نظارت صدا و سیما بر شبکه نمایش خانگی؛ «اشتباه تاریخی » یا «پایان ولنگاری»
منبع تصویر، SOCIALMEDIA
واگذاری نظارت شبکه نمایش خانگی به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با واکنش گسترده و منفی نهادهای صنفی سینماگران و هنرمندان مواجه شده و این اقدام، تلاشی دیگر برای گسترش سانسور و محدودیت در عرصه ساخت فیلم و سریال قلمداد شده است.
کانون کارگردانان سینما در ایران، روز شنبه ۳ تیرماه، در بیانیه ای با اشاره به چندگانگی فرهنگی جامعه ایران و نفرت تلویزیون از طبقه متوسط و حذف آن، اعلام کرد: «اگر درام های شبکه نمایش خانگی را هم ناظران تلویزیون بخواهند بازبینی کنند عملا درامی باقی نخواهد ماند و مخاطبان جذب ماهواره ها خواهند شد.»
براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، که در جلسه روز سه شنبه۳۰ خرداد ماه به ریاست ابراهیم رئیسی به تصویب رسید، وظیفه نظارت در حوزه سکوهای صوت و تصویر فراگیر و شبکه نمایش خانگی از این پس بر عهده سازمان صدا و سیما خواهد بود.
طبق این مصوبه، از این پس صلاحیت قانونی نظارت، صدور مجوز، تولید و همین طور انتشار کلیه برنامههای شبکه خانگی از جمله فیلمهای مستند ، انیمیشن ، فیلم سینمایی و سریال تنها بر عهده صدا و سیمای جمهوری اسلامی خواهد بود.
واگذاری نظارت بر کلیه فرآیندهای ساخت و نمایش فیلم و سریال در شبکه نمایش خانگی، به این نگرانی دامن زده است که اندک فضای موجود برای ساخت فیلم و سریال در شبکه نمایش خانگی نیز تابع مقررات و سانسورهای سختگیرانه صدا و سیما خواهد شد.
منبع تصویر، ISAN
به نوشته کانون کارگردانان سینما، «مشروعیت بخشیدن به نظارت تلویزیون بر شبکه نمایش خانگی و رفتن به سمت قانونی کردن این نظارت با تصمیم گیری از بالا بدون در نظر گرفتن نظر اهالی سینما و کارشناسان مستقل و بررسی همه جوانب تصمیمی است اشتباه که نتیجه آن بحران در شبکه نمایش خانگی خواهد بود.»
در این بیانیه نسبت به تعطیلی شبکه نمایش خانگی و بیکاری بخش زیادی از صنوف سینمایی و بحران در جامعه سینما به مجلس شورای اسلامی هشدار داده شده است.
خانه سینما نیز روز شنبه به این مصوبه اعتراض کرد و همزمان هنرمندان بسیاری در شبکه های اجتماعی مخالفت خودرا با واگذاری نظارت بر تولیدات شبکه نمایش خانگی به صدا و سیما را ابراز کردند.
با این همه، عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، این واکنش ها را جوسازی و عوامزدگی خواند و گفت :« این مصوبه هنوز بیرون نیامده است، دوستان بخوانند ببینند بهنفعشان است یا بهنفعشان نیست»
منبع تصویر، TASNIM
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی روز شنبه ۳ تیر ماه در گفت و گو با خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران درباره نگرانی برخی از منتقدان برای رجوع مردم به شبکه های ماهوارهای تأکید کرد:«این مصوبه هیچ محدودیتی ندارد و فقط بر اساس قانون است اما باید نمایش خانگی یک ساختار نظارتی سازماندهیشدهای داشته باشد »
همزمان، پیمان جبلی، رئیس سازمان صدا و سیما، روز شنبه بر ضرورت این نظارت تاکید کرد و گفت:« به هر شکل باید نظارتی صورت بگیرد. حتما باید هنجارهایی وجود داشته باشد و مواردی رعایت شود و مسئول تشخیص و سیاست گذاری این حوزه صدا و سیماست.»
در سالهای اخیر و در میانه رقابت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیما برای در اختیار داشتن شبکه نمایش خانگی، طیفی از نیروهای تندروتر در جمهوری اسلامی، این شبکه را به رواج بی بندوباری متهم کرده اند.
برای نمونه خبرگزاری فارس وابسته به سپاه در تیرماه سال ۱۳۹۹گزارش مفصلی با این مضمون کار کرد و نوشت :«محتوای سریالهای شبکه نمایش خانگی تا جایی رها شده که این روزها شاهد اوج گرفتن بیبند و باری، ولنگاری، عشقهای مثلثی، خیانت و ... در این حیاط خلوتی هستیم که هیچکس متولی نظارت بر آن نیست.»
