شهردار یک شهرک کوچک فیلیپین به قاچاق انسان و جاسوسی برای چین متهم شد

در اوایل سال ۲۰۲۲، ساکنان شهرک بامبان، در شمال مانیل، پایتخت فیلیپین، برای راهپیمایی در حمایت از شهرداری زن جوان و با شهامتی به نام آلیس لیل گوئو گرد هم آمدند.

طرفداران این زن که لباس صورتی– رنگ مورد علاقه این نامزد انتخاباتی – را پوشیده بودند در انتظار آمدن او با هم حرف می‌زدند.

سپس صدای بلند موتور هلیکوپتر آمد و تشویق جمعیت را برانگیخت. گوئو که در کابین خلبان نشسته بود - با پیراهن صورتی و کلاه خلبان - لبخندی زد و برای طرفدارانش دست تکان داد.

هنگامی که هلیکوپتر فرود آمد، جمعیت شعار دادند: آلیس گوئو، آلیس گوئو!

ستاره بخت گوئو در ۳۱ سالگی در حال صعود بود: با وعده‌ یارانه‌های سخاوتمندانه و توسعه اقتصادی، که همگی با لحن قاطع و خوش‌بینانه‌اش عنوان شده بود، طرفدارانی را در شهر جذب کرده بود که او را به اولین شهردار زن تبدیل می‌کرد.

اما کمتر کسی از تشویق کنندگان او می‌توانست پیش‌بینی کند که کمتر از سه سال بعد، او با اتهام قاچاق انسان و جاسوسی برای چینی‌ها به زندان خواهد افتاد.

سقوط او با یورش پلیس آغاز شد که محلی را کشف کرد که درست پشت دفتر کار او، عملیات وسیع کلاهبرداری در جریان بود. اما هنگامی که مقامات به کاوش عمیق‌تر پرداختند و گوئو در تلاش برای پاسخ دادن به سوالات اساسی در مورد گذشته خود بود، یک سوال گیج کننده مطرح شد: واقعا آلیس گوئو که بود؟

شهرداری که همه دوستش داشتند

گوئو می‌گوید که او از کسب و کار در پرورش خوک وارد سیاست‌های محلی شد زیرا چندین سال مدیریت خوک‌داری تجاری خانوادگی را در دست داشت.

تغییر شغل به جیب‌های پرپول نیاز داشت و بعدها که در مورد هزینه مبارزات انتخاباتی از او سوال شد، گوئو گفت دوستان و آشنایانش در کسب و کارهای مرتبط با خوک‌داری از تصمیم او برای ورود به انتخابات شهرداری حمایت مالی کردند.

اما گوئو با تعدادی از تاجران ثروتمند چینی نیز ارتباط داشت. اطلاعات کمی در مورد آنها وجود دارد، اما برخی از آنها بعدها به جرم پولشویی محکومیت گرفتند و اکنون همراه با گوئو با اتهامات قاچاق انسان نیز روبرو هستند.

مبارزه انتخاباتی او بر شخصیت شاد و گرمش متمرکز بود. در یکی از رویدادها روی صحنه، گوئو به مخاطبانش گفت: «برای تیم ما، قانون شماره یک این است: آسیب نرسانید! هیچ آسیبی مجاز نیست، ما فقط باید عشق، عشق، عشق را گسترش دهیم!»

زمانی که مقامات آسیب و رنجی را که ادعا می‌کردند تحت نظارت گوئو متحمل شده‌اند، افشا می‌کردند، چنین سخن‌های اخلاقی‌ای طنزآمیز به نظر می‌رسد.

او به محض شروع به کار در ژوئن ۲۰۲۲، انرژی جوانی و درخشان مبارزات خود را وارد تالار شهرداری بامبان کرد و آن را به رنگ صورتی رنگ کرد و بیرون ساختمان را با گل تزئین کرد.

