از طرح ۱۵ بندی ترامپ برای پایان جنگ با ایران چه می‌دانیم و چرا مهم است؟

درحالی‌که به نظر می‌رسید حمله به زیرساخت‌ها در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران قریب‌الوقوع است، دونالد ترامپ ناگهان گفت مذاکراتی با ایران در جریان است و آمریکا یک پیشنهاد ۱۵ بندی برای توافق به ایران داده است.

مفاد این پیشنهاد رسما اعلام نشده است اما در رسانه‌های کشورهای مختلف به جزئیات آن اشاره شده است. به گزارش شبکه خبری الجزیره، این طرح را دولت آمریکا تهیه و به واسطه پاکستان به ایران منتقل کرده است.

هنوز هیچ‌یک از طرف‌ها، جزئیات این طرح را به طور رسمی تایید نکرده‌اند و فضای پرابهام‌ در این زمینه همچنان باقی است. در اینجا به برخی از پرسش‌ها بر اساس اطلاعات موجود پاسخ داده‌ایم.

این طرح از کجا آمده و چگونه منتقل شده؟

بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، این طرح را آمریکا تهیه و از طریق پاکستان به ایران منتقل کرده است. رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که این پیشنهاد به‌دست مقام‌های ایرانی رسیده است.

به گفته مقام‌های پاکستانی، این کشور آمادگی خود را برای میزبانی مذاکرات میان تهران و واشنگتن اعلام کرده و نقش واسطه را بر عهده گرفته است.

چرا این طرح در این مقطع مطرح شده است؟

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، هم‌زمان با ارائه این طرح، آمریکا حضور نظامی‌اش در منطقه را افزایش می‌دهد و قصد دارد نیروهای بیشتری اعزام کند. همچنین گزارش شده که یگان‌های دریایی جدیدی نیز در حال استقرار هستند.

در همین حال، اختلال در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز باعث افزایش قیمت انرژی و نگرانی درباره اقتصاد جهانی شده است. این شرایط نشان می‌دهد که طرح صلح در کنار فشارهای نظامی مطرح شده است.

مهم‌ترین خواسته‌های مطرح‌شده از ایران

بر اساس گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، که جزئیاتی از این طرح را منتشر کرده، خواسته‌های اصلی شامل موارد زیر است:

این موارد نشان‌دهنده درخواست تغییرات گسترده در سیاست‌های امنیتی و منطقه‌ای ایران است.

چه امتیازهایی به ایران پیشنهاد شده است؟

به گزارش آسوشیتدپرس و به نقل از مقام‌های پاکستانی، در مقابل این شروط، امتیازهایی نیز پیشنهاد شده است:

این پیشنهادها بیشتر بر کاهش فشار اقتصادی و همکاری فنی تمرکز دارند. برخی گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که ممکن است یک آتش‌بس موقت، حدود یک ماه، برای فراهم شدن شرایط مذاکره در نظر گرفته شود.

با این حال، کاخ سفید تاکنون چنین ادعایی را به طور رسمی تایید نکرده است.

واکنش ایران چه بوده است؟

در تازه‌ترین واکنش، پرس تی‌وی، شبکه تلویزیونی وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، از سوی یک مقام سیاسی-امنیتی جمهوری اسلامی، بدون این که نامش را ذکر کند،گفته که تهران این طرح را رد کرده و پایان جنگ «بر اساس شرایط و زمان‌بندی خود ایران» خواهد بود، نه بر مبنای پیشنهادهای آمریکا.

در این گزارش، پیشنهاد آمریکا «بیش از حد» و «دور از واقعیت‌های میدانی» توصیف شده و تلاش‌های دیپلماتیک اخیر نیز با بی‌اعتمادی ارزیابی شده است.

بر اساس این روایت، ایران پنج شرط مشخص برای پایان جنگ مطرح کرده است:

همچنین در این گزارش تاکید شده که این شروط علاوه بر خواسته‌هایی است که پیش‌تر در دور دوم مذاکرات ژنو از سوی تهران مطرح شده بود.

مقام یادشده همچنین گفته است تا زمانی که این شروط پذیرفته نشود، نه آتش‌بسی در کار خواهد بود و نه مذاکراتی انجام می‌شود.

موضع اسرائیل چیست؟

الجزیره می‌گوید که اسرائیل به‌طور کلی از چارچوب این طرح حمایت می‌کند، اما نگران است که در روند مذاکرات، همه خواسته‌هایش عملی نشود.

همچنین مقام‌های اسرائیلی از ادامه عملیات نظامی خبر داده‌اند و گفته‌اند فهرست جدیدی از اهداف برای حمله تایید شده است.

چرا این طرح هنوز مبهم است؟

ابهام در این طرح به چند دلیل است:

به همین دلیل، مشخص نیست این طرح یک پیشنهاد جدی برای صلح است یا بخشی از فشار سیاسی.

آیا این طرح می‌تواند به صلح منجر شود؟

طرح ۱۵ بندی، بر اساس آنچه تاکنون گزارش شده، می‌تواند چارچوبی برای مذاکره فراهم کند اما موانع مهمی در برابر آن وجود دارد. بی‌اعتمادی میان طرف‌ها، اختلاف در اهداف و ادامه تنش‌های نظامی باعث شده که آینده این طرح نامشخص باشد.

در حال حاضر، این طرح بیشتر به‌عنوان یک پیشنهاد اولیه دیده می‌شود که موفقیت آن به آمادگی طرف‌ها برای پذیرش مصالحه بستگی دارد.