جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران چگونه سفرهای هوایی را تحت تاثیر قرار داده است؟

روز ۲۸ فوریه، اسرائیل و آمریکا در یک عملیات نظامی هماهنگ ایران را هدف قرار دادند. در جریان این حملات علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، کشته شد. از آن زمان، درگیری‌ها به سرعت گسترش یافته و تعداد زیادی از کشورها را تحت تاثیر قرار داده است.

همچنین حملاتی به فرودگاه‌ها و مناطق غیرنظامی صورت گرفته است، به ویژه در مراکز اقتصادی و گردشگری دوبی و ابوظبی در امارات متحده عربی و دوحه در قطر.

فرودگاه دوبی، که شلوغ‌ترین فرودگاه جهان برای سفرهای بین‌المللی است، در جریان حملات متقابل و بر اثر اصابت بقایای پهپاد آسیب دید و سه روز پیاپی تعطیل شد. این اتفاق صدها هزار مسافر را سرگردان کرد. یک پرتابه نیز به هتل لوکس «فیرمونت د پالم» در دبی اصابت کرد و آتشی ایجاد کرد که تصاویر آن در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده منتشر شد.

جان رز، مشاور ارشد ریسک در شرکت مدیریت سفرهای شرکتی آلتور، می‌گوید: «واکنش تلافی‌جویانه، به ویژه علیه مناطقی مانند امارات، برای من و بسیاری دیگر غافلگیرکننده بود.»

به گفته او اگرچه بسیاری انتظار داشتند کشورهایی مانند اسرائیل هدف حملات تلافی‌جویانه قرار گیرند، اما امارات تا حد زیادی یکی از امن‌ترین مقاصد سفر در منطقه به شمار می‌رفت، به‌طوری که تنها دوبی در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۲۰ میلیون مسافر جذب کرده بود. او می‌گوید امنیت مسافران اولویت اصلی کشورهاست و فرودگاه‌ها در شرایطی که تهدید واقعی وجود داشته باشد، بازگشایی نخواهد شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است انتظار دارد این حملات چند هفته ادامه پیدا کند. با ادامه تحولات و تغییرات سریع وضعیت، بسیاری از مسافران می‌پرسند آیا و چه زمانی سفر به این منطقه دوباره امن خواهد شد.

کشورهای مختلف جهان هشدارهای سفر خود را به طور فزاینده‌ای تشدید کرده‌اند؛ از جمله دستور وزارت خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به اتباع آمریکایی برای خروج فوری از دست‌کم ۱۴ کشور در سراسر خاورمیانه (شامل مصر، که مستقیما تحت تاثیر حملات قرار نگرفته است).

وضعیت در هر یک از کشورها پیچیده و به سرعت در حال تغییر است و گاه حتی در فاصله چند ساعت شرایط عوض می‌شود. به همین دلیل مسافران باید سطح ریسک‌پذیری شخصی خود و دلایل سفرشان را در نظر بگیرند. آنچه در ادامه می‌آید، وضعیت کشورهای درگیر در زمان نگارش این گزارش است.

ایران

تمام سفرهای غیرنظامی به ایران و از ایران متوقف شده است. حریم هوایی این کشور بلافاصله پس از آغاز حملات بسته شد و همچنان بسته باقی مانده است. آمریکا، بریتانیا، کانادا و استرالیا بالاترین سطح هشدار سفر را برای ایران صادر کرده‌اند و کانادا اعلام کرده است توانایی‌اش برای کمک به شهروندان این کشور «به شدت محدود» است. گذرگاه‌های زمینی به ارمنستان همچنان برای کسانی که قصد خروج دارند باز است و بنا بر گزارش‌ها تردد مسافران در مرز ایران با ترکیه با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده است.

امارات متحده عربی

با وجود حملات ایران به فرودگاه بین‌المللی دوبی و فرودگاه بین‌المللی زاید در ابوظبی، این دو فرودگاه به تدریج در حال ازسرگیری فعالیت هستند. شرکت هواپیمایی اتحاد نخستین پروازها را از ابوظبی از سر گرفته و امارات نیز نخستین پروازها را از دوبی آغاز کرده است. شرکت‌های هواپیمایی امکان تغییر رایگان بلیت را برای مسافران فراهم کرده‌اند و دولت امارات اعلام کرده هزینه غذا و اقامت ۲۰ هزار و ۲۰۰ مسافری را که در کشور گرفتار شده‌اند پرداخت خواهد کرد.