پریسیلا می آبان، ۳۱ ساله، که یک غرفه سبزی فروشی در شهر دارد، گفت: «آلیس زیبا بود، مهربان بود و به زنان دیگر کمک می‌کرد.» او به بی‌بی‌سی گفت که دقیقا به این دلیل که گوئو یک زن بود به او رای داد، و افزود که به عنوان شهردار، گوئو کارهای نظافت را برای زنان شهر ترتیب داد.

با قضاوت بر اساس گفتگوهایی که بی‌بی‌سی با چند تن از ساکنان بامبان داشت، گوئو به طور گسترده به عنوان یک رهبر دلسوز و متعهد شناخته می‌شد. میاه مجیا، که او هم دختر یکی از متحدان سیاسی آلیس است، ادعا کرد که او به هر خانواده محلی بورس تحصیلی رایگان داده است. یکی دیگر از مصاحبه شوندگان به ما گفت که او بورسیه دانشگاهی دریافت نکرده است، اما برای شهریه مدرسه‌اش یارانه نقدی دریافت کرده است.

فرانسیسکو فلورس، ۷۵ ساله هم با لحنی احساساتی گفت: «او به تعداد زیادی افراد فقیر در بامبان کمک کرده است، دارو می‌دهد و در رفتارش با مردم، هرگز مشکلی دیده نمی‌شود.»

همین شخص با افتخار به تاسیس یک شعبه مک دونالد و یک شعبه از رستوران فست فود زنجیره‌ای فیلیپینی جولیبی در دوران تصدی گوئو اشاره کرد.

حساب‌های آنلاین و شبکه‌های اجتماعی طرفدار گوئو او را به‌عنوان یک شهردار جوان و مترقی به تصویر می‌کشند که رهبر سرزمین عجایب صورتی رنگی از کارناوال‌ها، مسابقه گاومیش دوانی و کنسرت‌ها است.

با این حال، پس از گذشت یک سال و نیم از دوره شهرداری او، این تصویرِ با دقت ساخته و پرداخته شده شروع به فروپاشی کرد.

نقطه حساس بامبان

در فوریه ۲۰۲۴، پلیس فیلیپین گزارشی در مورد یک تبعه ویتنامی دریافت کرد که از اسارت و گرفتاری در شرکت زون یوآن فرار کرده بود، شرکتی که در محوطه‌ای محصور بین دیوارهای بلند در بامبان فعالیت می‌کرد.

در غروب ۱۲ مارس، ماموران پلیس و سربازان ارتش در این نزدیکی جمع شدند تا برای حمله به محل، که فقط یک دقیقه از دفتر گوئو در تالار شهرداری فاصله دارد، برنامه‌ریزی کنند.

یکی از افسران، به نام ماروین دلاپاز از کمیسیون مبارزه با جرایم سازمان‌ یافته در ریاست‌جمهوری که در آنجا حضور داشت. او به بی‌بی‌سی گفت که حوالی نیمه‌شب، خبرچین‌های پلیس خبر دادند که افرادی با اتوبوس از محوطه خارج می‌شوند.

آقای دلاپاز و همکارانش به خاطر اینکه نسبت به افشای نقشه‌هایشان برای حمله دچار تردید شده بودند، به سمت مجتمع دویدند. در راه، افرادی را دیدند که به سمت دیگر فرار می‌کردند و برخی از ماموران گروه مجبور شدند خود را از گروه جدا کرده و آنها را تعقیب کنند.

هنگامی که آنها به محل رسیدند، یکی از بزرگترین مراکز کلاهبرداری کشف شده در فیلیپین را یافتند که شامل ۳۶ ساختمان در تقریبا ۲۰ هکتار زمین بود.

آقای دلاپاز گفت: «ما شگفت‌زده شدیم، اولین باری بود که یک در ورودی چنین باشکوهی را می‌دیدیم [که به یک مجتمع کلاهبرداری در پشت آن قرار دارد]... شما در داخل این مجتمع به نوعی احساس کوچکی می‌‌کنید.»

