استاندار تهران: قطع آب به دلیل تعدیل فشار پیش می‌آید

محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، درباره بحران بی آبی پایتخت صحبت کرده است.

آقای معتمدیان درباره قطع آب در تهران و کاهش فشار آب گفت: «مستمرا کاهش فشار داریم. با اینکه آبرسانی دایمی است اما فشار کم شده و در نتیجه در جاهایی باعث اخلال می‌شود.» او با أشاره به اینکه ۸۰ درصد آپارتمان‌ها و برج‌های تهران مجهز به مخزن و پمپ آب هستند گفت:‌ «مردم با نصب مخازن و پمپ می‌توانند این مشکل را حل کنند.»

این در حالی است که پیام‌های دریافتی از شهروندان تهرانی در بعضی مناطق حاکی است منازل در طبقه همکف، امروز شاهد قطع آب به طور کامل بوده‌اند.

آقای معتمدیان در توضیح علل آنچه مقام‌های ایران «تنش آبی» می‌نامند آمار و ارقامی از حجم منابع و مصرف آب در تهران ارائه داد.

او اشاره می‌کند که طبق «شاخص تراکم جمعیت»، به طور میانگین باید در هر کیلومتر مربع در ایران ۴۹ نفر زندگی کنند. به گفته آقای معتمدیان در حالی که در شرق ایران و در برخی استان‌ها این عدد به پنج نفر در کیلومتر مربع می‌رسد، شاخص تراکم جمعیت در تهران بیش از ۱۰۰۰ نفر است که تقریبا معادل ۲۱ برابر میانگین کشور محسوب می‌شود. این به نوبه خود مصرف آب شرب در استان تهران را پنج برابر میانگین مصرفی کشور می‌کند.

به گفته آقای معتمدیان از مجموع ۴ میلیارد متر مکعب منابع آب استان تهران، ۴۸ درصد به بخش کشاورزی ، ۴۲ درصد به آب شرب و بهداشتی، ۶ درصد به فضای سبز و ۴ درصد به بخش خدمات و صنعت اختصاص دارد.

منابع «آب سطحی» تهران که ۳۸ درصد آب شرب را تامین می‌کنند، از طریق پنج سد لار، سد لتیان، ماملو، امیرکبیر و طالقان تهیه می‌شود. به گفته استاندار تهران، این در حالی است که ۱۰ سال پیش سهم سدهای تهران در تامین آب شرب این استان ۶۲ درصد بود. آقای معتمدیان می‌گوید در حال حاضر ۸۷ درصد ظرفیت سدهای استان تهران خالی هستند.

بخش دیگر آب پایتخت از سفره‌های زیرزمینی و چاه‌ها تامین می‌شود که با توجه به پنجمین سال متوالی خشکسالی و کاهش قابل توجه بارندگی، که در نوع خود بی‌سابقه است، این منابع نیز با کاهش شدید مواجه بودند.

آقای معتمدیان افزود: «طبق آخرین آمار و از اول مهر ماه سال ۱۴۰۳ و تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴، میزان بارندگی ۱۵۶ میلیمتر بوده و این کمترین میزان بارندگی در یک قرن اخیر است و در عین حال نسبت به سال قبل ۳۱ درصد کاهش داشتیم.»

یکی از علل دیگر این کم آبی، افزایش دما است. به گفته آقای معتمدیان برای دمای بالای ۳۹ درجه، به ازای هر درجه افزایش دما، میزان مصرف ۵ درصد افزایش می‌یابد. او می‌گوید این ۵ درصد معادل ۲۵۰ مگاوات افزایش مصرف برق است که «تقریباً یک چهارم کل تولید برق نیروگاه هسته‌ای بوشهر است» و این به نوبه خود فشار زیادی به شبکه برق کشور وارد می‌کند.

از دیگر عوامل کم‌آبی شدید، الگوی مصرف است که نیاز به آموزش و فرهنگ‌سازی دارد. استاندار تهران تاکید کرد که الگوی مصرف آب در کشور روزانه ۱۳۰ لیتر برای هر نفر است اما ۶۲ درصد از ساکنان استان تهران روزانه بیش از ۲۶۰ لیتر آب مصرف می‌کنند که دو برابر الگوی مصرف است.

کاهش شدید بارندگی در ایران در کمتر از ۳۰ سال

بهرنگ تاج‌دین - خبرنگار اقتصادی بی‌بی‌سی فارسی

بررسی داده‌های سازمان هواشناسی ایران نشان می‌دهد که ظرف سه دهه گذشته، میانگین بارش سالانه باران و برف در ایران حدود ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

این داده‌‌ها نشان می‌دهد که میانگین سالانه نزولات جوی در ایران تا اواخر دهه ۱۳۷۰ خورشیدی بیش از ۲۵۰ میلی‌متر در سال بود. ولی این رقم ظرف کمتر از سه دهه به حدود ۲۰۰ میلی‌متر در سال نزدیک شده است.

گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی احتمالاً عامل اصلی این کاهش میزان بارندگی سالانه بوده است.

متخصصان می‌گویند افزایش میزان گازهای گلخانه‌ای در جو در نتیجه مصرف سوخت‌های فسیلی و سایر فعالیت‌های انسان عامل اصلی این پدیده است.

به گفته بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران، تغییر اقلیم، علاوه بر کاهش میزان بارندگی، به دلیل تغییر الگوی بارندگی، باعث شده آب کمتری جذب منابع سطحی و زیرزمینی ایران شود.

خانم زهرایی گفته: «اگر قبلاً ۱۵ میلی‌متر بارش ظرف یک یا دو روز در تهران اتفاق می‌افتاد، چون پیوسته و با شدت بالا بود، می‌توانست آب‌های سطحی و زیرزمینی را تغذیه کند. به دلیل تغییرات اقلیمی دو سه دهه گذشته، آن بارش ۱۵ میلی‌متری به سه یا چهار بارش ۴ تا ۵ میلی‌متری تبدیل شده است. چون کشور گرم و خشک است، این بارش‌های اندک تنها خاک را مرطوب می‌کند و تبخیر می‌شود؛ و نه آب‌های سطحی را تغذیه می‌کند و نه آب‌های زیرزمینی را.»

طبق بررسی‌های سازمان هواشناسی ایران، سال آبی جاری (که حدود دو ماه از آن بیشتر باقی نمانده است) احتمالاً یکی از کم‌بارش‌ترین سال‌ها در نیم‌قرن اخیر است.

به گفته این نهاد، از اول مهر ۱۴۰۳ تا ۲۷ تیرماه ۱۴۰۴ میزان بارش در ایران کمتر از ۱۳۷ میلی‌متر بوده که حدود ۹۰ میلی‌متر یا ۴۰ درصد کمتر از میانگین سال‌های گذشته است.

طبق بررسی‌های سازمان هواشناسی، میزان بارندگی در همه ۳۱ استان ایران از میانگین سال‌های قبل کمتر است.

سال آبی در ایران از ابتدای مهرماه تا پایان شهریورماه سال بعد است‌

خشکسالی شدید امسال در پی بارش‌های کم سال‌های گذشته باعث افت شدید منابع آبی در ایران شده است. شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفته ذخیره آب سدهای تأمین‌کننده آب شهر تهران به کمترین حد تاریخ رسیده است.

عباس علی‌آبادی وزیر نیرو با عذرخواهی از مردم بابت کاهش فشار آب لوله‌کشی، گفته هدف از این کار کاهش نشت آب از شبکه بوده است. او گفته: «چاره‌ای جز این نداریم. آب نیست.»