در حال حاضر آمریکا، بریتانیا، کانادا و استرالیا به شهروندان خود توصیه کرده‌اند جز در موارد ضروری به امارات سفر نکنند، اما آقای رز معتقد است این وضعیت ممکن است به سرعت تغییر کند، زیرا امارات یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی و تجاری جهان است و احتمال دارد اوضاع تا آخر هفته آرام‌تر شود.

قطر

وزارت خارجه قطر اعلام کرده است که حملات متعددی از سوی ایران را رهگیری کرده که غیرنظامیان را هدف گرفته بود؛ از جمله حملاتی که فرودگاه بین‌المللی حمد در دوحه را هدف قرار دادند. این فرودگاه همچنان به دلیل بسته بودن حریم هوایی قطر تعطیل است. آمریکا و بریتانیا از دوم مارس به شهروندان خود توصیه کرده‌اند در محل اقامت خود بمانند و استرالیا و کانادا نیز هشدار «سفر نکنید» صادر کرده‌اند.

عمان

به گفته جان رز، بسیاری از مسافران از امارات با خودرو به عمان می‌روند؛ جایی که پروازها همچنان برقرار است و خطر حمله نسبت به دیگر کشورهای منطقه اندکی کمتر ارزیابی می‌شود. با این حال بندر تجاری دقم در عمان هدف حمله پهپادی قرار گرفت. این حمله بسیاری را غافلگیر کرد، زیرا عمان در حال میانجی‌گری برای تسهیل مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران بود.

در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه، هشدارهای سفر برای عمان اندکی ملایم‌تر است. بریتانیا از شهروندان خود در دقم خواسته در محل امن بمانند و به کسانی که در صلاله یا در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن هستند توصیه کرده از مسیرهای تجاری کشور را ترک کنند. کانادا توصیه کرده از سفرهای غیرضروری خودداری شود و استرالیا نیز گفته است مسافران باید درباره ضرورت سفر خود تجدیدنظر کنند. وزارت خارجه آمریکا نیز از شهروندان خود خواسته فورا عمان را ترک کنند.

اسرائیل

اسرائیل همچنان با ایران و حزب‌الله در لبنان تبادل آتش دارد. آژیرهای هشدار حمله هوایی بارها در سراسر اسرائیل، از جمله در تل‌آویو، به صدا درآمده‌اند. فرودگاه بن‌گوریون، فرودگاه اصلی بین‌المللی اسرائیل در نزدیکی تل‌آویو، به دلیل بسته شدن حریم هوایی اسرائیل تعطیل شده است، اما انتظار می‌رود به‌ زودی با تعداد محدودی پرواز از سوی شرکت‌های هواپیمایی اسرائیلی فعالیت خود را از سر بگیرد. آمریکا، بریتانیا، کانادا و استرالیا بالاترین سطح هشدار را برای سفر به اسرائیل صادر کرده‌اند.

لبنان

لبنان حتی پیش از تشدید اخیر درگیری‌ها نیز در بالاترین سطح هشدار سفر آمریکا قرار داشت و وزارت خارجه آمریکا چند روز پیش از آغاز حملات، به دلیل تهدیدهای حزب‌الله دستور خروج کارکنان غیرضروری سفارت خود را صادر کرده بود. رهبران حزب‌الله پیش‌تر اعلام کرده بودند در صورت حمله آمریکا به ایران بی‌طرف نخواهند ماند.

سفارت آمریکا اکنون از همه شهروندان آمریکایی خواسته است «تا زمانی که پروازهای تجاری در دسترس است» کشور را ترک کنند. استرالیا و کانادا نیز هشدار «سفر نکنید» صادر کرده‌اند، در حالی که بریتانیا برای برخی مناطق هشدار «از هرگونه سفر خودداری کنید» و برای برخی دیگر «جز در موارد ضروری سفر نکنید» داده است. آقای رز می‌گوید انتظار ندارد این هشدارها «در آینده نزدیک» لغو شود. وزارت خارجه آمریکا نیز از شهروندان خود خواسته فورا لبنان را ترک کنند.

