نخست‌وزیر اسپانیا، در واکنش به تهدید ترامپ برای قطع تجارت گفت: «نه به جنگ»

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، با تاکید دوباره بر مخالفت خود با جنگ و آنچه «فروپاشی حقوق بین‌الملل» خواند، پاسخی تند به تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پایان دادن به تجارت با اسپانیا داد.

نخست‌وزیر اسپانیا در یک سخنرانی تلویزیونی ۱۰ دقیقه‌ای به جنگ‌ در اوکراین، غزه و همچنین جنگ عراق در بیش از ۲۰ سال پیش اشاره کرد و گفت که موضع دولت اسپانیا را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: «نه به جنگ».

آقای ترامپ در واکنش به خودداری اسپانیا از اجازه دادن به آمریکا برای استفاده از پایگاه‌های مشترک مورون و روتا برای حمله به ایران، تهدید کرد یک تحریم کامل تجاری علیه اسپانیا اعمال خواهد کرد.

آقای ترامپ در دیدار با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفت: «اسپانیا افتضاح بوده است.»

او افزود: «ما تمام تجارت با اسپانیا را قطع خواهیم کرد. ما نمی‌خواهیم هیچ کاری با اسپانیا داشته باشیم.»

آقای مرتس بعدتر گفت به ‌روشنی به آقای ترامپ گفته است که او نمی‌تواند یک توافق تجاری جداگانه با آلمان یا با کل اروپا منعقد کند، اما اسپانیا را کنار بگذارد.

ایالات متحده دو پایگاه در خاک اسپانیا دارد: پایگاه هوایی مورون دِ لا فرونتِرا و پایگاه دریایی روتا؛ هر دو در منطقه اندلس در جنوب کشور قرار دارند و حدود ۸ هزار نفر در آن‌ها مستقر هستند.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه (۱۳ اسفند) گفت که اسپانیا پس از شنیدن پیام «صریح و روشن» دونالد ترامپ، با همکاری با ارتش آمریکا «موافقت کرده است»، ادعایی که خوزه مانوئل آلبارِس، وزیر خارجه اسپانیا، قاطعانه رد کرد و به رسانه‌های محلی گفت موضع دولتش «ذره‌ای تغییر نکرده است».

در واکنش به تهدید اقتصادی آمریکا، کاخ الیزه اعلام کرد امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روز چهارشنبه در یک گفت‌وگوی تلفنی با پدرو سانچز «همبستگی» خود را با اسپانیا ابراز کرده است. آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، نیز گفت با رهبر اسپانیا گفت‌وگو کرده است «تا همبستگی کامل اتحادیه اروپا را ابراز کند».

آقای ترامپ اسپانیا را به این متهم کرد که با افزایش ندادن بودجه دفاعی خود مطابق با هدف پنج درصد از تولید اقتصادی (تولید ناخالص داخلی)، «شریکی وحشتناک» در ناتو است.

اوایل امسال آقای سانچز با انتقاد از عملیات نظامی آمریکا به ونزوئلا، خشم آقای ترامپ را برانگیخته بود.

آقای سانچز روز چهارشنبه در سخنرانی تلویزیونی خود از اقامتگاه رسمی نخست‌وزیری در مادرید گفت دولت در حال بررسی تدابیر اقتصادی برای مقابله با تاثیر این درگیری بر مردم اسپانیا است، هرچند او به‌ طور مستقیم به تهدید تجاری آقای ترامپ اشاره نکرد.

او گفت: «مساله این نیست که آیا ما در کنار آیت‌الله‌ها [حکومت ایران] هستیم یا نه. هیچ‌کس چنین نیست. مساله این است که آیا ما طرفدار صلح و قانونمندی بین‌المللی هستیم یا نه.»

او افزود: «شما نمی‌توانید به یک کار غیرقانونی با یک اقدام غیرقانونی دیگر پاسخ دهید، چون فجایع بزرگ بشریت از همین‌جا آغاز می‌شوند.»

