عراقچی و گروسی با حضور وزیر خارجه مصر در قاهره دیدار کردند

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در قاهره با یکدیگر دیدار کردند.

این ملاقات با میانجیگری بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر و همزمان با دومین روز از نشست فصلی شورای حکام آژانس که در وین برقرار است، انجام می‌شود. بررسی پرونده هسته ای ایران یکی از موضوعات اصلی این نشست اعلام شده است.

رسانه‌های ایران می‌گویند آقای عراقچی پیش از این دیدار از آمادگی ایران برای تدوین «شیوه‌نامه تعامل با آژانس در وضعیت جدید» خبر داده بود.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران پیشتر گفته بود «متن شیوه‌نامه تعامل ایران و آژانس برای اجرای تعهدات پادمانی، با در نظر گرفتن واقعیات میدانی ناشی از حملات غیرقانونی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه تاسیسات هسته‌ای ایران، قانون مجلس و ملاحظات شورای عالی امنیت ملی، طی سه دور مذاکرات بین نمایندگان ایران و آژانس تدوین شده و در آخرین مراحل جمع‌بندی نهایی است.»

این نخستین دیدار وزیر خارجه ایران با مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از زمان اجرای «قانون الزام دولت ایران به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» است.

این قانون یک روز پس از شروع آتش‌بس میان اسرائیل و ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و به سرعت از سوی رئیس‌جمهور ایران برای اجرا ابلاغ شد.

اسرائیل و سپس ایالات متحده آمریکا در جریان این جنگ، تاسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار دادند.

آقای گروسی یک روز پیش از این در وین و در شروع نشست شورای حکام آژانس بر اجرای کامل حقوق و تعهدات آژانس و ایران تحت توافقنامه دوجانبه تاکید کرده و گفته بود «ظرف چند روز آینده» قرار است با ایران بر سر نحوه همکاری با آژانس برای بازرسی از تاسیسات و فعالیت‌های هسته‌ای به توافق برسد.

اسماعیل بقایی دیروز گفته بود که پس از سه دور مذاکره در وین و تهران، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به این درک رسیده است که باید «نقطه‌نظرات» ایران را بشنود و اضافه کرده بود که روند این گفت‌وگوها «مثبت» بوده اما «هنوز به جمع‌بندی» نرسیده است.

آقای گروسی دیروز در نشست خبری که ساعتی بعد از کنفرانس خبری آقای بقایی انجام شد، گفت که برای بازرسی‌های آژانس «برخی شرایط و ضرب‌الاجل‌ها» در نظر گرفته شده است.

او همچنین گفت سعی کرده است موضع آژانس برای ایران «قابل درک» باشد و «انعطاف‌پذیر» باشد اما «این رویه نمی‌تواند برای هفته‌ها و ماه‌ها و سال‌ها ادامه پیدا کند.»

او تایید کرد که اورانیوم غنی‌شده با درصد بالای ایران هر ۳۰ روز یک بار باید بازرسی شود.

این نخستین کنفرانس خبری آقای گروسی پس از جنگ اسرائیل و ایران بود. از آن زمان دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات اتمی ایران قطع شده است و آنها فقط از نیروگاه اتمی بوشهر بازدید کرده‌اند.

ایران بعد از جنگ تعلیق همکاری دولت با آژانس را تبدیل به قانون کرد و هر گونه همکاری با آژانس باید به تصویب شورای عالی امنیت ملی برسد.

در همین حال رایزنی‌های دیپلماتیک وزارت خارجه ایران برای جلوگیری از بازگشت تحریم‌های بین‌المللی پس از فعال شدن مکانیسم ماشه ادامه دارد.

