ویدیوی اردبیل؛ یک شهر، یک خیابان و تکرار زیرگرفتن معترضان

با گذشت نزدیک به یک ماه از آغاز اعتراضات ضدحکومتی دی‌ماه ۱۴۰۴، همچنان ویدیوهای تازه‌ای از این اعتراضات منتشر می‌شود که ابعاد تازه‌ای از سرکوب خشونت‌بار این اعتراضات در سایه قطع اینترنت را آشکار می‌کند.

روز گذشته انتشار ویدیویی از سوی شبکه ایران اینترنشنال از اعتراضات ۱۸ یا ۱۹ دی در شهر اردبیل منتشر شد که نشان می‌دهد یک خودروی زرهی معترضان را زیر می‌گیرد.

این ویدیو که هزاران بار بازنشر شد، معترضان را سر یک پل، نزدیک میدانی نشان می‌دهد در حالی که یک خودروی زرهی سیاه متعلق به نیروهای امنیتی، با سرعت به سمت آنها می‌رود و سه معترض را زیر می‌گیرد.

بررسی‌های بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی نشان می‌دهد که این ویدیو در نزدیک میدان یحیوی، ابتدای خیابان پاسداران اردبیل که در جوار پل تاریخی یئدی ‌‌گوز این شهر قرار دارد، گرفته شده است.

بر روی نقشه زیر موقعیت مکانی ویدیو و جایی که خودروی زرهی نیروهای امنیتی معترضان را زیر می‌گیرد، مشخص شده است.

ما تصاویر این خودروری زرهی را با تصاویرآرشیوی که از خودروهای زرهی نیروهای امنیتی و نظامی ایران موجود است تطبیق دادیم و به این نتیجه رسیدیم که احتمالا این خودرو، خودروی زرهی فاتق-۳، مخصوص نیروهای یگان ویژه و نوپو (نیروی ویژه پاسداران ولایت) است. هر دو زیر مجموعه نیروهای انتظامی (فراجا) هستند.‌ روی بعضی از این تصاویر آرشیوی آرم یگان ویژه فراجا دیده می‌شود.

خودروی زرهی فاتق-۳ محافظت شده (ضد ضربه) و برای انتقال سریع نیرو با گنجایش ۱۰ نفر طراحی شده است.‌

خودروهای زرهی خانواده فاتق ساخت شرکت «ایمن صنعت زمان فرا» است.

در بحبوحه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، وزارت خزانه‌داری آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم‌هایی به دلیل نقض حقوق شهروندان ایرانی علیه تعدادی از نهادها، شرکت‌ها و افراد مرتبط با جمهوری اسلامی وضع کردند. در آن زمان شرکت «ایمن صنعت زمان فرا» به دلیل ساخت وسایل و تجهیزات مورد نیاز نیروهای امنیتی در سرکوب شهروندان مورد تحریم قرار گرفت.

بیشتر بخوانید: چگونه از خودروهای زره‌پوش امرپ در مهار اعتراضات ایران استفاده شد؟

چند روز پس از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی، خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، ویدیویی از اعتراضات اردبیل منتشر کرد که چندین خودروی زرهی نیروهای امنیتی در این شهر به آتش کشیده شده بودند. بعضی از کانال‌های تلگرامی نزدیک به سپاه پاسداران در آن زمان نیز نوشتند که «معترضان سه خودروی زرهی فاتق را در اردبیل آتش زدند.«

این اولین بار نیست که در اردبیل و در همین خیابان پاسداران، نیروهای امنیتی با خودروهای زرهی به معترضان حمله و تلاش می‌کنند آنها را زیر بگیرند. در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» نیز ویدیوی مشابهی از شهر اردبیل منتشر شد و حالا این ویدیو از اعتراضات دی ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که سرکوب در این خیابان بعد از سه سال دوباره تکرار شد.

در ویدیویی که مربوط به اعتراضات ۲۳ مهر ۱۴۰۱ در اردبیل بود، نیز دو خودروی زرهی فاتق-۳ از سمت میدان یحیوی به سرعت به سمت مترضانی که در ابتدای خیابان پاسداران بودند، حمله بردند و تلاش داشتند آنها را زیر بگیرند.

در روزهای گذشته نیز گزارش‌های متعددی منتشر شده بود مبنی بر تلاش نیروهای امنیتی برای زیرگرفتن معترضان.

در بعضی از این گزارش‌ها برخی از کاربران در شبکه‌های اجتماعی نوشتند که نیروهای امنیتی در اراک می‌خواستند معترضان را با ماشین‌آب‌پاش زیر بگیرند.

سابقه زیر گرفتن معترضان با خودرو توسط نیروهای امینی به اعتراضات سال ۱۳۸۸ باز می‌گردد. ‌

در جریان اعتراضات معروف عاشورای سال ۱۳۸۸ (۶ دی) ویدیویی منتشر شد که یک خودروی نیروی انتظامی را به میان معترضان در نزدیکی میدان ولیعضر نشان می‌داد که دو بار از روی یک زن معترض عبور کرد.

بعدها هویت این زن معترضی بر اثر زیرگرفت با خودروی نیروی انتظامی جان باخت، شبنم سهرابی اعلام شد.

ویدیوی زیر گرفتن معترضان در جریان عاشورای سال ۱۳۸۸ به سرعت در رسانه‌های جهان مخابره شد و با واکنش‌های بسیار زیادی به همراه داشت.