نبرد برای بقا؛ وقتی معاون رئیس‌جمهور رؤیای بریدن سر رئیس جمهور را در سر دارد

زمانی که یک معاون رئیس‌جمهور مستقر اعلام می‌کند که قاتلانی را برای کشتن رئیس‌جمهور استخدام کرده و رؤیای بریدن سر او را در سر دارد، ممکن است فکر کنید آن کشور در بحران جدی قرار دارد.

اما اینجا فیلیپین است، جایی که سیاست و ملودرام همیشه دست در دست هم دارند.

سارا دوترته، معاون رئیس‌جمهور فیلیپین، اخیرا در صفحه فیسبوک خود نوشته بود: «من با یک نفر صحبت کرده‌ام. گفتم، اگر من کشته شدم، برو فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس (رییس جمهور) و لیزا آرانتا، بانوی اول و مارتین روموالدز، رئیس مجلس را بکش. شوخی نمی‌کنم. گفتم تا زمانی که آن‌ها را نکشی دست نکش و او گفت باشد.»

معاون رئیس جمهور فیلیپین اخیرا به خبرنگاران گفته بود که رابطه‌اش با فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس، رئیس جمهور این کشور سمی شده و او رؤیای بریدن سر او (رئیس جمهور) را در سر دارد.

او همچنین تهدید کرده بود که جسد پدر رئیس‌جمهور را از قبرستان قهرمانان در مانیل بیرون می‌آورد و خاکسترش را به دریا می‌ریزد.

پشت این درام یک اتحاد سیاسی قدرتمند قرار داشت که اکنون به طرز چشمگیری فروپاشیده است.

اخیرا رئیس‌جمهور فیلیپین، معاون خود را از شورای امنیت ملی اخراج کرد. طبق فرمان او، پدر خانم دوترته که رئیس جمهور سابق فیلیپین است از این شورا اخراج شده است.

ازدواج سیاسی از روی مصلحت

تصمیم فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس و سارا دوترته برای ائتلاف در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۲، یک ازدواج سیاسی از روی مصلحت بود. هر دو کاندیدا فرزندان رئیس‌جمهورهای سابق بودند. رودریگو دوترته، پدر سارا، در آن زمان رئیس‌جمهور بود و حمایت قوی در مناطق مختلف فیلیپین داشت. هر دو نیز جذابیت پوپولیستی داشتند.

با این حال، رقابت همزمان هر دو برای ریاست‌جمهوری خطر تقسیم آرای حامیان و شکست مقابل یک نامزد سوم را به همراه داشت.

بنابراین، توافق شد که فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس برای ریاست‌جمهوری و سارا دوترته برای معاونت کاندیدا شوند. این دو پست به‌طور جداگانه انتخاب می‌شوند اما در کارزار انتخاباتی به‌عنوان یک تیم عمل می‌کنند.

فرض بر این بود که سارا دوترته جوان‌تر در موقعیتی مطلوب برای رقابت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ قرار بگیرد.

این استراتژی بسیار مؤثر بود و «یونی‌تیم» (تیم متحد)، آنطور که آنها خودشان را به این نام می‌خواندند، با اکثریت قاطع پیروز شد.

با این حال، همان‌طور که هر یک از معاونان پیشین می‌توانستند به سارا دوترته بگویند، مقام معاونت ریاست‌جمهوری عمدتاً تشریفاتی است و قدرت چندانی ندارد.

خاندان دوترته خواهان تصدی وزارت دفاع بودند، اما مارکوس وزارت آموزش را به او داد. نشانه‌ای اولیه از اینکه رئیس‌جمهور تمایلی به تقویت پایگاه قدرت معاونش نداشت.

او همچنین مسیری کاملاً متفاوت از سیاست‌های رئیس‌جمهور پیشین را در پیش گرفت.

فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس دستور داد که نیروی دریایی و گارد ساحلی فیلیپین در برابر چین در مناطق مورد مناقشه دریای جنوبی چین ایستادگی کنند. این تصمیم تفاوت آشکاری با رویکرد رودریگو دوترته، رئیس‌جمهوری پیشین داشت که از به چالش کشیدن حضور غالب چین در این منطقه خودداری کرده و حتی اعلام کرده بود که شی جین‌پینگ رهبر چین را دوست دارد.

فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس همچنین از شدت مبارزه‌ای که رودریگو دوترته، رئیس‌جمهوری پیشین علیه مواد مخدر راه انداخته بود، کم کرد. در این مبارزه هزاران مظنون به قاچاق مواد مخدر کشته شدند.

او حتی بازگشت به دادگاه کیفری بین‌المللی را محتمل دانست. جایی که رودریگو دوترته به اتهام جنایات علیه بشریت تحت تعقیب قرار دارد.