بعدا مشخص شد که این مجتمع در زمینی ساخته شده است که گوئو قبلا مالک آن بوده است و به عنوان شهردار به زون یوان مجوز تجاری داده است. نام او همچنین در قبض برق یافت شده در آن محل آمده است.

وکلای آلیس گوئو به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهار نظر پاسخ ندادند.

بزرگترین ساختمان در این مجتمع دارای یک مشروب فروشی، چایخانه و کلوپ شبانه بود.

زون یوان ظاهرا یک شرکت فعال در زمینه قمار و سرگرمی آنلاین بود که دارای مجوز اپراتور فراساحلی بازی‌های فیلیپین (موسوم به پوگو) بود، مجوزی که به چنین نهادهایی اجازه می‌داد تا به طور قانونی در فیلیپین فعالیت کنند.

کاهش مقررات قمار در دولت رودریگو دوترته، ریاست جمهوری سابق، در سال ۲۰۱۷ منجر به افزایش فعالیت‌های تجاری در قالب پوگو شد. اما بسیاری از سندیکاهای کلاهبرداری مجوزهای پوگو را برای پنهان کردن عملیات مجرمانه خود مفید دانستند و کمیسیون مبارزه با جرایم سازمان‌ یافته به بی‌بی‌سی گفت که آنها شواهدی پیدا کردند که نشان می‌داد زون یوان فعالیت کلاهبرداری با شیوه موسوم به «قصابی خوک» را از دفتر خود در آن محوطه انجام می داد.

قصابی خوک فعالیتی مجعول است که در آن کلاهبرداران برای ایجاد اعتماد با قربانیان زمان می‌گذارند و خود را به عنوان مشتاق یا شرکای تجاری احتمالی نشان می‌دهند، سپس آنها را فریب می دهند تا پول خود را در طرح‌های کلاهبرداری سرمایه‌گذاری کنند.

هنگامی که در اوایل ماه جاری ماموران کمیسیون مبارزه با جرایم سازمان‌ یافته محوطه را به خبرنگار بی‌بی‌سی نشان دادند او در یک خوابگاه متروکه کارمندان، متون آموزشی در مورد نحوه کلاهبرداری را به چشم خودش دید.

یک شخصیت جعلی - که به عنوان کارشناس زن ارزهای دیجیتال در یک بانک بین‌المللی بود - قبل از چاپلوسی و ترغیب مشتری برای حرف زدن درباره رویاهایش به هدفش می‌گوید: «می‌خواهم امپراتوری مالی خودم را ایجاد کنم».

او در حالی که وانمود می‌کند مشتاق معامله است به مشتری می‌گوید: «باید از همین معامله پول نقد درآوریم» و شخص هدف را در حالت تعلیق قرار می‌دهد اما لحظاتی بعد اعلام می‌کند که پول درست و حسابی به دست آورده است.

سپس از او می‌پرسد که آیا خودش می‌داند چگونه تجارت کند و او را برای دادن پولی که دنبالش هست آماده می‌کند.

این تنها یکی از راه‌هایی است که این مجموعه‌ها می‌توانند میلیاردها دلار در سراسر جهان کلاهبرداری کنند. اینها معمولا توسط گروه‌های جنایی سازمان‌یافته چینی در سراسر آسیای جنوب شرقی اداره می‌شوند، و کارکنان آن‌ها ترکیبی از کارمندان علاقمند و قربانیان قاچاق انسان هستند که مجبور به کلاهبرداری می‌شوند.

به گفته دلاپاز، او و همکارانش بیش از ۳۰۰ شهروند خارجی را در محوطه بامبان پیدا کردند که بسیاری از آنها برخلاف میل خود در آنجا کار می‌کردند.

مجازات‌ برای کارگران نافرمان یا کم کار از ضرب و شتم تا کارهای پیش پاافتاده متغیر بود: به بی‌بی‌سی دفترچه‌ای را که در محوطه یافته شده بود، نشان دادند که در آن مجازات یک کارگر این بود که صدها بار به زبان چینی عبارت «من فردا به اهدافم خواهم رسید» را بنویسد.

