از بهترین مربیان این فصل لیگ ایران چه می‌دانیم؟

پرسپولیس درحالی قهرمان فصل اخیر لیگ برتر ایران شد که سپاهان و استقلال چندین هفته صدرنشین بودند و رقابت نزدیکی با این تیم برای فتح جام داشتند.

تراکتورهم پدیده ویژه در این فصل بود؛ تیمی که فصل را با سرمربیگری قربان بردیف آغاز کردT اما پس از پایان همکاری او با تراکتور و آمدن پاکو خمس، متحول شد و در دور برگشت فصل، از بهترین تیم‌های لیگ شد‌.

به این ترتیب در کنار یحیی گل محمدی، که موفق ترین مربی لیگ بود، عملکرد ژوزه مورایس، ریکاردو ساپینتو و خمس هم قابل بررسی است.

اصرار یحیی به حفظ توپ و بازی‌سازی

پرسپولیس پیش از شروع فصل، چند خرید ویژه داشت. شاید مهمترین‌شان علیرضا بیرانوند بود؛ بازیکنی که ثبات و کیفیت پایدار را به دروازه پرسپولیس برگرداند. در بخش هجومی هم آمدن لوکادیا خط حمله پرسپولیس را متحول کرد.

شیوه و رویکرد فوتبالی گل محمدی، حتی زمانی که در ذوب آهن و پدیده مشهد هم مربیگری می‌کرد، تا حدی به تفکر برانکو ایوانکوویچ، سرمربی پیشین پرسپولیس، شباهت دارد.

گل‌محمدی، مثل برانکو، علاقمند به آرایش ۲-۴-۴ و استفاده از دو مهاجم مرکزی است و البته علاقمند به مالکیت توپ و بازی با توپ. اما تفاوت اساسی در کار گل‌محمدی و برانکو، نگاهشان به ثبات در ترکیب اصلی است.

گل‌محمدی در طول فصلی که گذشت، بارها ترکیب تیمش را تغییر داد. استفاده از وحید امیری در دفاع چپ، هافبک چپ و مهاجم نمونه برجسته است که نشان می‌دهد او اصراری به حفظ ترکیب اصلی خود تا جای ممکن، در طول فصل ندارد.

گل‌محمدی در بازی‌های بزرگ هم اصرار به دفاع پرفشار در نیمه حریف دارد و مهاجمان خود را از میان بازیکنان پرانرژی در فاز دفاع انتخاب می کند؛ بازیکنانی که در پرسینگ و حفظ فشار روی مدافعان حریف موثر باشند. به همین دلیل‌ چند هفته قبل وحید امیری را در داربی تهران در خط حمله دیدیم.

ویژگی دیگر در نمایش‌های پرسپولیس با گل‌محمدی، طراحی حملات از کانال‌های کناری است.

داشتن مدافعان کناری تکنیکی و سرعتی مثل دانیال اسماعیلی فر و البته بال‌های ماهر در دریبل زدن، مثل مهدی ترابی و سعید صادقی، باعث شده بود پرسپولیس در اجرای کارهای ترکیبی و طراحی حمله از کانال‌های کناری از بهترین تیم‌ها در طول فصل باشد‌.

نقطه اوج کار پرسپولیس با گل‌محمدی در نیمه اول داربی اخیر بود.

استقلال در چند هفته پیش از داربی نتایج درخشانی گرفته بود اما پرسپولیس در جریان نیمه اول بازی مقابل این تیم، مالکیت بالایی داشت و در جریان بازی‌سازی، با نفرات متعدد وارد نیمه زمین استقلال می شد و با نفرات زیاد هم به محوطه جریمه این تیم، برای زدن ضربه آخر می‌رسید؛ چیزی که مهارت و شهامت فنی کادرفنی پرسپولیس در سرنوشت‌سازترین بازی فصل را نشان می‌داد‌.

درخشش استقلال با ۳-۳-۴ ساپینتو

ساپینتو در چند بازی ابتدایی فصل بارها آرایش و ترکیب تیمش را تغییر می داد و نتایج بدی هم گرفت.

اما وقتی این مربی پرتغالی آرایش متناسب با جنس نیروهای خط میانی و حمله خود را در استقلال جا انداخت، خروجی فنی تیم به ثبات مناسب رسید.

سرمربی پرتغالی به این نتیجه رسیده بود که برای بالا بردن بهره‌وری بازیکنانی مثل آرش رضاوند، محمد محبی و مهدی قایدی بهتر است از چینش ۳-۳-۴ استفاده کند؛ قکری که هم در کلیت درست بود و هم در اجرا به‌تدریج باعث پیشرفت تیمی استقلال شد.

استقلال گل‌های زیادی را در طول فصل روی توپ‌گیری در نیمه حریف و طراحی حمله سریع زد که نشانه توان فنی استقلال در دفاع پرفشار در نیمه حریف بود.

قایدی و محبی از بازیکنان درخشان لیگ در بخش هجومی بودند که هروقت در جریان بازی نزدیک به هم قرار می‌گرفتند، کارایی‌شان افزایش هم می‌یافت.