به دنبال انتشار گزارش هایی از این دست ، در شهریور سال۱۳۹۹ ، ۲۶ نماینده مجلس ایران در قالب طرح یک اصلاحیه، به دنبال افزودن تبصرهای به قانون مرتبط با وظایف وزارت ارشاد بودند که در آن تاکید شده بود: «صدور هرگونه مجوز نظارت بر فرآیند تولید و پخش کلیه برنامه های رادیویی و تلویزیونی از جمله ساختارهای مستند، مسابقات، انیمیشن، سریال، برنامه های گفتگو محور و ترکیبی بر عهده سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است.»
اکنون نیز همزمان با مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، خبرگزاری تسنیم با انتشار یک ویدیو و نشان دادن تصاویری از فیلم و سریال های پخش شده در شبکه نمایش خانگی، گفت:« ظاهرا در یک قانون نانوشته فیلم هایی که در این بستر نمایش داده میشوند میتوانند خیلی راحت هر هنجارشکنی را نشان دهند و انگار نه انگار که نهاد بالادستی و نظارتی بر فیلم ها وجود دارد.»
در این ویدیو همچنین ادعا می شود که در دو سه سال اخیر فیلم های این شبکه تنها با محتوای «استعمال مواد مخدر، دخانیات، مشروبات الکلی و حتی سیگار کشیدن زنان و همچنین ازدواج سفید» ساخته شدهاند.
گزارش ویدیویی تسنیم با این جمله پایان می گیرد که «دیگر به نظر می رسد وقتش رسیده که نهادهای بالادستی بیش از پیش در این مقوله ورود کنند و جلو ساخت و حداقل پخش چنین فیلم و سریالهایی را بگیرند.»
چنین خواسته ای پیش از این از سوی آیتالله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی و ابراهیم رئیسی در زمان ریاست او بر قوه قضاییه نیز مطرح شده بود.
سونامی ممنوعالکاری هنرمندان
یک کارگردان سینما که به دلیل شرایط امنیتی در ایران نخواست نامش برده شود، به بیبیسی فارسی گفت:«وقتی که سیاستگذاررسانه را نمی شناسد و به همین دلیل از آن وحشت دارد، مرتب در پی کنترل آن است. صدا و سیما فراگیرترین رسانه ملی در ایران بود و مدیران آن با نگاه غلط و تکبعدی خود، باعث شدند که بخش اعظم مخاطبانشان را از دست بدهند.»
او افزود: «نگاه کنترل کننده مدیران که رشد بخش خصوصی را خطری برای صدا و سیما می بینند، ترجیح می دهد این رسانه نوظهور را هم پایین بکشند و تولیدات آن را با ممیزی های تلویزیون همخوان کنند و این یعنی هدایت مخاطب ایرانی به سمت سریالهای ترکی و آمریکایی و فیلمهایی که بدونکنترل بخش دولتی در سطح جامعه ایران پخش و دیده می شوند و نتیجه غایی آن، نابودی بخش مهمی از سینمای ایران و بیکاری چند هزار نفر متخصص است که سالهاست به سختی ادامه حیات میدهند.»
پرویز پرستویی، بازیگر شناخته شده سینمای ایران نیز در پستی اینستاگرامی، بیکاری گسترده سینماگران را نتیجه مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دانسته و نوشته است:«لابد حالا اظهار خوشحالی می کنند که پیروز میدان هستند و هنرمندانی که باید با ساخت نمایش خانگی از ما مجوز بگیرند یا دوباره بر میگردند تلویزیون یا اینکه حسابشان با کرامالکاتبین است.»
سلیمانی، منتقد سینما نیز در گفتگویی با بیبیسی فارسی، مصوبه اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی را دارای پیشینهای طولانی دانست و گفت: «امروز با همان جریان فکری که بیش از چهل سال سانسور سیستماتیک را پی گرفته و تولیدات سینمایی و تلویزیونی و پلتفرمی و مستند را به نزولِ درجه فکری و کیفی سوق داده است طرف هستیم.»
به گفته او، پیام واگذاری نظارت بر شبکه نمایش خانگی به صدا و سیما برای هنرمندان این است که « یا با سیستم همراهی می کنی و یا حتی امکانات خصوصی ات را از تو میگیرم و به واقع تو را ورشکست میکنیم.»
یک کارگردان دیگر سینما در تهران، هم به شرط ناشناس ماندن، به بیبیسی فارسی گفت: «می خواهند نمایش خانگی را تعطیل کنند تا کارگردانان و بازیگران آن به تلویزیون برگردند. غافل از اینکه با شرایط بسته تلویزیون و محدودیتهای آن هیچ سینماگری نمیتواند کارهای قبلی را انجام دهد.»
او افزود:«از دید آقای جبلی و دوستان و مشاورانش، شبکه نمایش خانگی محل کار گروهی از سلبریتیهای سینماست که به خاطرهمراهی بسیاری از آنها با مردم در پاییز ۱۴۰۱ باید محدود و تنبیه شوند.»
