سینما و سیاست در ایران: از استخدام ۴۰۰ جوان حزباللهی تا مبارزه با مشروب و سیگار
منبع تصویر، SosialMedia
در تازهترین مورد از فشارهای دولت ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران، برای کنترل بیشتر فضای فرهنگی و هنری ، وزیر ارشاد ایران از استخدام ۴۰۰ نیروی حزب اللهی جوان در بدنه این وزارت خبر داد.
محمدمهدی اسماعیلی ضمن اشاره به این که آمادهسازی این نیروها دو سال طول کشیده، گفته است: « ۴۰۰ نیروی جوان حزب اللهی بعد از دو سال کار جدی تا پایان تابستان وارد این وزارتخانه میشوند تا تغییر در بدنه به وجود آید.»
ورودی که به گفته ناظران، پیامد آن میتواند سختتر شدن کار برای اهالی سینما و شاعران و نویسندگانی باشد که همین روزها هم با مشکلات فراوان سیاسی و اجتماعی و اقصادی درگیرند.
وزیر ارشاد از توقیف جشنواره فیلم کوتاه ایران هم دفاع کرده و گفته دستور توقیف آن را «بهعلت بیتوجهی به قانون حجاب» صادر کرده است.
وزیر ارشاد همچنین گفته است برخی از دستاندرکاران آکادمی فیلم کوتاه ایران (ایسفا) به دستور او «ممنوعالکار» شدهاند.
علت این برخورد شدید، انتشار یک پوستر است. در پوستر سیزدهمین دوره جشنواره فیلم کوتاه از تصویر بیحجاب سوسن تسلیمی در فیلم مرگ یزدگرد سوم استفاده شده بود.
یکی از کارگردانان سینمای ایران که به دلایل امنیتی خواست ناشناس بماند، در گفتوگو با بیبیسی فارسی گفت: «این برخوردها و بگیر و ببندها امر تازهای نیست. به نظر می رسد جمهوری اسلامی پس از اعتراضات ۸۸ و پی بردن به ریشههای فرهنگی و اجتماعی آن، حملهای تمام عیار را برای از بین بردن زیرساختهای فرهنگی و هنری کشور آغاز کرد.»
به گفته این سینماگر، «از آن زمان تاکید و تشدید سانسور بر فضای انتشار کتاب و موسیقی و مجوز ساخت و پخش فیلمها بیشتر شد. همزمان هم انحصار تولید فیلم و سریال به دست خودیها افتاد و سینماگران مستقل و متفاوت به تدریج حذف و خانه نشین یا راهی خارج شدند.»
سینمای ایران و اعضای بدنه این سینما علاوه بر این محدودیتها و ممنوعیتها، با مشکلات دیگری هم دست به گریبان هستند؛ از عدم استقبال مردم از فیلمهای سینمایی که سالنهای سینما را خالی کرده تا حمایت تعدادی از کارگردانان و بازیگران از جنبش «زن، زندگی، آزادی» که آنها را با دادگاه، جریمه، زندان و بیکاری روبرو کرده است.
ترانه علیدوستی برای مدتی راهی زندان شد و هنگامه قاضیانی و افسانه بایگان در هجمه دادگاه و جریمه و معرفی به روانشناس؛ عطای بازیگری در این سینما را به لقایش بخشیدند.
منبع تصویر، SosialMedia
مبازه با سیگار و مشروب
در همین راستا و براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، وظیفه نظارت در حوزههای صوت و تصویر فراگیر و شبکه نمایش خانگی بر عهده سازمان صدا و سیما گذاشته شد.
طبق این مصوبه، از این پس صلاحیت قانونی نظارت، صدور مجوز، تولید و همین طور انتشار کلیه برنامههای شبکه خانگی از جمله فیلمهای مستند ، انیمیشن ، فیلم سینمایی و سریال تنها بر عهده صدا و سیمای جمهوری اسلامی خواهد بود.
عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران با اشاره به اینکه مصوبهای در شورای عالی انقلاب فرهنگی برای کنترل محتوای سریالهای خانگی در دست بررسی است، گفت: « سریالهای خانگی سیگار، مشروب و روابط ناسالم ترویج میکنند.»
در روزهای پیش از گفته آقای خسروپناه، خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه با انتشار یک ویدیو و نشان دادن تصاویری از فیلم و سریال های پخش شده در شبکه نمایش خانگی، گفته بود:« ظاهرا در یک قانون نانوشته فیلم هایی که در این بستر نمایش داده میشوند میتوانند خیلی راحت هر هنجارشکنی را نشان دهند و انگار نه انگار که نهاد بالادستی و نظارتی بر فیلم ها وجود دارد.»
در این ویدیو همچنین آمده که در دو سه سال اخیر فیلم های این شبکه تنها با محتوای «استعمال مواد مخدر، دخانیات، مشروبات الکلی و حتی سیگار کشیدن زنان و همچنین ازدواج سفید» ساخته شدهاند.
گزارشی که از نزدیکی نگاه مسئولان فرهنگی کشور با رسانههای وابسته به سپاه پاسداران و تصمیمات گرفته شده برای فرهنگ و هنر ایران دارد.
یک بازیگر تئاتر و سینما در گفت و گو با بیبیسی فارسی میگوید: «نگاه حاکم بر مسئولان حکومتی این است که سینما و سریالها یا در جهت نگاه ایدئولوژیک آنها به رخدادهای ایران و جهان باشد. یا فیلمها و برنامههای طنز سرگرم کنندهای که جرقه هیچ تفکر و شک و تردیدی را در مخاطب ایجاد نکند. یا فیلمهای به ظاهر متفاوت و تلخی که حکایت از خرابی بیش از حد شرایط دارد دارد و اینکه به هیچ فرد و جمعی نمیتوان اعتماد کرد که نهایت نتیجهاش پدیرفتن شرایط موجود و عدم تلاش برای تغییر و تحول است.»
واگذاری نظارت شبکه نمایش خانگی به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با واکنش گسترده و منفی نهادهای صنفی سینماگران و هنرمندان مواجه شد.
کانون کارگردانان سینما در تیرماه امسال در بیانیه ای با اشاره به «چندگانگی فرهنگی جامعه ایران و نفرت تلویزیون از طبقه متوسط و حذف آن»، اعلام کرده بود: «اگر درام های شبکه نمایش خانگی را هم ناظران تلویزیون بخواهند بازبینی کنند عملا درامی باقی نخواهد ماند و مخاطبان جذب ماهوارهها خواهند شد.»
واگذاری نظارت بر کلیه فرآیندهای ساخت و نمایش فیلم و سریال در شبکه نمایش خانگی، به این نگرانی دامن زده است که فضای موجود برای ساخت فیلم و سریال در شبکه نمایش خانگی نیز تابع مقررات و سانسورهای سختگیرانه صدا و سیما خواهد شد.