ملاقات در قاهره، وقفه کوتاه در وین: «امکان» حصول شیوه‌نامه تازه میان ایران و آژانس

شبنم شعبانی -- بی‌بی‌سی در وین

نگاه‌ها به مقر آژآنس بین‌المللی آژانس دوخته شده بود تا در اولین نشست فصلی شورای حکام، تکلیف مسائل حل و فصل نشده ایران و آژانس روشن‌تر شود اما درست ۱۰ دقیقه مانده به شروع بحث درباره پرونده ایران در صحن شورا، تایید شد که موضوع ایران از دستور کار امروز شورا خارج شده است؛ دست‌کم تا فردا.

دلیلش؟ آن طور که دیپلمات‌ها این جا می‌گویند، منتظر بازگشت رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، از قاهره هستند پس از دیدار با عباس عراقچی، وزیرخارجه ایران.

دیداری که کاملاً غیرمنتظره اتفاق افتاد و دست‌کم خبرنگاران و بسیاری از دیپلمات‌ها اینجا دیشب از این سفر مطلع شدند. یک دیپلمات عالی‌رتبه در شورای حکام آژانس هم به بی‌بی‌سی گفت تلاش بسیار فشرده‌ای شد تا تغییراتی در نشست‌ها و دستور کارها انجام شود تا آقای گروسی بتواند در میانه نشست به مصر برود.

آیا مدیرکل آژانس امشب به محل شورای حکام بازخواهد گشت؟ دفتر او می‌گوید برنامه این است که او امشب به وین بازگردد اما این قطعی نیست و‌ تابع شرایط است.

مدیرکل آژانس دیروز درباره امکان حصول شیوه‌نامه تازه همکاری میان ایران و آژانس خوشبینانه صحبت کرد.

امروز هم چند دیپلمات به بی‌بی‌سی گفتند هنوز درباره جزئیات به آن‌ها رسما اطلاع داده نشده اما می‌دانند که آقای گروسی خوشبین است.

یک منبع دیگر هم به ما گفت احتمال حصول این شیوه‌نامه از هر زمانی بیشتر است. هیچ کس اما هنوز جزئیاتی ندارد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پنجشنبه هفته پیش در دوحه با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، دیدار کرد. هدف از این دیدار، تلاش برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک برای رفع اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران عنوان شد.

گفته شده است طرف‌های اروپایی خواستار دستیابی به راه‌‌حلی هستند که در آن بر سر دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته‌ای و روشن شدن سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران توافق شود.

رسانه‌های ایرانی هم گزارش دادند که وزیر خارجه ایران در دیدار با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بر «پایبندی مستمر جمهوری اسلامی ایران به مسیر دیپلماسی» تاکید کرده و گفته است «ایران در این موضع خود جدی و ثابت‌قدم است.»

این دیدار حدود یک هفته پس از آن انجام شد که سه کشور اروپایی بریتانیا و فرانسه و آلمان به خاطر آنچه عدم پایبندی تهران به تعهدات توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) خواندند، روند فعال کردن مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریم‌های بین‌المللی را آغاز کردند.

بریتانیا، فرانسه و آلمان ۷ شهریور/۲۸ اوت، روند ۳۰ روزه‌ای را برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل آغاز کردند. این سه کشور ایران را متهم کردند که به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) پایبند نبوده است.

بر اساس این روند، شورای امنیت اکنون باید ۷ مهر درباره قطعنامه‌ای برای برداشتن دائم تحریم‌های ایران رأی‌گیری کند. برای تصویب این قطعنامه، حداقل ۹ رأی موافق لازم است و هیچ کشوری هم نباید آن را وتو کند. تصویب چنین قطعنامه‌ای در حال حاضر محتمل به نظر نمی‌رسد.

اگر تا ۱۰ روز پس از فعال شدن مکانیسم ماشه هیچ عضوی چنین قطعنامه‌ای را ارائه نکند، این وظیفه به عهده رئیس دوره‌ای شورا خواهد بود که اکنون کره جنوبی است.

با نهایی شدن متن قطعنامه، کره جنوبی اکنون می‌تواند در هر زمانی پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه آن را به رأی‌ بگذارد. هنوز تاریخی برای این رای گیری تعیین نشده است.