مخالفت آمریکا با تکمیل خط لوله گاز ایران به پاکستان و هند؛ تلاش اسلام‌آباد برای معافیت‌ از تحریم

وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا اعلام کرده است که از پیشرفت پروژه خط لوله ایران-پاکستان، موسوم به «خط لوله صلح» حمایت نمی‌کند و درباره پیامدهای نقض تحریم‌ها در صورت مراوده اسلام‌آباد با تهران هشدار داده است. رسانه‌های پاکستانی هم از تلاش دولت این کشور برای دریافت مجوز معافیت‌های تحریمی سخن گفته‌اند.

یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشستی خبری گفته است: «ما از پیشرفت این خط لوله حمایت نمی‌کنیم.»

او همچنین گفته است: «ما همیشه به همه توصیه می‌کنیم که مراوده با ایران خطر تحریم‌های ما را به دنبال خواهد داشت؛ به همه می‌گوییم که به دقت این نکته را مدنظر قرار دهند.»

اظهار نظر اخیر در حالی است که وزیر نفت پاکستان بر نیاز واردات گاز از ایران برای تامین نیازهای داخلی این کشور تاکید کرده و از لزوم تکمیل این پروژه بدور از تحریم‌های آمریکا سخن گفته است.

این خط لوله، پروژه‌ای بلند مدت میان ایران و پاکستان است که طی سال‌های اخیر با تاخیرهای طولانی و مشکلات مرتبط با تامین مالی روبرو بوده است.

در روز اول فروردین امسال دونالد لو، دیپلمات آمریکایی هم گفته بود واشنگتن «متعهد» به جلوگیری از ساخت این خط لوله است.

در هفته جاری مصدق مالک، وزیر نفت پاکستان گفته بود اسلام آباد رسما به دنبال درخواست معافیت تحریمی آمریکا برای انتقال گاز ایران به کشورش است.

رسانه‌های پاکستانی به نقل از او گفتند که اسلام‌آباد به غیر از این درخواست رسمی، با رایزنی‌های گسترده این معافیت‌های تحریمی را دنبال خواهد کرد.

آقای مالک همچنین نسبت به افزایش قیمت گاز ابراز نگرانی کرد و گفته بود: «فقط ۲۵ تا ۲۷ درصد شهروندان(پاکستانی) به گاز دسترسی دارند و ۷۰ درصد چنین دسترسی ندارند.»

این اولین باری نیست که صحبت از تعلیق این پروژه به میان آمده است؛ پاکستان به دلیل نگرانی از تحریم‌های آمریکا این پروژه را در موارد متعددی معلق کرد.

اظهارات اخیر مقام‌های آمریکایی در این باره در حالی است که جواد اوجی، وزیر نفت ایران به خبرنگاران گفته است ایران به تمامی «تکالیف» خود در این زمینه عمل کرده است و اظهار امیدواری کرد که پاکستان هم دست به اقدام مشابهی بزند.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران هم در اواخر اسفند گفته بود: «دو کشور مذاکرات خوبی داشتند و مذاکرات فنی برای استمرار این پروژه ادامه دارد.»

او البته به موضوع آمریکا هم در این زمینه اشاره کرده بود و بدون اشاره به پاکستان خواسته بود که «کشورهای مستقل به دور از فشارهای آمریکا، مناسبات سیاسی خود را قربانی نکنند.»

«شکایت» در مجامع بین‌المللی

با مبهم بودن آینده این پروژه و نگرانی پاکستان از تحریم‌های آمریکا، تهران طی سال‌های گذشته بارها اسلام‌آباد را به دریافت غرامت از طریق مطرح کردن پرونده در مجامع بین‌المللی تهدید کرده است.

بعضی رسانه‌ها تخمین ۱۸ میلیارد دلاری درباره ادعای غرامت در صورت شکایت جمهوری اسلامی دارند؛ رسانه‌های پاکستانی اخیرا گفته بودند اسلام آباد در نظر دارد کار ساخت بخش ۸۰ کیلومتری پروژه خط لوله گاز ایران-پاکستان از مرز ایران تا گوادر را آغاز کند تا از این جریمه احتمالی دوری کند.

رسانه‌های پاکستانی گفته‌اند مهلت قبلی ایران به پاکستان در این زمینه ۶ ماه تمدید شده است و سپتامبر به پایان خواهد رسید.

تهران و اسلام‌آباد از دهه ۱۹۹۰ میلادی در حال مذاکره برای ساخت این خط لوله بوده‌اند؛ در سال ۲۰۰۹ و همزمان با خروج هند از این پروژه، ایران و پاکستان توافقنامه‌ای را در این زمینه امضا کردند تا روزانه دست‌کم ۷۵۰ میلیون فوت مکعب گاز از میدان پارس جنوبی در ایران به پاکستان منتقل شود.

ارزش این پروژه هفت و نیم میلیارد دلار اعلام شد.

قرار داد این خط لوله بین آصف علی زرداری، رئیس جمهوری وقت پاکستان و محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری سابق ایران، به امضا رسید.

در همان زمان هم مقامات آمریکایی از طرق مختلف به پاکستان هشدار داده بودند که امضای این توافق‌نامه می‌تواند این کشور را با مشکلاتی به ویژه در چارچوب تحریم‌های آمریکا مواجه کند.

اما مقام‌های پاکستان تاکید کرده بودند که این توافق‌نامه بر اساس نیازهای پاکستان است و مقام‌های آمریکایی اینگونه نیازها را درک خواهند کرد.