارد: چه کسی فیلمبرداری کرده و چرا این کار را کرده است؟

ما ساعت‌ها ویدئو‌هایی که در حساب‌های کاربری متعددی منتشر شده بود مشاهده کردیم. برخی از پر‌بازدید‌ترین کانال‌ها بیش از ۲۰۰ میلیون بازدید‌کننده دارند.

تصویر اول هر ویدئو از زنان جوانی با پیراهن یا دامن و کفش‌های پاشنه‌ بلند است با عنوان‌های که روایتگر این است در فیلم شاهد چه چیزی خواهید بود.

بسیاری از ویدئو‌هایی که در منچستر فیلمبرداری شده زنانی را نشان می‌دهد که در کلوپ‌های شبانه هستند و در گوشه‌ای نشسته‌اند و دوربین اغلب آنها را در حال مرتب کردن لباس و دامن‌شان نشان می‌دهد. صدها اظهار‌نظر زن‌ستیزانه هم کمابیش در پایین هر فیلم مشاهده می‌شود.

یک نفر با صورتک خنده نوشته است: «لباس پوشیدن این زن‌ها را نگاه کنید عجیب نیست که مورد حمله و تجاوز قرار می‌گیرند».

«اینها فقط به درد همان خیابان می‌خورند» و «شب‌گردی با پاهای سلولیتی» نمونه‌های دیگری از اظهار‌نظر افراد در این ویدئو‌هاست.

با اینکه شناسایی زنانی که در ویدئو‌ها بودند کار چندان مشکلی نبود اما ردگیری مردانی که کانال‌ها را اداره می‌کردند کار دشواری بود. این مردها در اینترنت از نام واقعی خود استفاده نمی‌کردند اما چند نفرشان به دلیل استفاده از داده‌های قابل دسترس عمومی قابل شناسایی بودند.

کانالی که ویدئوی گریس و سوفیا را منتشر کرده بود را مردی که تحت عنوان فلوریان ریکا، ۳۵ ساله اهل سوئد اداره می‌کرد.

او صاحب یکی از پر‌بازدید‌ترین کانال‌های یوتیوب از این نوع است که حدود ۲۰۰ میلیون بازدید‌کننده و ۳۹۹ هزار عضو دارد و صفحه فیس‌بوک هم بیش از ۶۰۰ هزار دنبال‌کننده دارد. متوجه شدیم که کانالش را در سوئد به نام کسب‌و‌کار ثبت کرده و ادعا می‌کند که «فعالیت‌های مرتبط با اینفلوئنسرها، بازاریابی و تبلیغات تجاری» انجام می‌دهد.

می‌خواستیم بدانیم چطور عمل می‌کند. به همین دلیل ناشناس به مرکز شهر منچستر رفتیم.

شب اول پس از چند ساعت انتظار ریکا را پیش از ساعت ۲ بعد از نیمه شب دیدیم که با مرد دیگری به‌سرعت راه می‌رود که بعد فهمیدیم برادرش رولند است.

یک لحظه دیدیم هر دو برادر تلفن‌های خود را نزدیک کمر خود گرفته‌اند و وانمود می‌کنند که دارند به آن نگاه می‌کنند اما درواقع دوربین‌های جداگانه‌ای را در آن سطح نگه داشته بودند و از زنانی که از کنارشان می‌گذشتند فیلمبرداری می‌کردند. به نظر می‌رسید دو برادر خبر ندارند که ما در حال تماشایشان هستیم.

ما مراقب آن‌ها بودیم که از هم جدا شدند تا بیرون از کلوپ‌های شبانه دیگر فیلمبرداری کنند. شب دوم که آخر هفته بود ماسک‌ زده بودند و خود را در میان افرادی که با لباس‌های نمایشی به کلوپ‌ها می‌رفتند پنهان می‌کردند.

در چند روز بعد ویدئو‌های جدیدی از خیابان‌های منچستر در چندین حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی مربوط به فلوریان ریکا مشاهده کردیم. فیلم‌های به اشتراک‌گذاشته‌شده با زاویه‌هایی که برادران را در حال فیلم‌برداری دیده بودیم مطابقت داشت.