ساپینتو به طور کلی نگاهش به فوتبال از منظر مسائل فنی، مناسب کار در باشگاه بزرگی مثل استقلال است چون در فوتبال ساپینتو، هم میل به حمله پررنگ است هم توان خلق موقعیت. اما از طرف دیگر ناآرامی ساپینتو کنار زمین در جریان بازی، بارها روی آرامش‌ بازیکنان استقلال اثر گذاشت.

در یک نمونه مهم استقلال پس از عقب افتادن در داربی برگشت مقابل پرسپولیس، حدود ۴۰ دقیقه برای زدن گل تساوی فرصت داشت اما به نظر می‌رسید استرس و ناآرامی در عملکرد کادرفنی و بازیکنان استقلال، سطح کارایی فنی این تیم را کاهش داده است. این مسئله دو هفته بعد در جریان بازی مقابل صنعت نفت و از دست دادن امتیاز مقابل این تیم هم محسوس بود‌.

درواقع به نظر می‌رسد که مسائل روانی در کم آوردن استقلال در قدم‌های پایانی ماراتن لیگ، مهم‌تر از مسائل فنی بوده است.

«حملات عمودی» مورایس

حضور دستیار سابق ژوزه مورینیو در لیگ برتر ایران، از ویژگی‌های جالب فصل اخیر بود.

مورینیو با رویکرد دفاعی رم را به فینال لیگ اروپا رسانده اما دستیار سابق او در ایران، رویکردی تهاجمی در اغلب بازی‌های لیگ داشت.

مورایس در هفته‌های اول لیگ، یک پیروزی مهم مقابل استقلال در تهران به دست آورد و در ادامه فصل هم مورایس نشان داد که در بازی‌های بزرگ، ریسک‌پذیر است. سپاهان با مورایس در اغلب بازی‌ها ۳-۳-۴ بازی می‌کرد.

پیوستن رامین رضاییان به سپاهان را شاید بتوان نقطه عطف فنی در شکل بازی این تیم توصیف کرد. به این دلیل که مورایس از حضور این مدافع تهاجمی در سمت راست، برای عریض کردن زمین در نیمه حریف و حملات دامنه‌دار از کنار به‌خوبی استفاده ‌کرد.

مورایس، هم در انتخاب بازیکنان خارجی موفق بود هم بازیکنانی مثل شهریار مغانلو و امید نورافکن زیرنظر او پیشرفت محسوس داشتند و می‌توان به آقای گلی مغانلو در این دوره لیگ و عملکرد درخشان نورافکن اشاره کرد.

به این ترتیب مورایس یکی از هجومی‌ترین تیم‌های ایران را ساخت که با دریافت یک گل غافلگیرکننده در دقایق پایانی بازی با ملوان، قهرمانی را از دست داد.

سپاهان فصل قبل با محرم نویدکیا هم کیفیت فنی پایینی نداشت اما آرامش و ثبات فنی تیم مورایس در جریان بازی‌ها نسبت به سپاهان نویدکیا سطح بهتری داشت.

اصرار مورایس به پاس‌های عمودی و رسیدن سریع به اطراف محوطه جریمه حریف از ویژگی‌های برجسته شکل بازی سپاهان بود که بارها حریفان را در مهار حملات این تیم دچار مشکل کرد.

می توان از سپاهان با مورایس در فصل دوم همکاری، انتظار پیشرفت فنی محسوس داشت.

تحول تراکتور با خمس

سرمربی سابق لاس پالماس و رایو وایکانو، تیمی را متحول کرد که در چند سال گذشته به رغم هزینه‌های گزاف در بازار نقل و انتقالات کم ثبات بود.

خمس خیلی زود نشان داد که نگاه فنی ویژه‌ای دارد و یک نمونه آن تغییر پست رضا اسدی بود که سال‌ها در هافبک میانی بازی کرده و بعد از یک فصل کابوس‌وار در پرسپولیس به تراکتور پیوسته بود.

اسدی در تیم خمس اما به مهاجم مرکزی موثر سابقه مربی‌گری تبدیل شد و ۱۱ گل در لیگ برتر زد. او سومین گلزن برتر لیگ شد و به عنوان مهاجم نامش در فهرست تیم ملی به سرمربیگری قلعه‌نویی هم قرار گرفت.

مهم‌ترین موضوعی که خمس کوشید تبدیل به شناسه برجسته در بازی تراکتور کند، بازی فعال و پویا با توپ و بدون توپ بود که در حرکت بازیکنان محسوس بود.

این از ویژگی‌های مهم فوتبال اسپانیا در سال‌های اخیر است که به خصوص در اسپانیای لوییس انریکه دیده می‌شد.

چهارم شدن تراکتور به رغم تغییر کادرفنی در میانه فصل و پیشرفت فنی چندین بازیکن، دستاورد مهمی برای این تیم و سرمربی‌اش بود و می‌شود گفت که برای فصل آینده قطعا جاه طلبی‌های بیشتر خواهند داشت.