بازداشت ولادیمیر پوتین در آفریقای جنوبی «به مثابه اعلان جنگ» است

سیریل رامافوزا، رئیس‌جمهوری آفریقای جنوبی، می‌گوید که هرگونه تلاش برای بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، در صورت سفر به آفریقای جنوبی به مثابه اعلان جنگ کشورش علیه روسیه خواهد بود.

در پی هشدار آقای رامافوزا، دفتر ریاست‌جمهوری روسیه اکنون گفته است که ولادیمیر پوتین در نشست ماه آینده در آفریقای جنوبی شرکت نخواهد کرد.

آقای رامافوزا این هشدار را چند هفته مانده به برگزاری یک نشست بین‌المللی در ژوهانسبورگ اعلام کرد، که رئیس‌جمهور روسیه هم به آن دعوت شده است.

این در حالی است که اگر ولادیمیر پوتین خاک روسیه را ترک کند، حکم بازداشت او از طرف دیوان کیفری بین‌المللی (آی‌سی‌سی) صادر خواهد شد.

آفریقای جنوبی یکی از امضاکنندگان دیوان بین‌المللی کیفری است و بنابراین باید در بازداشت رئیس‌جمهوری روسیه با این دادگاه همکاری کند.

با این حال، آفریقای جنوبی در گذشته هم از اجرای این تعهد خودداری کرده است. در سال ۲۰۱۵، این کشور به عمر البشیر، رئیس‌جمهوری وقت سودان، که به دلیل جنایات جنگی علیه مردم خود تحت تعقیب این دادگاه بود، اجازه عبور امن داد.

آفریقای جنوبی میزبان اجلاس اعضای گروه «بریکس» در ماه اوت است و آقای پوتین هم برای شرکت در این اجلاس دعوت شده است.

بریکس یک بلوک اقتصادی است و برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی، اعضای آن هستند. این بلوک از اقتصادهای نوظهور با رشد پرشتاب تشکیل شده است و برخی از آن به عنوان مشابهی برای گروه ۷ (جی-۷) متشکل از اقتصادهای پیشرفته نام می‌برند.

حزب اتحاد دموکراتیک، بزرگترین حزب اپوزیسیون آفریقای جنوبی، به دیوان بین‌المللی کیفری رفته است تا در صورت پا گذاشتن پوتین به این کشور، برای فشار به مقامات و بازداشت او تلاش کند.

اسناد این دادگاه نشان می‌دهد که سیری رامافوزا، رئیس‌جمهوری، با چنین اقدامی سخت مخالف است و استدلال می‌کند که امنیت ملی کشورش را به خطر می‌اندازد.

آقای رامافوزا در سوگندنامه‌ای به این دادگاه گفته است: «آفریقای جنوبی در اجرای درخواست بازداشت و تسلیم رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین مشکلات آشکاری دارد.»

او گفته است: «روسیه به صراحت اعلام کرده است که بازداشت رئیس‌جمهور مستقر آن به منزله اعلان جنگ است. خطر وارد شدن به جنگ با روسیه در تناقض با قانون اساسی ما است.»

رئیس‌جمهوری آفریقای جنوبی افزده است که کشورش یکی از چندین کشور آفریقایی است که در حال گفتگو با روسیه و اوکراین «به منظور پایان دادن به جنگ» است و تلاش برای بازداشت آقای پوتین تاثیر معکوس خواهد داشت.

ماه گذشته یک ماموریت صلح از طرف کشورهای آفریقایی صورت گرفت؛ روسای جمهوری آفریقا در سفر خود به کشورهای اروپایی امیدوار بودند که بتوانند اوکراین و روسیه را با هم به پای میز مذاکره بیاورند، اما در نهایت موفق نشدند.

مطالب زیادی در مورد عدم تمایل کشورهای آفریقایی به حمایت از قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل در محکومیت جنگ روسیه علیه اوکراین مطرح شده است.

تحلیلگران و خبرنگاران می‌گویند که دلایل متفاوتی بسته به هر کشور وجود دارد: از پیوندهای ضدآپارتاید کشور آفریقای جنوبی با اتحاد جماهیر شوروی سابق گرفته، تا اتکای کنونی کشور مالی به مزدوران واگنر روسی برای مبارزه با جهادی‌ها.

روابط اقتصادی بین روسیه و کشورهای آفریقایی هم از دلایل مطرح هست، به ویژه در آفریقای جنوبی.

گفته می‌شود که ویکتور وکسلبرگ، الیگارش روسی که از تحریم‌شدگان به دلیل جنگ در اوکراین است، یکی از بزرگترین کمک‌کنندگان به حزب حاکم آفریقای جنوبی - حزب کنگره ملی آفریقا - است.