در ابتدای یکی از ویدئو‌هایی که در کانال مرتبط با رولند ریکا به اشتراک گذاشته شده زنی را می‌بینیم که سعی می‌کند دامنش را، که پایین آمده مرتب کند. در فیلم دیگر زنانی عبور می‌کنند اما دوربین از زیر دامن آنها و طوری که باسن آنها پیدا باشد فیلمبرداری می‌کند. در ویدئوی دیگری که در صفحه فیس‌بوک فلوریان ریکا منتشر شده دوربین خط سینه زنی را نشان می‌دهد که بالاتنه لباسش را مرتب می‌کند.

در همه این ویدئو‌ها به نظر می‌رسد هیچ‌ کدام از این زنان خبر ندارند که از آن‌ها فیلمبرداری می‌شود.

در ماه‌های بعد، ما تلاش کردیم با فلوریان ریکا تماس بگیریم. پس از آنکه او جواب نداد به سوئد سفر کردیم تا با او گفت‌وگو کنیم. او هر دو بار سوال‌های ما را بی‌‌جواب گذاشت و به نامه‌ای هم که به ای‌میل او فرستاده بودیم جواب نداد.

در روزهای بعد، ما سه مرد دیگر را مشاهده کردیم که از زنان فیلمبرداری می‌کنند. به نظر می‌رسد آنها همدیگر و همچنین برادران ریکا را می‌شناسند چون چند بار در نقاط گوناگون در طول شب با هم گفت‌وگو کردند.

یکی از آنها دین هیل، ۳۶ ساله و راننده تاکسی محلی است. ما او را در حال فیلمبرداری با دوربین کوچکی که نزدیک سینه خود نگه داشته بود و از میان گروهی از دختران عبور می‌کرد مشاهده کردیم پیش از آنکه دوباره برگردد و از پشت آنها هم فیلم بگیرد.

بی‌بی‌سی صد‌ها ساعت از ویدئو‌های او را تماشا کرده است. در بعضی از این فیلم‌ها مثل فیلم‌های برادران ریکا به نظر می‌رسد هیل به دنبال زنانی بوده است که می‌خواهند دامن خود را بالا بکشند یا لباس خود را مرتب کنند. در یکی از فیلم‌ها دوربین حدود دو دقیقه به دنبال زنی می‌رود و یک جا به نظر می‌رسد تندتر حرکت می‌کند تا به او برسد.

هیل به‌شدت منکر انجام هر گونه کار خلافی می‌شود و به بی‌بی‌سی می‌گوید او از آدم‌ها یا بخش‌های خصوصی بدن افراد فیلمبرداری نمی‌کند و دوربین او همیشه آشکار و قابل مشاهده است.

او در پیام خود می‌گوید: «من از زیر دامن یا نواحی خصوصی افراد یا هر نوع برهنگی فیلمبرداری نمی‌کنم. من اهل فیلمبرداری از زیر دامن یا فیلم‌های تماشای جنسی نیستم و ویدئو‌های من محتوای جنسی ندارد».

«فیلم‌های من گروه خاصی را هدف نمی‌گیرذ. من فقط همه افرادی را که در مکان‌های عمومی در برابر دوربین من قرار می‌گیرند نشان می‌دهم».

«من می‌دانم که بعضی از تولید‌کنندگان محتوای آنلاین فعالیت‌های نامناسبی انجام می‌دهند. اما من در کانال خودم چنین کاری نمی‌کنم. هر موردی غیر از این ماهیت و هدف محتوای کانال من نیست.»

مرد دیگری که از راه کانال‌های شبکه‌های اجتماعی با او تماس گرفتیم اما نتوانستیم ‌شناسایی‌اش کنیم هم ارتکاب هر گونه خلاف یا نقض قانون را انکار کرد. او گفت فقط از زندگی شبانه و پیاده‌روی افراد فیلمبرداری می‌کند و اضافه کرد که تعدادی از فیلم‌هایش را حذف کرده است.

پلیس هیچ‌ یک از مردانی را که ما درباره آنها تحقیق و بررسی کردیم به هیچ‌ اقدام مجرمانه متهم نکرد.

پلیس منچستر در سال ۲۰۲۴ پس از دریافت گزارش‌هایی از ویدئوهای مشابه از فیلمبرداری شبانه از زنان در مکان‌های عمومی مردانی را به ظن تعقیب و آزار و اذیت دستگیر کرد.

