پشت پرده بیست سال بدهی؛ بیش از یک میلیارد پوند هزینه گلیزرها برای منچستریونایتد

بیست سال پیش، در ۲۸ ژوئن ۲۰۰۵، خانواده گلیزر کنترل کامل باشگاه منچستریونایتد را به دست گرفت و باشگاه با هدایت مالکان جدید روز به روز بدهکارتر شد. حالا، پس از گذشت دو دهه، بی‌بی‌سی دریافته که حدود یک میلیارد و دویست هزار پوند صرف پرداخت بهره بدهی، بازپرداخت بدهی، سود سهام و کارمزدهایی شده که عمدتاً به خود خانواده گلیزر داده شده است.

گلیزرها که در ابتدا برای خرید باشگاه، میلیون‌ها پوند از صندوق‌های سرمایه‌گذاری وام گرفته بودند، در نهایت مدیریت منچستریونایتد را با بدهی ۶۰۴ میلیون پوندی رها کردند. روندی که از همان ابتدا قابل پیش‌بینی بود. بعد از آمدن خانواده گلیزر، این باشگاه تنها در سال نخست، نزدیک به ۵۳٫۲ میلیون پوند بابت بهره بدهی و کارمزد پرداخت کرد.

ژوئن ۲۰۲۵ سالگرد این مالکیت جنجالی است؛ فروش باشگاه به خانواده‌ای از فلوریدا که از همان آغاز، بسیاری را نگران پیامدهای مالی آن کرد و اعتراض‌های گسترده‌ای به‌دنبال داشت.

در ۲۲ ژوئن ۲۰۰۵، گلیزرها برای خارج کردن باشگاه از بازار بورس لندن، به سهام‌داران وقت ۷۹۰ میلیون پوند پرداختند و سهام آن‌ها را خریدند.

این معامله البته عمدتاً با گرفتن وام انجام شد و باشگاهی که پیش‌تر تنها ۵۰ میلیون پوند مقروض بود، ناگهان با ۶۰۴ میلیون پوند بدهی روبرو شد.

دو ماه پیش از آن، هیئت‌مدیره منچستریونایتد هشدار داده بود این مقدار بدهی سنجیده نیست و می‌تواند به افت عملکرد مالی و ورزشی باشگاه منجر شود. این هشدارهای هیئت‌مدیره همان موقع هم با اعتراض طرفداران منچستریونایتد همراه بود.

بر پایه تحلیل بی‌بی‌سی، از زمان شروع به کار گلیزرها در سال ۲۰۰۵ تا کنون، فهرست پرداخت‌های عمده منچستریونایتد به این شرح است:

در مجموع، بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴، حدود یک میلیارد و ۱۸۷ میلیون پوند از باشگاه خارج شده که به‌طور منطقی شاید بتوان گفت در صورت عدم مالکیت گلیزرها، این ولخرجی‌ها انجام نمی‌شد.

این در شرایطی است که برآورد محتاطانه بی‌بی‌سی، حتی شامل پرداخت‌های بانکی، هزینه‌های مشاوره و سایر هزینه‌های تأمین مالی مانند پوشش نوسانات ارزی نمی‌شود. همچنین، پاداش‌های پرداخت‌شده به مدیران نیز در آن لحاظ نشده است.

از سال ۲۰۱۲، که خانواده گلیزر بخشی از سهام باشگاه را در بورس نیویورک عرضه کرد، ۱۲۵ میلیون پوند نیز به مدیران پرداخت شد که حدود نیمی از آن، یعنی حدود ۶۳ میلیون پوند، احتمالاً به اعضای همین خانواده رسیده است.

بی‌بی‌سی تلاش کرد توضیح باشگاه منچستری درباره این موارد را دریافت کند که با این پاسخ روبرو شد: «گزارش‌های مالی خود گویای همه‌چیز هستند.»

آیا خانواده گلیزر به ارزش باشگاه افزوده‌ است؟

گلیزرها می‌توانند ادعا کنند که ارزش باشگاه را به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند. زیر نظر آن‌ها، درآمد تجاری سالانه باشگاه از ۵۵ میلیون پوند در سال ۲۰۰۶ به ۳۰۳ میلیون پوند در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.

ارزش ضمنی بازار باشگاه در ماه مه ۲۰۲۵ نیز بیش از ۳٫۲ میلیارد پوند برآورد شده است. همچنین، شرایط مالی فروش سهام به سر جیم راتکلیف در ۲۰۲۴، ارزش کلی ۴٫۳ میلیارد پوندی برای باشگاه را نشان می‌دهد. در عین حال، این باشگاه از سال ۲۰۱۲ بیش از ۲ میلیارد پوند صرف خرید بازیکنان کرده که رقمی قابل توجه است.

در طول دوران گلیزرها، باشگاه پانزده جام بزرگ به‌دست آورده، اما تنها پنج مورد آن پس از بازنشستگی الکس فرگوسن در ۲۰۱۳ بوده‌اند.

در فصل گذشته، منچستریونایتد در رده پانزدهم لیگ برتر ایستاد که پایین‌ترین رتبه آن‌ها از سال ۱۹۷۵ محسوب می‌شود. درباره این ناکامی، عمر براده، مدیرعامل باشگاه، در گزارش مالی اخیرش گفته: «این فصل، پایین‌تر از استانداردهای ما بود و برای فصل بعد انتظار بهبود داریم.»

گلیزرها چقدر سرمایه‌گذاری شخصی کرده‌اند؟

خانواده گلیزر هرچند در ابتدا با اتکا بر وام باشگاه را خریدند، اما حدود ۲۷۳ میلیون پوند از سرمایه شخصی‌شان را وارد باشگاه کردند. البته از آن زمان تاکنون، هیچ سرمایه‌گذاری مستقیمی انجام نداده‌اند.

هزینه‌های تیم نیز از منابع داخلی باشگاه و همچنین وام‌هایی تأمین شده‌اند که بر دارایی‌ها یا سهام مالکیت تضمین شده بودند. آن‌ها همچنین از فروش سهام بین ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ حدود ۵۵۵ میلیون پوند به دست آوردند، که ۴۸۴ میلیون پوند آن مستقیماً به خودشان رسید و ۷۱ میلیون پوند برای بازپرداخت قرض استفاده شد.

وضعیت بدهی باشگاه چگونه است؟

در سال ۲۰۰۵ بدهی باشگاه تنها ۵۰ میلیون پوند بود؛ این رقم در ۲۰۰۶ به ۶۰۴ میلیون پوند افزایش یافت. با وجود بازتأمین مالی در ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵، بدهی ناخالص باشگاه در سال ۲۰۲۴ همچنان ۵۴۷ میلیون پوند است. با احتساب تعهدات نقل‌وانتقالات، این رقم نزدیک به یک میلیارد پوند است. میانگین هزینه بهره سالانه حدود ۴۲ میلیون پوند بوده که در سال مالی ۲۰۲۳–۲۴ به ۳۷٫۲ میلیون پوند رسید.

تأثیر حضور جیم رتکلیف چیست؟

در سال ۲۰۲۴، خانواده گلیزر حدود ۷۳۲ میلیون پوند از سهام خود را به جیم رتکلیف فروختند. او که مالک حدود سی درصد باشگاه است، ۲۳۶ میلیون پوند از سرمایه شخصی‌اش را برای توسعه اولدترافورد تزریق کرده، بدون این‌که بدهی جدیدی اضافه کند.

رتکلیف در مارس ۲۰۲۵ گفت باشگاه تا پایان سال با بحران نقدینگی روبرو بود و برای نجات آن ناچار به کاهش شدید هزینه‌ها شد.