شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
چرا اخراج یک ژنرال ارشد چین ارتش این کشور را وارد بحران کرده است؟
- نویسنده, استیفن مکدانل
- شغل, خبرنگار بیبیسی در چین
سطوح عالی فرماندهی ارتش آزادیبخش خلق از هم پاشیدهاند.
تصفیه اخیر ژانگ یوشیا، ژنرال بلندپایه چین و ژنرال لیو ژنلی، افسر ارشد دیگر، سوالهای جدی را درباره آنچه موجب کشمکشهای قدرت در سطوح عالی شده، برانگیخته است و این که این وضعیت چه پیامدهایی برای توان جنگی چین خواهد داشت.؛ چه جاهطلبیهایش برای تصرف تایوان با توسل به زور، چه ورود به یک درگیری بزرگ منطقهای دیگر.
ژانگ یوشیا، ۷۵ ساله، معاون رئیس کمیسیون نظامی مرکزی بود. گروهی در حزب کمونیست به رهبری شی جینپینگ، رهبر کشور که اختیار نیروهای مسلح را در دست دارد.
این کمیسیون معمولا هفت عضو دارد ولی حالا فقط دو عضوش باقی ماندهاند: شی جینپینگ و ژنرال ژانگ شنگمین.
بقیه پیشتر در چارچوب کارزار «ضد فساد» کنار گذاشته شدهاند.
کمیسیون نظامی مرکزی مسئول کنترل میلیونها نیروی نظامی است. این نهاد چنان قدرتمند است که دنگ شیائوپینگ، تنها با داشتن سمت ریاست آن، عملا حاکم بلا منازع چین بود.
بر اساس گفتههای لایل موریس از موسسه سیاستگذاری انجمن آسیا، این که تنها شی جینپینگ و یک ژنرال در کمیسیون نظامی مرکزی باقی ماندهاند، بیسابقه است.
او به بیبیسی گفت: «ارتش آزادیبخش خلق در آشوب بهسر میبرد» و افزود که «ارتش چین اکنون دچار خلا رهبری عمدهای شده است.»
وقتی از او پرسیده شد که واقعا چه چیزی پشت حذف این همه ژنرال ارشد است، پاسخ داد: «شایعات زیادی در جریان است. در حال حاضر نمیدانیم چه چیزی درست است و چه چیزی نادرست… اما این قطعا برای شی جینپینگ و رهبری و کنترل او بر ارتش خبر بدی است.»
چونگ جا ایان، دانشیار دانشگاه ملی سنگاپور نیز گفت مطمئن نیست دلیل واقعی سقوط ژنرال ژانگ چه بوده، اما گمانهزنیهای زیادی درباره آن وجود دارد.
او گفت: «از افشای اسرار هستهای به ایالات متحده گرفته تا توطئه برای کودتا و درگیریهای جناحی. حتی شایعاتی از تیراندازی در پکن هم هست.»
چونگ جا ایان افزود: «اما سقوط ژنرال ژانگ و لیو ژنلی همراه با این شایعات گسترده، دو نکته را برجسته میکند: اول این که شی جین پینگ همچنان دستنیافتنی است و دوم این که محدودیتهای عمدهای در زمینه اطلاعات در پکن وجود دارد که باعث ابهام شده و خوراکی برای این حدس و گمانها فراهم میکند.»
در اطلاعیه رسمی که اعلام کرد ژنرال ژانگ و ژنرال لیو «تحت تحقیق» هستند، آمده بود که آنها متهم به «نقض جدی انضباط و قانون» شدهاند. عبارتی که کنایهای برای فساد است.
سپس روزنامه ارتش آزادیبخش خلق، ارگان رسمی خبری ارتش آزادیبخش خلق چین در سرمقالهای این موضوع را کاملا روشن کرد و نوشت این اقدام نشاندهنده رویکرد «عدم تحمل مطلق» حزب کمونیست در قبال «مجازات فساد… صرفنظر از اینکه چه کسی باشد یا موقعیتش چقدر بالا باشد» است.
اتهامات مشخص مطرحشده علیه این ژنرالها به طور عمومی اعلام نشده و شاید هرگز هم نشود. با این حال، اینکه نام آنها بهعنوان افراد تحت تحقیق مطرح شده، تقریبا قطعا به معنای صدور حکم زندان دستکم برای آنهاست.
