آنچه باید از مستند الکس فرگوسن بدانیم؛ مردی که از بردن سیر نمی‌شد

نمانیا ویدیچ، کاپیتان پیشین منچستریونایتد اشتیاق سیری‌ناپذیر سر آلکس فرگوسن برای پیروزی را اینگونه توصیف کرده است: «او هیچ‌وقت از پیروزی سیر نمی‌شد.»

ویدیچ در مستند جدید بی‌بی‌سی به نام «سر آلکس»، درباره این مربی اسکاتلندی می‌گوید: «اگر در فصلی دو جام می‌برد، فصل بعد سه جام می‌خواست. اگر سه جام می‌برد، فصل بعد چهار جام می‌خواست.»

مایکل کریک، هافبک پیشین منچستر یونایتد، هم می‌گوید: «او همیشه پس از پیروزی‌ها ساکت بود. لبخند می‌زد و می‌گفت کارت عالی بود، فوق‌العاده بودی. اما در ادامه می‌گفت خُب، تمام شد، برویم سراغ بازی بعدی، باید آن را هم ببریم.»

بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۲۰۱۳، تیم منچستریونایتد با هدایت فرگوسن فوتبال انگلیس را تسخیر کرد و توانست ۳۸ جام از جمله سیزده قهرمانی لیگ برتر، دو لیگ قهرمانان اروپا، پنج جام حذفی و چهار جام اتحادیه را به دست آورد.

پیش از آن، فرگوسن در دوران هشت‌ساله‌ حضورش به‌عنوان سرمربی آبردین از سال ۱۹۷۸، توانسته بود به سلطه قدرت‌های سنتی اسکاتلند، گلاسگو رنجرز و سلتیک، پایان دهد و سه قهرمانی لیگ برتر اسکاتلند، چهار جام حذفی، یک جام اتحادیه و یک جام برندگان جام اروپا در سال ۱۹۸۳ (با پیروزی برابر رئال مادرید در فینال) را به دست آورد.

در این مجموعه مستند بی‌بی‌سی چهره‌های کلیدی دوران حرفه‌ای او، نظرشان را در مورد شخصیت فرگوسن می‌گویند.

گوردون استراکان، هافبک پیشین آبردین، فاش می‌کند که چگونه فرگوسن در جوانی توانست فرهنگ این باشگاه را تغییر دهد. نیکی بات، یکی از بازیکنان «کلاس ۹۲» از جوان‌گرایی او می‌گوید و وین رونی، بهترین گلزن تاریخ منچستریونایتد، درباره اینکه چگونه ریشه‌های کارگری فرگوسن او را برای بازیکنانش قابل‌درک می‌کرد، سخن می‌گوید.

فردیناند: توانایی فرگوسن در بازسازی تیم‌ها بود

یکی از نقاط قوت بزرگ فرگوسن، توانایی‌اش در بازسازی تیم‌ها بود.

در تابستان ۲۰۰۶، منچستریونایتد سه فصل بود که در کسب عنوان قهرمانی ناکام مانده بود. آنها فصل ۰۴-۲۰۰۳ را به آرسنال تیم شکست‌ناپذیر آرسن ونگر و فصل‌های ۵-۲۰۰۴ و ۶-۲۰۰۵ را هم به چلسی ژوزه مورینیو واگذار کرده بودند.

در قسمت دوم مستند «سر آلکس»، ریو فردیناند، مدافع پیشین تیم ملی انگلستان مکالمه‌ خود با فرگوسن در آن تابستان را روایت می‌کند: «شایعاتی بود که من قرار است بروم. او گفت: "گوش کن، ما این تیم را دوباره می‌سازیم، با من بمان." او احتمالاً تنها سرمربی جهان در آن زمان بود که من به این شکل به حرفش گوش می‌دادم. او بازیکنانی مثل رود فان‌نیستلروی و روی کین را کنار گذاشت و تیمی جوان‌تر و پرنشاط‌‌تر ساخت.»

پس از آن بود که یونایتد توانست سه قهرمانی متوالی دیگر در لیگ برتر کسب کند. در آن تیم، فردیناند در کنار خریدهای هوشمندانه‌ای چون ویدیچ، پاتریس اورا و کریک و همچنین جوانانی چون رونی و کریستیانو رونالدو حضور داشتند.

منچستر یونایتد همچنین توانست در سال ۲۰۰۸ قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شود.

رونی: «او از انسانیت شما استفاده می‌کرد»

این مستند ریشه‌های فرگوسن در گلاسکو را هم بررسی می‌کند، جایی که پدرش در صنعت کشتی‌سازی کار می‌کرد. خود هم در جوانی به‌عنوان کارآموز در ابزارسازی کار کرده است.

در صحبت‌هایش در رختکن، پیش از فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۰۸ برابر چلسی که یونایتد با پیروزی ۶-۵ در ضربات پنالتی قهرمان شد، فرگوسن برای بازیکنانش از مسیری که طی کرده بودند، گفت.

فردیناند در این مستند حرف‌های آن روز فرگوسن را به یاد می‌آورد که گفت: «به پاتریس نگاه کنید، او ۲۳ خواهر و برادر دارد، تصور کنید مادرش چه اندازه تلاش کرده تا غذای آنها را تأمین کند.»