محوطه کارگری مجتمع که با دیوارهایی با سیم خاردار محصور شده بود، دنیای مستقل خود را داشت و دارای زمین بسکتبال، سوپرمارکت و رستوران بود. کارمندان در اتاق‌های شش نفره زندگی می‌کردند که هر کدام دارای بالکن و مجهز به توالت و دوش بود.

دلاپاز که یکی از ویلاهای آنجا را به بی‌بی‌سی نشان داد و گفت که روسای آن‌ها در همین محل اما در یک منطقه محصور شده جداگانه زندگی می‌کردند.

یک اتاق نشیمن با کف مرمر دارای یک سیستم سرگرمی پیشرفته، مانیتور امنیتی و مبلمان چوبی تجملاتی بود. پشت خانه یک استخر شنا بود که در کنار آن پلکانی وجود داشت که به داخل تونل‌های فرار می‌رفت که اکنون پر از آب است.

زمانی که نیروهای امنیتی در شامگاه ۱۲ مارس ۲۰۲۴ به مجتمع بامبان یورش بردند، برخی از این روسای کلاهبردار توانستند از دستگیری بگریزند.

اما این حمله نشان‌دهنده تغییر در فضای سیاسی بود.

در ژوئن ۲۰۲۲، درست زمانی که گوئو به عنوان شهردار سوگند یاد کرد، دوره ریاست جمهوری رودریگو دوترته هم به پایان رسید.

جانشین او، فردیناند مارکوس جونیور، به زودی با درخواست‌هایی مبنی بر ممنوعیت کسب و کارهای پوگو مواجه شد. بسیاری در سراسر جامعه فیلیپین زنگ خطر را در مورد جرم و جنایتی که اغلب در کمین آنها بود به صدا درآوردند بدون توجه به میلیون‌ها دلاری که اینها به عنوان درآمد برای کشور به ارمغان می‌آوردند.

بزرگترین مشتریان آنها چینی‌های ثروتمند بودند که به نگرانی در مورد نفوذ خارجی منجر شد زیرا مارکوس، برخلاف سلف خود، بیش از چین، به آمریکا تمایل داشت.

با یورش ماموران در بامبان نقطه حساس و تاریک فعالیت اینها در فیلیپین فاش شد و همچنین دو نوع زندگی آلیس گوئو، یعنی دفتر صورتی که از آنجا به دنبال فعالیت سیاسی بود و مجتمع کلاهبرداری که جاه‌طلبی‌های بسیار تیره‌تری را نشان می‌داد، هر دو فرو ریختند.

«دختر فراموشکار»

گوئو تا ماه مه گذشته نامی نسبتا ناشناخته در فیلیپین بود اما در آن زمان او خواسته شد تا در مجلس سنا حاضر شود تا پیوندهای خود را با مجتمع کلاهبرداری توضیح دهد.

تقریباً یک شبه، او به یک میم اینترنتی تبدیل شد. وقتی او به سناتورها گفت که در یک مزرعه خانوادگی بزرگ شده است، این موضوع به سرعت باعث تمسخر فیلیپینی‌ها شد که می‌گفتند برای او حومه شهر بسیار جذاب است. او به دلیل اظهارنظرهای ناسازگار و مبهم و همچنین ادعاهایش در مورد فراموشی جزئیات اصلی زندگی خود سوء شهرت یافت و باعث شد رسانه‌های اجتماعی به او لقب «دختر فراموشکار من» بدهند.

گوئو گفت که دوران کودکی به عنوان فرزند یک پدر چینی و مادر فیلیپینی در انزوا سپری کرده است - اما نمی‌تواند به یاد بیاورد که خانه خانوادگی او در کجای فیلیپین بوده است.

در یک مرحله، یک سناتوری به او گفت: «شهردار، لطفا با کمی صراحت بیشتر از آنچه تاکنون در پاسخ به برخی از سؤالات مهم نشان داده‌اید به ما جواب بدهید.»