پلیس می‌گوید «به دلیل محدودیت‌های قانونی موجود» هیچ اقدام دیگری در مورد افراد مظنون انجام نداده است و اضافه می‌کند که در پی یافتن «راه‌های قانونی» برای مقابله با این مسئله هستند.

آنابل گاوور، مدیر مرکز اقتصاد دیجیتال در دانشگاه ساری بریتانیا می‌گوید: «صنعت فیلمبرداری پنهانی شبانه از زنان حدود «چندین میلیون دلار» سود و درآمد داشته دارد.»

او با اضافه کردن اینکه هر ویدئو با یک میلیون بازدید می‌تواند تا حدود ۵ هزار دلار درآمد داشته باشد می‌گوید: «ما از مجموعه فزاینده حدود چند میلیارد ویدئو در این عرصه حرف می‌زنیم».

مطابق قانون بریتانیا فیلمبرداری در مکان‌های عمومی به‌ندرت غیر‌قانونی است اما از نظر بسیاری از زنانی که با آنها گفت‌وگو کردیم اینکه این فیلم‌ها منبع درآمد برای تولید‌کنندگان آن‌هاست باعث می‌شود که احساس خشم و آسیب‌دیدگی کنند.

هانزا چرونکا، وکیل مک‌آلیستر اولیواروس و کارشناس پرونده‌های سوءاستفاده جنسی از راه عکس و فیلم می‌گوید که قانون در مورد چنین محتوایی در محدوده « خاکستری یا مبهم» قرار دارد.

او می‌گوید: «این عمل از دامنه چندین جرم مانند رفتار مکرر آزارنده و تجسس بصری و تماشاگری جنسی از نظر قانونی بیرون می‌ماند و به همین علت به آن مجال رشد و گسترش روز‌افزون داده شده است».

آقای چرونکا می‌گوید: «برای جرمی مثل آزارگری مکرر به تکرار عمل دو بار یا بیشتر نیاز داریم که شامل آزارگری در خیابان و آزارگری در اینترنت می‌شود که همان به اشتراک‌گذاری و بازنشر ویدئو می‌شود.»

او در ادامه می‌گوید به اشتراک‌گذاری ویدئو و سپس استفاده از تصویر زن به عنوان تصویر اول ویدئو می‌تواند به معنای آزارگری مکرر باشد.

یوتیوب دو حساب کاربری مربوط به فلوریان ریکا را پس از تماس ما و ارائه یافته‌های تحقیق و بررسی غیر‌فعال کرد. فلوریان ریکا در شبکه ایکس از یوتیوب خواسته است که در تصمیم خود تجدید‌نظر کند چون او فقط «ویدئو‌های پیاده‌روی افراد در مکان‌های عمومی» را به اشتراک می‌گذاشته است.

چندین ویدئو که ما به یوتیوب گزارش دادیم هنوز آنلاین است. شبکه یوتیوب می‌گوید به شدت به رعایت مقررات شبکه پایبند است و اضافه می‌کند که در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱‌/۸ میلیون ویدئو که سیاست‌های مقابله با آزار و اذیت را نقض کرده بودند حذف کرده است.

حساب‌های کاربری دیگر مربوط به مرد دیگر هم هنوز فعال است. یک مرد دیگر نام کانال خود را عوض و یکی دیگر همه محتوای کانال را حذف کرد.

تیک‌تاک چهار کانال که در مورد آنها اطلاع‌رسانی کرده بودیم را حذف کرد.

کانال‌هایی که گزارش آنها را به شرکت متا، صاحب فیس‌بوک و اینستاگرام فرستادیم همچنان فعال است. متا می‌گوید محتوا‌هایی که سیاست‌های این شرکت را نقض کند حذف می‌‌کند.

ویدئوی گریس و سوفیا یکی از چندین ویدئویی بود که حذف شده است.

این دو خواهر می‌گویند پیروزی کوچکی برای آنها بوده است اما گریس تردید دارد که این کار تاثیری داشته باشد.

او می‌گوید: «او فیلم مرا در تلفن یا کامپیوترش ذخیره کرده است. چه چیزی می‌تواند جلوی اشتراک‌گذاری دوباره آن را بگیرد؟»

«شاید هیچ راهی برای جلوگیری وجود ندارد.»