کویت و بحرین

حریم هوایی هر دو کشور بسته است، زیرا هر دو هدف حملات ایران قرار گرفته‌اند. بریتانیا از شهروندان خود در این کشورها خواسته در محل امن بمانند و از سفرهای غیرضروری خودداری کنند. کانادا و استرالیا نیز توصیه کرده‌اند از هرگونه سفر به این دو کشور پرهیز شود. وزارت خارجه آمریکا از شهروندان خود خواسته فورا کویت و بحرین را ترک کنند.

عربستان سعودی

عربستان نیز هدف حملات قرار گرفته است، از جمله دو حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض. به همین دلیل آمریکا از همه شهروندان خود خواسته در محل امن بمانند و همچنین از بازدیدکنندگان خواسته است فورا کشور را ترک کنند. فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض یکی از معدود فرودگاه‌های منطقه است که همچنان فعال است و در روزهای اخیر برخی مسافرانی که در دیگر کشورهای خلیج فارس گرفتار شده بودند خود را به این شهر رسانده‌اند.

استرالیا هشدار «در ضرورت سفر خود تجدیدنظر کنید» صادر کرده، کانادا توصیه کرده از سفرهای غیرضروری خودداری شود و بریتانیا نیز به دلیل تهدید حملات موشکی و پهپادی از شهروندان خود خواسته در داخل ساختمان‌ها بمانند.

اردن

سفارت آمریکا در امان به دلیل یک تهدید امنیتی «نامشخص» تخلیه شده است. این کشور حریم هوایی خود را برای ساعاتی به طور مقطعی بسته است. استرالیا هشدار «در ضرورت سفر تجدیدنظر کنید» صادر کرده و کانادا و بریتانیا توصیه کرده‌اند از سفرهای غیرضروری پرهیز شود. وزارت خارجه آمریکا از شهروندان خود و دیگر مسافران خواسته است فورا اردن را ترک کنند.

عراق

حریم هوایی عراق بسته است. آمریکا هشدار سطح چهار (سفر نکنید) صادر کرده و پیش از آغاز حملات اخیر نیز دستور خروج کارکنان غیرضروری سفارت خود را داده بود. بریتانیا، کانادا و استرالیا همگی توصیه کرده‌اند از هرگونه سفر به عراق خودداری شود و آمریکا از شهروندان خود خواسته فورا کشور را ترک کنند.

قبرس

بامداد دوم مارس یک پهپاد به پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیری در قبرس اصابت کرد. این حمله خسارت جزئی به جا گذاشت و تلفات انسانی نداشت، اما نخستین نشانه از سرایت درگیری به اروپا بود. فرودگاه بین‌المللی پافوس، که هم کاربری غیرنظامی و هم نظامی دارد، پس از مشاهده یک شیء مشکوک روی رادار تخلیه شد و حدود ۶۰ پرواز در سراسر جزیره لغو شد. شرکت هواپیمایی ایزی‌جت نیز پروازهای خود میان بریتانیا و قبرس را تا ۵ مارس تعلیق کرد.

با این حال بریتانیا هنوز هشدار رسمی سفر برای قبرس صادر نکرده است، اما از شهروندان بریتانیایی نزدیک پایگاه نظامی خواسته است از دستورالعمل‌های محلی پیروی کنند.

مصر

مصر مستقیما هدف حملات تلافی‌جویانه قرار نگرفته است، با این حال وزارت خارجه آمریکا این کشور را نیز در فهرستی قرار داد که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و در آن از شهروندان خود خواست «اکنون و از طریق مسیرهای تجاری» کشور را ترک کنند. استرالیا و کانادا به مسافران توصیه کرده‌اند با درجه بالایی از احتیاط سفر کنند و بریتانیا نیز توصیه‌های منطقه‌ای خاصی صادر کرده است.