گوئو به سناتورهایی که به او مشکوک بودند، گفت که قبل از شهردار شدن، سهام خود را در مالکیت آن قطعه زمین فروخته است و صدور مجوز تجاری برای زون یوان صرفا یک اقدام اداری بوده است.

اما شک زمانی افزایش یافت که دادگاهی در سنگاپور دو نفر از شرکای تجاری سابق چینی گوئو در فیلیپین را به جرم پولشویی محکوم کرد.

سپس، در ژوئیه گذشته، علی‌رغم علاقه شدید عمومی به پرونده‌اش، گوئو موفق شد با وجود محدودیت‌های سفر را که بر او اعمال شده بود به اندونزی فرار کند. چند ماه بعد او دوباره دستگیر و به فیلیپین بازگردانده شد.

همچنین در ماه ژوئیه بود که بازجویان فیلیپینی به موفقیت دست یافتند. اثرانگشت گوئو مطابق با آثار ثبت شده برای دختری از چین به نام گوئو هوآ پینگ بود که در اوایل دهه ۲۰۰۰ به همراه مادر چینی‌اش وارد فیلیپین شده بود.

این افشاگری جرقه‌ای برای تحقیق دیگری در سنا ایجاد کرد: این فکر که گوئو ممکن است یک جاسوس باشد برای اعمال نفوذ توسط دولت چین یا جمع‌آوری اطلاعات برای آن دولت. این فکر به سرعت در بین مردم و ناظران پخش و به موضوع اصلی بحث عمومی در مورد پرونده تبدیل شد.

جِی بِکما، کارمند ارشد دفتر ریسا هونتوروس، یکی از سناتورهایی که ارتباط بالقوه بین سندیکاهای کلاهبرداری و سازمان اطلاعات چین را بررسی می‌کرد، می‌گوید که احتمال جاسوس بودن گوئو مستحق تحقیق است.

خانم بکما گفت: «فکر می‌کنم باید در مورد معنای جاسوس شفافیت وجود داشته باشد.»

او گفت: «من معتقدم که به احتمال زیاد که او قصد جاسوسی نداشت، بلکه به دلیل ارتباطات جنایتکارانه و نفوذش بر سیاست محلی و دولت محلی، دولت چین او را به عنوان جاسوس در نظر گرفت.»

گوئو از بسیاری جهات قربانی موفقیت خودش شده بود.

شغلی که او انتخاب کرد و توجهی که جلب کرد باعث شد که وقتی روابط چین و فیلیپین در دوران مارکوس تیره شد، او کاملا در معرض نظارت عمومی قرار بگیرد.

با تشدید لفاظی سیاسی و افزایش تنش بین دو کشور، به ویژه در دریای چین جنوبی، این شهردار جوان خود را در تیررس اتهامات جاسوسی یافت.

با این حال، دیگران نسبت به این ادعا تردید بیشتری دارند. به گفته تریسیتا انگ سی، یکی از رهبران جامعه چینی-فیلیپینی، دولت چین و گوئو همکاران عجیبی می‌شدند.

آنگ سی می گوید: «او در مکانی مانند [بامبان] از چه چیزی می‌توانست جاسوسی کند؟ این شهر در مرکز لوزون است، نزدیک هیچ یک از نهادهای حساس نیست. چرا باید از او استفاده کنند؟ او بسیار در چشم مردم بود، او سبک زندگی خود را به رخ می‌کشید. فردی مانند آلیس گوئو آخرین گزینه برای جاسوسی خواهد بود.»

مساله پوگو

اما کسانی مانند سناتور شروین گاچالیان که هدایت جلسه پرسش از گوئو را بر عهده داشت، می‌گویند که این موضوع پیچیده تر از اینهاست.

او توضیح می‌دهد: «تبهکاران فراملیتی که در سراسر منطقه کار می‌کنند، می‌دانند که چگونه از آن بهره ببرند... من آن را استعدادهای محلی می‌نامم با هدف نفوذ در جامعه ما، چه در زمینه سیاست و چه تجارت.»

