چرا در کوسه‌های ریودوژانیروی برزیل، کوکائین پیدا شده است؟

دانشمندان در تلاشند بفهمند چرا آزمایش کوکائین کوسه‌ها در سواحل برزیل مثبت شده است.

زیست‌شناسان بنیاد «اوزوالدو کروز»، ۱۳ کوسه معروف به کوسه‌های بینی‌تیز برزیلی را در سواحل ریودوژانیرو آزمایش کردند. نتایج این آزمایش‌ها نشان داد که سطح بالایی از این ماده مخدر در ماهیچه‌ها و کبد آنها وجود دارد.

این تحقیق اولین مطالعه‌ای است که در آن کوکائین در کوسه‌ها شناسایی شده است.

غلظت کوکائین در این کوسه‌ها صد برابر بیشتر از حیوانات دریایی دیگر است.

چندین نظریه درباره چگونگی ورود این ماده مخدر به بدن این حیوانات وجود دارد.

بعضی از کارشناسان معتقدند که کوکائین از طریق آزمایشگاه‌های غیرقانونی که برای تولید این ماده مخدر استفاده می‌شود یا از طریق ادرار و مدفوع مصرف‌کنندگان مواد مخدر، وارد آب دریا شده است.

ریچل دیویس، یکی از نویسندگان این تحقیق و زیست‌شناس و محقق در آزمایشگاه ارزیابی و ارتقای بهداشت محیط در موسسه «اوزوالدو کروز» می‌گوید: «مقاله ما این نظریه را مطرح می‌کند که هر دو فرضیه موجود ممکن است درست باشند: قرار گرفتن مداوم در معرض کوکائین به دلیل مصرف انسانی در شهر ریودوژانیرو و همچنین آزمایشگاه‌های غیرقانونی».

بسته‌های کوکائین گم‌شده یا آنهایی که قاچاقچیان مواد مخدر در دریا انداخته‌اند هم می‌تواند یکی از دلایل چنین وضعیتی برای کوسه‌ها باشد اما محققان این احتمال را کم می‌دانند.

ریچل دیویس همچنین می‌گوید: «ما بر خلاف مکزیک و فلوریدا، اینجا معمولا تعداد زیادی بسته کوکائین نمی‌بینیم که در دریا انداخته شوند یا در آب گم شوند. برای همین ترجیح ما این است که دو فرضیه ذکر شده را بعنوان دلایل اصلی وجود کوکائین در کوسه‌ها در نظر بگیریم».

یک کشف نگران‌کننده

سارا نوویس، سم‌شناس دریایی در مرکز علوم محیطی و دریایی در دانشگاه «پلی‌تکنیک لیریا» در پرتغال به مجله ساینس گفت که این کشف بسیار مهم و بالقوه نگران‌کننده است.

تمام کوسه‌های ماده در این تحقیق حامله بودند، اما مشخص نیست که مواجهه با کوکائین چه تاثیری روی جنین آنها داشته است.

تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود این ماده مخدر رفتار کوسه‌ها را تغییرمی دهد یا نه.

تحقیقات قبلی نشان می‌دهد که مواد مخدر احتمالا حیوانات و انسان‌ها را به شیوه مشابهی تحت تاثیر قرار می‌دهد.

این تحقیق تنها یک گونه از کوسه‌ها را بررسی کرده، اما محققان معتقدند که آزمایش کوکائین بر گونه‌های دیگر در منطقه هم ممکن است مثبت از آب دربیاید.

ریچل دیویس یکی از نویسندگان این تحقیق می‌گوید: «کوسه‌ها گوشت‌خوار هستند و غذای آنها در معرض خیلی از آلاینده‌های شیمیایی قرار می‌گیرد. بسیار محتمل است که حیواناتی که این کوسه‌ها به آنها حمله می‌کنند، مثل سخت‌پوستان و ماهی‌های دیگر، آلوده باشند».

مسیر عبور کوکائین

کامیلا نونس دیاس که از دانشگاه سائو پائولو مدرک دکترا در جامعه‌شناسی دارد، می‌گوید: «در برزیل مقدار قابل توجهی کوکائین وجود دارد، چون موقعیت جغرافیایی این کشور آن را برای قاچاقچیان مواد مخدر جذاب می‌کند و آنها این ماده را از راه برزیل به بازارهای مصرفی دیگر که عمدتا اروپا و آفریقا هستند، می‌رسانند.»

