کارشناسان ایرانی و پیروزی ترامپ؛ ایران «قربانی توافق احتمالی با پوتین» یا در انتظار «یک معامله خوب»
منبع تصویر، Getty Images
پیش و پس از پیروزی دونالد ترامپ و بازگشت او به سیاست آمریکا، تعدادی از کارشناسان ایرانی درباره پیامدهای این انتخاب و رویکرد او در برابر ایران با بیبیسی فارسی گفتوگو کرده اند. آنها با اشاره به دلایل پیروزی نامزد جمهوری خواهان در انتخابات راست جمهوری آمریکا از احتمال تغییر رویه کاخ سفید در خاورمیانه گفتهاند و اینکه شاید ایران هم از این فرصت برای تغییر در سیاست خارجی خود بهره ببرد.
منبع تصویر، Getty Images
«آمریکاییها به رئیس جمهور زن رای نمیدهند»
در حالیکه پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا، بحث و جدلهای فراوانی درباره دلایل پیروزی او و شکست کامالا هریس در جریان است کارشناسان ایرانی نیز برخی از دلایل و پیامدهای آن را بر شمردهاند.
امین سوفیامهر، تحلیلگر سیاسی با اشاره به پیروزی همزمان جمهوری خواهان در انتخابات ریاست جمهوری و سنا آن را «یک رفراندوم درباره مسیر آینده آمریکا» میداند و میگوید: «حزب دموکرات به عده قلیلی از جامعه الیت این کشور گرایش دارد که درآمدهای زیاد و آرزوهای عجیب و غریبی دارند که با زندگی اکثریت مردم آمریکا سازگاری ندارد.»
اما سودابه فرخنیا دیگر تحلیلگر سیاسی برخلاف آقای سوفیامهر «تفاوت بین شهرنشینی و سطح تحصیل رای دهندگان را دلیل عمده تفاوت میداند» و میگوید: «آنهایی که از سطح سواد بیشتری برخوردارند و یا شهرنشیناند به دموکراتها تمایل بیشتری دارند.»
به گفته خانم فرخنیا: «موضوعات مورد اختلاف نظر در بین رای دهندگان آمریکایی مانند مرخصی پس از زایمان یا حق سقط جنین و استفاده از قرصهای ضدبارداری سالها است که در اروپا حل شده است.»
مهرزاد بروجردی استاد دانشگاه نیز با بیان اینکه «تسلط جمهوری خواهان بر کاخ سفید، سنا و کنگره یک اتفاق فوقالعاده است، میگوید: «این اتفاق به آقای ترامپ اجازه انجام کارهایی را میدهد که روسای جمهور پیشین آمریکا قادر به انجام آن نبودند.»
او در ادامه از منظر جامعه شناسی سیاسی به دو شکست هیلاری کلینتون و کامالا هریس اشاره میکند و میگوید: «الان وقت آن است که دموکراتها این سوال را از خود بکنند که آیا آمریکا آمادگی پذیرش یک رئیس جمهور زن را دارد یا نه؟» به گفته او «نتایج انتخابات اخیر نشان میدهد که جامعه آمریکا هنوز آماده پذیرش یک رئیس جمهور زن نیست.»
الکس وطنخواه عضو موسسه خاورمیانه در واشنگتن هم با اشاره به اینکه مردم آمریکا برای سیاست خارجی یا تغییر قوانین به ترامپ رای ندادهاند، میگوید: «سیاست خارجی آمریکا در این انتخابات نقش پررنگی برای مردم نداشت و برای رای دهندگان، اقتصاد، مهاجرت و جدالهای فرهنگی مهم بوده است.»
منبع تصویر، Getty Images
«چه کسی حرف آخر را در سیاست ایران میزند؟»
اما در مورد رویکرد جدید کاخ سفید به ایران و خاورمیانه هم کارشناسان ایرانی نظرات متنوعی دارند.
سعید برزین تحلیگر سیاسی اشاره مقامات ایرانی مبنی بر اینکه برای آنها فرقی نمیکند چه کسی در کاخ سفید باشد را موضع رسمی و طبیعی نه تنها ایران که همه کشورهای جهان میداند.
به نظر او«اما اختلاف اساسی و عمیقی در دستگاه سیاسی ایران درباره نحوه برخورد با پدیده ترامپ وجود دارد.»
این تحلیلگر سیاسی میگوید: «کسی که در عرصه سیاسی ایران حرف آخر را میزند باید به این سوال اساسی پاسخ دهد که آیا نبرد مسلحانه محور مقاومت، منافع کلی ایرانیها و فلسطینیها را تامین کرده است یا نه؟ این پاسخ مهم، نشاندهنده رویکرد ایران به تحولات منطقه و دولت جدید در آمریکا خواهد بود.»
شیوا بزرگی حقوقدان اما درباره تاثیر ورود ترامپ به کاخ سفید بر تحولات داخلی ایران میگوید: «من انتظار ندارم که فردای ورود ترامپ به کاخ سفید در ایران تغییر رژیم صورت بگیرد.»
به گفته او«تغییر رژیم بر عهده جامعه ایرانی خارج و داخل کشور است اما در این مسیر به اهرمهای کمکی احتیاج است.» به گفته او «دموکراتها با این که مدعی حقوق بشر هستند اما چشم خود را بر روی نقض حقوق بشر در ایران میبندند. در حالی که کاخ سفید میتواند یک اهرم کمکی باشد و از جمله میتواند دست لابی رژیم را در واشنگتن قطع کند.»
مسعود سفیری روزنامه نگار اظهار نظر درباره عملکرد آتی آقای ترامپ را بسیار زودهنگام میداند و با اشاره به عملگرا بودن او میگوید: «اگر ترامپ وارد مذاکره با پوتین شود و اوکراین را مجبور به صلح با روسیه کند آنوقت ایران میتواند قربانی توافق طرفین باشد.»
او با اشاره به اینکه «ترامپ وارث خاورمیانهای است که از نظر غرب در آن یک شر مطلق شکل گرفته»، میگوید: «دشمنی با اسرائیل در هیچ جای آرمانهای انقلاب و جمهوری اسلامی جایی ندارد مگر آنکه حکومت به دشمنی فرضی احتیاج داشته باشد تا مسلح شود.»
سینا عضدی تحلیلگر سیاسی دو چالش مهم برای رئیس جمهور آینده آمریکا را قابل توجه میداند. «یکی جنگ در اوکراین و دیگری جنگ در غزه و اینکه ممکن است ترامپ برخلاف بایدن فشاری بر دولت اسرائیل برای پایان این درگیری انجام ندهد.»
او هم چنین میگوید که «ترامپ با اینکه فاقد یک بینش سیاسی منسجم است اما خواهان آن است که یک معامله خوب با ایران انجام دهد که نام خودش بر آن باشد.»
