مخترع و فیزیکدان افغان از ولایت دایکندی برنده جایزه «مبتکر سال ۲۰۲۴» بریتانیا شد

شکردخت جعفری از ولایت دایکندی در مرکز افغانستان توانست که جایزه «مبتکر سال ۲۰۲۴» (دینامک اوارد) بریتانیا را بدست آورد.

او در گفتگو با بی‌بی‌سی هدف از برگزاری این جشنواره را تشویق زنان در بخش فناوری، بازرگانی و علوم عنوان کرد، و گفت هدف تقدیر از کسانی است که کار قابل توجه در این زمینه‌ها کرده باشند.

او گفت که گروه رسانه‌ای «پلاتنیوم» امسال در بخش مرکزی و جنوب غربی بریتانیا این برنامه را برگزار کرده بود که از طرف مرکز فناوری دانشگاه ساری در بریتانیا او نامزد جایزه مبتکر سال و در نهایت برنده آن شد.

خانم جعفری گفت که امیدوار است برنده شدن او، تشویقی باشد برای زنان و دختران افغان که تحت حاکمیت طالبان شرایط سختی را سپری می‌کنند و همچنین امیدوار است که شرکتش به نام تروانویو(TRUEinvivo) بتواند برای تولید انبوه دستگاه پرتو درمانی اختراع شده‌اش، سرمایه گذاری پیدا کند.

خانم جعفری در سال ۱۳۹۸ توانست که دستگاه «دوزسنج» ثبت تششعات پرتو درمانی سرطان را در بریتانیا ثبت کند. او که خودش تجربه مبارزه با سرطان دارد و پدرش در اثر این بیماری جان داده است،‌ امیدوار است که اختراعش روزی به صورت گسترده برای درمان بیماران سرطانی در سراسر جهان استفاده شود.

دوزسنج (Dosimetry) اختراع او با استفاده از مهره‌های ساده شیشه‌ای ساخته شده است. اختراعی که با آن می‌توان میزان اشعه‌ای را که بیماران سرطانی در زمان رادیوتراپی دریافت می‌کنند، با دقت بسیار بالا و در بازه زمانی مناسب اندازه‌گیری کرد.

با دستگاهی که خانم جعفری ساخته در عمل می‌توان پرتودرمانی بیمار سرطانی را با دقت بسیار بالا بهینه‌سازی کرد.

او این اختراعش را، که ماشین تمام اتومات خوانش دوزسنج بود و از منجوق‌های/مهره‌های شیشه‌ای ساخته شده است را زمانی ثبت کرد که به قول خودش در آن زمان «هم با بیماری سرطان دست و پنجه نرم می‌کردم و هم دوران حاملگی پسرم را می‌گذراندم.»

زندگی نامه خانم جعفری

خانم جعفری متولد ولسوالی سنگ‌تخت ولایت دایکندی در مرکز افغانستان است. کودک خردسالی بود که خانواده‌اش در سال ۱۳۶۲خورشیدی به ایران مهاجر شد. شکردخت در سال ۱۳۷۵ وارد دانشگاه علوم پزشکی تهران در رشته تکنولوژی رادیولوژی شد. درجه لیسانس خود را از دانشگاه علوم پزشکی تبریز ایران در سال ۱۳۷۹ گرفت.

شکردخت در سال ۱۳۸۳ همراه با همسر و فرزند خود به افغانستان بازگشت و در دانشگاه پزشکی کابل به عنوان استادیار شروع به کار کرد. علاوه بر تدریس، او در بخش‌های رادیولوژی در بیمارستان کودکان فرانسه در کابل مشغول به کار و نمایندگی وزارت آموزش عالی افغانستان را در کمیسیون مستقل انرژی اتمی این کشور نیز به عهده داشت.

او در سال ۱۳۸۹ با بورسیه سازمان بین‌المللی انرژی اتمی افغانستان برای گذراندن دوره کارشناسی ارشد در رشته فیزیک پزشکی وارد دانشگاه ساری بریتانیا شد و بعد از اتمام این دوره به دلیل نتیجه عالی توانست بورسیه دوره دکتری این دانشگاه را نیز بدست آورد.

شکردخت دوره دکترا را در مرکز فیزیک هسته‌ای و تشعشع دانشگاه ساری بریتانیا گذراند. به گفته خودش تاکنون نشر بیش از ۴۰ مقاله علمی و ثبت دو اختراع را در کارنامه خود دارد. چندین مقاله علمی دیگر را نیز در دست نشر دارد. او سال گذشته خاطراتش را هم به نام «شکر: سفر یک زن از افغانستان» منتشر کرد. انتشار این کتاب به استقبال گسترده در فضای مجازی همراه شد.

شکردخت در سال ۲۰۱۶ برنده جایزه زنان در نوآوری در بریتانیا شد. این رقابت توسط «نهاد نوآوری بریتانیا» (Innovate UK's infocus awards) راه اندازی شده و هدف آن حمایت از زنانی است که می‌تواند الگو و الهام‌بخش سایر زنان باشند.