رئیس‌جمهور سابق در برابر سنای فیلیپین برای بازجویی درباره قتل‌های فراقضایی دوران ریاست‌جمهوری‌اش حاضر شده است.

روابط بین دو طرف زمانی بدتر شد که متحدان مارکوس در مجلس نمایندگان، تحقیقاتی درباره استفاده سارا دوترته از بودجه‌های محرمانه اختصاص‌داده‌شده به او آغاز کردند.

تابستان سال پیش معاون رئیس‌جمهور از سمت خود به‌عنوان وزیر آموزش استعفا داد و لحن او به‌شدت تهاجمی شد.

معاون رئیس‌جمهور «آلفا»

سارا دوترته با جنجال بیگانه نیست. ۱۳ سال پیش، زمانی که شهردار شهر داوائو بود، فیلمی از او منتشر شد که در آن یک مقام قضایی را چندین بار کتک می‌زد.

او از همان جنس سیاستمداران پرحاشیه پدرش است؛ هر دو به صحبت‌های تند و تیز شهرت دارند. رودریگو دوترته پاپ را «فرزند یک فاحشه» خطاب کرده و به قتل افراد اعتراف کرده است.

او دخترش را «شخصیت آلفا» یا رهبر خانواده توصیف می‌کند که همیشه راه خود را می‌رود. سارا دوترته نیز می‌گوید دوست داشتن پدرش سخت است. او مانند پدرش به موتورسواری علاقه دارد.

اما تهدیدهای اخیر او علیه فردیناند بونگ‌بونگ مارکوس، هم‌پیمان سابقش، یک بی‌ملاحظگی تلقی شد.

مارکوس این اظهارات را «بی‌پروا» و «نگران‌کننده» خواند و دفتر تحقیقات ملی فیلیپین (معادل اف‌بی‌آی در آمریکا) معاون رئیس‌جمهور را برای توضیح درباره تهدیداتش احضار کرد و خانم دوترته یک بار دیگر با احتمال استیضاح روبرو است.

سارا دوترته اظهارات جنجالی را تکذیب کرد و گفت واقعی نیستند. او مارکوس را به دروغ‌گویی متهم کرد که کشور را به سوی جهنم هدایت می‌کند.

شاید این امر اجتناب‌ناپذیر بود که دو خانواده قدرتمند در گرداب سیاست فیلیپین – که همچنان بر شخصیت‌ها، خانواده‌های بزرگ و مناطق متمرکز است – تبدیل به رقیب شوند.

وفاداری‌های سیاسی در فیلیپین سیال است. سناتورها و اعضای کنگره به‌طور مداوم حزب خود را تغییر می‌دهند. قدرت به‌طور طبیعی حول محور رئیس‌جمهور متمرکز می‌شود که اختیار تخصیص بودجه دولتی را دارد. روسای جمهور سابق معمولا پس از پایان دوران ریاست جمهوری خود به اتهام فساد یا سوءاستفاده از قدرت مورد بازجویی قرار می‌گیرند.

مارکوس در تلاش است تا وجهه خانواده‌اش را پس از سرنگونی شرم‌آور پدرش در قیام مردمی سال ۱۹۸۶ بازسازی کند و درصدد تاثیرگذاری بر انتخاب جانشین خود در سال ۲۰۲۸ خواهد بود. خاندان دوترته نیز جاه‌طلبی‌های خانوادگی خود را دارند.

در حال حاضر، سارا دوترته همچنان معاون رئیس‌جمهور است. او می‌تواند از طریق استیضاح توسط سنا برکنار شود، اما این اقدام برای مارکوس پرمخاطره خواهد بود.

او در جنوب و در میان میلیون‌ها کارگر مهاجر فیلیپینی، محبوبیت بالایی دارد و کسب حمایت کافی در سنا برای استیضاح او دشوار خواهد بود.

انتخابات میان‌دوره‌ای قرار است ماه مه امسال برگزار شود که طی آن کل مجلس نمایندگان و نیمی از ۲۴ کرسی سنای فیلیپین به رای گذاشته خواهد شد. این انتخابات آزمونی برای سنجش قدرت اردوگاه‌های رقیب خواهد بود.

جدایی پر سر و صدای سارا دوترته از رئیس‌جمهور فرصتی برای حمایت از کاندیداهای خود و معرفی خود به‌عنوان جایگزینی برای دولتی است که به دلیل عملکرد ضعیف اقتصادی محبوبیتش را از دست داده است.

این امر می‌تواند سکوی پرتاب بهتری برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ نسبت به باقی‌ماندن در دولت مارکوس برای او فراهم کند.

اما پس از اظهارات آتشین اخیر، فیلیپینی‌ها باید منتظر باشند و ببینند که او بعدا چه خواهد گفت.