سرمقاله روزنامه پیالای از ژانگ یوشیا و لیو ژنلی طوری سخن میگفت که گویی آنها مجرماند و نوشت آنها «به اعتماد و انتظارات کمیته مرکزی حزب کمونیست بهطور جدی خیانت کردهاند» و همچنین «بر کمیسیون نظامی مرکزی پا گذاشته و آن را تضعیف کردهاند.»
هدف قرار دادن این ژنرالها ممکن است بهخاطر فساد باشد، اما با توجه به نحوه اجرای پاکسازیهای گذشته، ممکن است بهخاطر سیاست قدرت هم باشد.
زمانی که شی جینپینگ به قدرت رسید، چین قطعا با مشکل فساد مواجه بود، اما رهبر آن کشور همچنین متهم شده که از کارزار ضد فسادش با استفاده از تیمهای بازرسی انضباطی هراسانگیز حزب، برای حذف رقبای سیاسی بالقوه یا مقاماتی استفاده کرده که به اندازه کافی وفاداری کامل به او نداشتند.
این امر به شی جینپینگ، دبیرکل حزب، سطحی از کنترل بلامنازع داده که از زمان مائو چنین چیزی دیده نشده بود.
با این حال، این نوع رهبری میتواند نتیجه معکوس بدهد. در ارتش، برای مثال، فضای بیاعتمادی میتواند منجر به تصمیمگیری محتاطانه، یا حتی ضعیف شود.
پدر ژانگ یوشیا یکی از همراهان انقلابی پدر شی جینپینگ بود. ژنرال ژانگ از مدتها پیش با شی جینپینگ همراه بود و این که آنها پیش از آشوبهای اخیر بهعنوان متحدان نزدیک دیده میشدند، شاید وضعیت را بدتر کرده باشد. چون این باور را تقویت میکند که هیچ کس در امان نیست.
او همچنین یکی از معدود افسران ارشد در ارتش آزادیبخش خلق بود که تجربه جنگی داشت، و از این رو حذف او برای ارتش مهم است.
به گفته لایل موریس، برکناری او همچنین مشکلات بلند مدتی برای شی جینپینگ ایجاد میکند.
او میگوید: «شی جینپینگ ممکن است بار دیگر اقتدار خود را تحکیم کرده باشد، اما این آشفتگی به معنای تداوم تنشها است.»
او میافزاید: «این قطعا برای شی جینپینگ ظاهر خوبی ندارد و فکر میکنم در ارتش، میان آقای شی و فرماندهانش بهویژه در ارتش آزادیبخش خلق، سالها ناآرامی قابلتوجهی وجود خواهد داشت.»
پاکسازی ژنرالهای ارشد همچنین توجه را به ردههای بعدی افسران جلب میکند. کسانی که ممکن است با خود بیندیشند نفر بعدی کیست؟ با توجه به سرنوشت مافوقهایشان، ممکن است آنها نیز از ترفیع به منطقه خطر، جایی که نورافکن ضد فساد شی جینپینگ ممکن است در هر لحظه رویشان بیفتد، استقبال نکنند.
و همه اینها در زمانی اتفاق افتاده که پکن فشارها بر تایوان را افزایش داده و تهدید کرده که در مقطعی، این جزیره خودگردان را از طریق یک حمله تمامعیار تصرف خواهد کرد.
تحلیلگران اکنون ارزیابی خواهند کرد که این برکناریها تا چه اندازه توانستهاند این احتمال را کاهش دهند. گرچه برخی بر این باورند که تاثیر چندانی بر مهار جاه طلبیهای پکن نخواهد داشت.
چونگ جا ایان میگوید: «پاکسازیها تاثیری بر جاه طلبیهای جمهوری خلق چین برای کنترل تایوان ندارد. این موضوع به حزب کمونیست چین بهطور کلی و بهطور خاص به شی جینپینگ بستگی دارد.»
او میافزاید: «جایی که این پاکسازیها ممکن است اهمیت پیدا کنند، در تصمیمگیریهای عملیاتی است. بدون حضور حرفهایهای نظامی ارشد یا با افسران نظامیای که مرعوب شدهاند، تصمیمها درباره تشدید تنش یا اقدام تهاجمی نسبت به تایوان، حتی بیشتر حول شی جینپینگ، ترجیحات و تمایلات او خواهد چرخید.»