رونی آن صحبت‌ها را «بهترین صحبت تیمی» فرگوسن توصیف می‌کند، چرا که از انسانیت شما استفاده می‌کرد.

استراکان: «می‌توانستیم هر تیمی را شکست دهیم»

فرگوسن در سال ۱۹۷۷ با سنت میرن قهرمان دسته اول اسکاتلند که اکنون به نام چمپین‌شیپ (Championship) شناخته می‌شود، شد. اما در آبردین بود که نام خود را مطرح کرد.

جایی در این مستند، سر کنی دالگلیش می‌گوید: «برای آبردین، بردن یک جام اروپایی از هر کاری که انجام داده مهم‌تر است.»

آبردین در راه رسیدن به قهرمانی به یادماندنی در فینال جام برندگان جام اروپا مقابل رئال مادرید با هدایت آلفردو دی استفانو، در مرحله یک‌چهارم نهایی هم توانست بایرن مونیخ را با نتیجه ۳-۲ در خانه شکست دهد.

استراکان می‌گوید: «ما خودبزرگ‌بینی نداشتیم، اما این اعتماد به نفس را داشتیم که می‌توانیم هر تیمی را شکست دهیم.»

مارک مک‌گی، مهاجم آن تیم هم توضیح می‌دهد که چگونه فرگوسن با ایجاد ذهنیتی به سبک «ما در برابر آن‌ها» یک تیم متحد ساخت و «مافیای غرب اسکاتلند»، شامل رسانه‌ها را به عنوان «دشمنانی» که می‌خواستند شکست بخوریم، معرفی کرد.

نظر نیکی بات درباره «کلاس ۹۲»

کلید موفقیت فرگوسن در آبردین، یکپارچه‌سازی بازیکنان جوان اسکاتلندی بود. وقتی سال ۱۹۸۶ راهی اولدترافورد شد، کارش را با جستجوی بهترین استعدادهای منچستر آغاز کرد.

در سال ۱۹۹۵، او قمار بزرگی کرد و سه بازیکن باتجربه را که در کسب دو قهرمانی لیگ برتر کمک کرده بودند، یعنی مارک هیوز، پل اینس و آندری کانچلسکیس را فروخت.

هم‌زمان، او بازیکنان آکادمی از جمله پل اسکولز، نیکی بات، دیوید بکام و گری و فیل نویل را به تیم اصلی آورد. بازیکنانی که همراه با رایان گیگز به نام «کلاس ۹۲» شناخته می‌شدند.

وقتی یونایتد در اولین بازی لیگ برتر در فصل ۶-۱۹۹۵ با تیمی شامل برادران نویل، اسکولز و بات با نتیجه ۳-۱ به استون ویلا باخت، آلن هنسن، مفسر برنامه «مچ آو د دی» بی‌بی‌سی گفت: «شما نمی‌توانید با بچه‌ها قهرمان شوید.»

اما تیم جوان فرگوسن در همان فصل قهرمان لیگ برتر و جام حذفی شد.

بات اعتراف می‌کند که آن زمان واقعاً به نظر می‌رسید یونایتد هرگز نمی‌تواند با این بازیکنان موفق شود.

در قسمت سوم مستند، بات می‌گوید که فرگوسن پس از شکست برابر ویلا «هیچ حرفی» نزد: «فقط به بازی بعدی پرداخت، همان ترکیب را به زمین فرستاد و از آنجا پیشرفت ما شروع شد.»

نظر کریک در مورد مهارت‌های مدیریتی فرگوسن

در این مجموعه، داستان‌های زیادی درباره «سشوار» معروف فرگوسن و شیوه انتقاد او از بازیکنان وجود دارد.

رونی به یاد می‌آورد که چگونه در نیمه بازی برابر پورتسموث، تیمی در انتهای جدول در سال ۲۰۰۹، با این که گل زده بود، به‌شدت از سوی فرگوسن مورد سرزنش قرار گرفت.

رونی که در نیمه دوم دو گل دیگر زد، می‌گوید: «او می‌دانست چه زمانی باید انتقاد کند که اثر گذار باشد.»

کریک در قسمت دوم مستند داستانی تعریف می‌کند که مربی سابقش چقدر در استفاده از تشویق و تنبیه ماهر بود.

در فصل ۱۲-۲۰۱۱ پس از آن که با تفاضل گل پشت سر منچسترسیتی قهرمان در رده دوم قرار گرفت ، فرگوسن رابین فان‌پرسی را از آرسنال با مبلغ ۲۴ میلیون پوند خرید.

کریک به یاد می‌آورد : «رئیس در یک جلسه تیمی ما را جمع کرد و از من و اسکولز به دلیل پاس ندادن به رابین انتقاد کرد. همین باعث شد اعتماد به نفس او بیشتر شود.این روش رئیس بود که این احساس را به او القا کند به تیمی موفق و همیشه برنده‌ آمده و می‌تواند بسیار اثرگذار باشد.»

فان‌پرسی در فصل ۱۳-۲۰۱۲، ۲۶ گل زد، برنده کفش طلا شد و به یونایتد در کسب بیستمین قهرمانی لیگ برتر کمک کرد.