به گفته او این مساله باعث شده که بزریل به مرکزی استراتژیک برای قاچاقچیان تبدیل شود که از آنجا به توزیع این ماده مخدر بپردازند.

خانم نونس دیاس می‌گوید: «مساله جغرافیایی مهم است، چون برزیل با کشورهای تولیدکننده مواد مخدر مثل پرو، بولیوی و کلمبیا هم‌مرز است و دسترسی‌اش به اقیانوس اطلس از طریق چند بندر ممکن است».

این استاد دانشگاه سائو پائولو می‌گوید: «فکر می‌کنم این نشان می‌دهد که چرا بخش زیادی از محصولی که به اروپا و آفریقا می‌رود، از راه برزیل منتقل می‌شود. این کشور دارای ابعاد قاره‌ای است و موقعیت استراتژیکی دارد.»

آیا غواصان می‌توانند مواد مخدر را پخش کنند؟

خانم نونس دیاس معتقد است بر خلاف آنچه که نویسندگان این تحقیق می‌گویند، آب دریا توسط کوکائین تصفیه شده در آزمایشگاه‌های این منطقه آلوده نشده است.

او معتقد است که آب احتمالا توسط غواصان قاچاقچی، در حین حمل مواد مخدر به کشتی‌ها آلوده شده است.

این متخصص که در «مرکز مطالعات خشونت» در دانشگاه سائو پائولو نیز تحقیقاتی انجام می‌دهد، می‌گوید: «ما استراتژی‌های زیادی را برای جاسازی کوکائین در کشتی‌ها با استفاده از غواصان بررسی کردیم. ارزیابی من که از دور نگاه می‌کنم این است که این توضیح منطقی‌تر است».

خانم نونس‌دیاس می‌گوید کوکائین از طریق رودخانه‌ها و جاده‌ها به برزیل می‌رسد و بعد از طریق چندین بندر و فرودگاه به اروپا ارسال می‌شود.

به گفته او کوکائینی که به ایالات متحده منتقل می‌شود، عمدتا از طریق قاچاقچیان مکزیکی و کلمبیایی حمل می‌شود. با این‌ حال برزیل هم در این تجارت، یک قطب عمده است.

این جامعه‌شناس می‌گوید: «تمام بنادر برزیل خروجی هستند. هر یک از این بنادر از طرف گروه‌های جنایتکار مانند کماندوهای پی‌سی‌سی و کماندوهای سرخ، دو گروه عمده قاچاق مواد مخدر در این کشور کنترل می‌شود».

آیا کوکائین وارد بدن انسان‌هایی می‌شود که گوشت کوسه می‌خورند؟

کوکائینی که کوسه‌ها را آلود می‌کند، می‌تواند از طریق چرخه غذا به انسان‌ها منتقل شود.

ریچل دیویس، از نویسندگان این تحقیق می‌گوید که این ماده مخدر می‌تواند از طریق خوردن کوسه‌های سگ‌ماهی خاردار که غذایی معمول در برزیل محسوب می‌شود، وارد بدن انسان‌ها شود.

او می‌گوید: «کوکائین قبلا وارد زنجیره غذایی شده، چون کوسه‌ها به صورت معمول غذای انسان‌ها در برزیل و خیلی از کشورهای دیگر مثل آمریکا، بریتانیا و مکزیک هستند.»

خانم دیویس می‌گوید که این غذا به طور کلی با نام‌هایی چون پولک، ماهی، چیپس، سگ‌ماهی و اسامی دیگر فروخته می‌شود.

باله کوسه، غذای محبوبی در بسیاری از نقاط جهان است.

اما مشخص نیست که میزان ماده مخدری که از طریق خوردن این کوسه‌ها به بدن انسان وارد می‌شود، مضر است یا نه.

ریچل دیویس می‌گوید: «نگرانی درباره سلامت انسان از طریق زنجیره غذایی هنوز قابل اثبات نیست. چون هیچ محدودیتی در مورد اثرات منفی آن بر سلامت وجود ندارد».

کوسه‌ها و ماهی‌های دیگر از طریق پوست و آبشش‌های خود آب را جذب می‌کنند. خانم دیویس معتقد است اگر کوکائین در آب دریا حل شود، بعید است که بر روی انسان‌هایی که در آن شنا می‌کنند، تاثیری بگذارد و می‌گوید: «ما معتقدیم احتمال به خطر افتادن سلامت انسان از طریق مواجهه مستقیم با آب کم خواهد بود».