آقای سانچز مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران را «بی‌دلیل، خطرناک و خارج از چارچوب حقوق بین‌الملل» توصیف کرد، و هم‌زمان تأکید کرد که این موضع با «ضدیت با یک رژیم نفرت‌انگیز مانند رژیم ایران» منافاتی ندارد.

نخست‌وزیر سوسیالیست اسپانیا توضیح داد که موضع دولت او، مشابه موضع آن در قبال اوکراین و غزه است. آقای سانچز از منتقدان صریح واکنش نظامی اسرائیل به حملات حماس در سال ۲۰۲۳ بوده است.

اسپانیا از جمله دولت‌های اروپایی بوده که در مورد غزه صریح‌تر سخن گفته‌اند. دولت این کشور از اقدامات اسرائیل در غزه به عنوان «نسل‌کشی» یاد کرده و قبل از بسیاری از اعضای دیگر اتحادیه اروپا، کشور فلسطین را به رسمیت شناخته است.

این موضع دولت اسپانیا با دیدگاه شرکای ائتلافی او در جناح چپ این کشور همسو بوده و به‌ طور کلی با نگرش افکار عمومی اسپانیا نسبت به خاورمیانه نیز هماهنگ است.

او با اشاره به تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق که به گفته او نتوانست به اهداف خود برسد و زندگی مردم عادی را بدتر کرد، هشدار داد که حملات به ایران می‌تواند تاثیر اقتصادی مشابهی برای میلیون‌ها نفر داشته باشد.

اشاره او به تهاجم عراق برای بسیاری از رای‌دهندگان اسپانیایی آشنا خواهد بود. حمایت دولت محافظه‌کار حزب مردم اسپانیا در آن زمان از این جنگ بسیار نامحبوب بود و اعتراض‌های گسترده ضد جنگ را به دنبال داشت.

بسیاری معتقدند همین موضوع، زمینه را برای پیروزی غیرمنتظره حزب سوسیالیست اسپانیا در انتخابات مارس ۲۰۰۴ فراهم کرد؛ تنها چند روز پس از آنکه مادرید هدف بمب‌گذاری‌های مرگبار جهادی قرار گرفت.

آقای سانچز به اسپانیایی‌ها یادآوری کرد که رئیس‌جمهور وقت آمریکا جورج دبلیو بوش، تونی بلر، نخست‌وزیر بریتانیا و خوزه ماریا آسنار، رهبر محافظه‌کار اسپانیا چند روز پیش از تهاجم به عراق در یک پایگاه اسپانیایی دیدار کرده بودند.

او گفت آنها «هدیه‌ای» به اروپایی‌ها دادند که عبارت بود از «جهانی ناامن‌تر و زندگی‌ بدتر».

موضع رهبر اسپانیا تضاد آشکاری با دیدگاه فریدریش مرتس دارد که به تلویزیون آلمان گفت تغییر رژیم در ایران جهان را «کمی بهتر» خواهد کرد، هرچند افزود این کار «بدون خطر نیست و ما نیز باید پیامدهای آن را بپذیریم».

اسپانیا برخلاف برخی دیگر از متحدان ناتو، از جمله بریتانیا، فرانسه و یونان، هنوز به هیچ مشارکت نظامی در پاسخ به این جنگ متعهد نشده است.

نخست‌وزیر اسپانیا گفت می‌خواهد همبستگی مردم اسپانیا را با کشورهایی که «به ‌طور غیرقانونی توسط رژیم ایران مورد حمله قرار گرفته‌اند» ابراز کند.

علاوه بر انتقادهای تند آقای سانچز از سوی آمریکا، دولت ائتلافی او ماه‌هاست با فشار سیاسی عظیمی روبه‌رو است و گمانه‌زنی‌های مداومی درباره احتمال فروپاشی آن مطرح می‌شود.

این دولت برای حفظ اکثریت پارلمانی خود که شامل مجموعه‌ای از احزاب چپ‌گرا و احزاب ملی‌گرای منطقه‌ای است، با دشواری روبه‌رو بوده است.