در هر صورت، پرونده گوئو آسیب‌پذیری دولت کشور فیلیپین را در برابر فساد و مشارکت گروه‌های جنایتکار که از مجوزهای پوگو سوء استفاده می‌کنند، روشن می‌کند.

در اواسط سال ۲۰۲۴، پرزیدنت مارکوس با استناد به سوء استفاده گسترده توسط جرایم سازمان یافته، همه پوگوها را ممنوع اعلام کرد.

گاچالیان می گوید که تحقیقات در مورد آلیس گوئو به ایجاد این تغییر کمک کرد.

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: «به همین دلیل، بسیاری از مردم بودند که واقعا برای ممنوعیت آن تلاش می‌کردند و این زمانی بود که رئیس جمهور رسما پوگوها را ممنوع کرد.»

از آن زمان به بعد، پلیس فیلیپین به مراکز کلاهبرداری در سراسر کشور حمله کرده است. اما با توجه به تأثیرگذاری سندیکاها، به گفته آقای دلاپاز، این نگرانی وجود دارد که درز اطلاعات از نیروهای امنیتی و نهادهای دولتی به مجرمان اجازه داده است از دستگیری فرار کنند.

خانم بکما می‌گوید مطمئن است که برخی از نامزدهای انتخابات پارلمانی آتی هنوز با پول پوگو تأمین مالی می‌شوند، در حالیکه آنگ سی می‌گوید که ماموران پلیس هم بوده‌اند که به سندیکاهای تبهکار خدمت می‌کردند. جنایتکار پیدا شده‌اند.

در بامبان، نگرانی در مورد نفوذ دولت خارجی برای مردم دور از ذهن به نظر می‌رسد.

خیابان ها با پوسترهای تبلیغاتی رنگارنگ برای انتخابات شهرداری آینده تزئین شده‌اند. تالار شهرداری سفید کاری شده و گل‌ها را برداشته‌اند.

گوئو در حال حاضر در ارتباط با شش پرونده مجزا محاکمه می‌شود و احتمالاً با محکومیت ده‌ها سال زندان مواجه و از نامزدی مجدد برای مناصب دولتی محروم شده است. او در مورد اتهامات تجارت انسان خود را بی‌گناه دانسته است.

با این حال، بسیاری هنوز خاطره شهردار سابق خود را گرامی می‌دارند.

یکی از کسانی که در حال حاضر برای عضویت در شورای شهر بامبان کاندیدا شده است، پدر میاه مجیا، فورتوناتو، ۶۹ ساله و فردی پرحرف است که در سال ۲۰۲۲ نیز به عنوان عضوی از حزب آلیس نامزد شد، اگرچه در آن انتخابات شکست خورد.

او حتی در یکی از ویدیوهای تبلیغاتی او در آن زمان حضور داشت.

او می‌گوید که مردم بامبان با انتخاب گوئو در واقع ریسک کردند، هر چند او با سرمایه‌گذاران چینی ارتباط خوبی داشت و به همه وعده‌هایش به مردم شهر عمل کرد.

او همچنین نسبت به شواهد مطرح شده توسط سنا مبنی بر اینکه گوئو فیلیپینی نبوده بی‌تفاوت است.

او می‌گوید: «این چیزی است که آنها می‌گویند اما ما هنوز آن را باور نداریم، زیرا برایمان مهم نیست که او فیلیپینی است یا نه. آنچه مهم است این است که آیا او به ما کمک کرد یا نه.»

آقای مجیا قاطعانه معتقد است که آلیس گوئو در قاچاق انسان دست نداشته است.

او با اطمینان می‌گوید: «هرگز، هرگز چنین کاری را نمی‌کرد، می‌دانم که او قلب دارد. او از خداوند می‌ترسد.»

همکاری در تهیه گزارش: هری آتِشلیس و جِی بهروزی