چین آمریکا را برای مصوبه تیک‌تاک تهدید به مقابله کرد: «منطق راهزنی» را نمی‌پسندیم

یک روز پس از آن که مجلس نمایندگان کنگره آمریکا در مصوبه‌ای تاریخی و فراجناحی به شبکه اجتماعی تیک‌تاک فرجه‌ای ۶ ماهه داد و این شبکه را تهدید به ممنوعیت در خاک آمریکا کرد، پکن به آن واکنش نشان داده و گفته در صورت لزوم علیه آن «اقدام ضروری» خواهد کرد.

روز گذشته ۳۵۲ عضو مجلس نمایندگان آمریکا (در برابر ۶۵ مخالف) به طرحی آری گفتند که در‌آن به تیک تاک هشدار داده شده ظرف ۶ ماه (از زمان تصویب نهایی این طرح) باید همه زیرساخت‌ها و ارتباطات بنیادی خود با شرکت متولی و مادر در پکن - گروه بایت دنس - را قطع کند وگرنه باید منتظر ممنوع شدن استفاده از این اپلیکیشن در داخل خاک آمریکا باشد.

تیک تاک بیش از ۱۵۰ میلیون کاربر در آمریکا دارد که با توجه به میانگین سنی آنها می‌توان این آمار را به معنای عضویت بیش از نیمی از شهروندان بالای ۱۰ سال ایالات متحده در تیک تاک دانست.

این مصوبه اکنون باید در مجلس سنای آمریکا هم به تصویب برسد و سپس برای امضای رئیس‌جمهوری به کاخ‌سفید برود و به عنوان قانون اجرایی شود. با این حال، جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا گفته در صورت تصویب نهایی کنگره، او هم موافق امضای این مصوبه است. اظهارنظری که می‌تواند شانس موافقت سنا با آن را افزایش دهد و بر سنگینی تهدید کنگره علیه تیک تاک بیفزاید.

در واکنش به همین تحولات، امروز - پنجشنبه ۱۴مارس - سخنگوی وزارت خارجه چین در پکن به رسانه‌ها گفت که مصوبه مجلس نمایندگان آمریکا به طور آشکارا «در تضاد با اصل رقابت آزاد و منصفانه» در دنیای تجارت است.

ونگ ون‌بین، سخنگوی وزارت خارجه چین افزوده: «این کاملا پیرو منطق راهزنی است که وقتی یک نفر صاحب متاع خوبی می‌شود، دیگری می‌خواهد آن را برای خودش تصاحب کند».

هی یادونگ، سخنگوی وزارت بازرگانی چین هم در واکنشی دیگر گفته پکن «همه اقدامات ضروری برای حفاظت از حقوق و منافع قانونی خود را به کار خواهد گرفت».

این مصوبه در داخل آمریکا هم با واکنش‌های متفاوتی روبرو شده است.

استیو منوچین، وزیر دارایی سابق آمریکا در دوره دونالد ترامپ، امروز - پنجشنبه - گفت که مشغول گردآوری تیمی از کارشناسان شده که ماموریت آنها ورود به هرگونه مناقصه یا مزایده برای خرید تیک تاک است.

آقای منوچین به شبکه سی‌ان‌بی‌سی آمریکا گفته از نظر او تیک تاک به لحاظ تجاری و اقتصادی یک «کسب و کار عالی» است.

با این حال، رئیس سابق آقای منوچین - دونالد ترامپ - بر خلاف او گفته است که با ممنوع شدن تیک تاک مخالف است.

این در حالی است که آقای ترامپ قبلا خود از ممنوعیت تیک تاک حمایت کرده بود و اکثر هواداران محافظه‌کار او هم خواستار رویارویی جدی واشنگتن با پکن هستند. با وجود این، ممکن است آقای ترامپ که در رقابت انتخاباتی تنگاتنگ با جو بایدن برای رای‌گیری نوامبر امسال است، در موضع‌گیری سیاسی، تنها حمایت آقای بایدن از این مصوبه را مورد حمله قرار داده باشد.

در واکنشی دیگر، شو زی چیو، مدیرعامل تیک تاک که مقر شرکت مادر آن - بایت دنس- در پکن است، گفته است مصوبه مجلس نمایندگان کنگره آمریکا «میلیاردها دلار درآمد را از جیب کسب و کارهای کوچک مستقر در تیک تاک، در خواهد آورد».

نمایندگان کنگره آمریکا سال‌هاست که نگران دسترسی دولت چین به اطلاعات بیش از ۱۵۰ میلیون کاربر آمریکایی تیک‌تاک هستند و بارها با احضار مدیرعامل این شبکه اجتماعی خواستار شفاف شدن تدابیر امنیتی تیک تاک برای جلوگیری از جاسوسی و استفاده دولت چین از این اپلیکیشن شده‌اند.

دفتر مرکزی شرکت بایت دنس (مالک تیک تاک) در پکن مستقر است و به همین علت باید تابع قوانین امنیتی و اطلاعاتی دولت چین باشد و چنانچه آنها رسما درخواست دسترسی به اطلاعات تیک تاک را طرح کنند، این شرکت چاره‌ای جز متابعت از قانون ندارد.

ناظران می‌گویند تیک تاک همچون دیگر شبکه‌های اجتماعی اطلاعات فراوانی از کاربران در اختیار دارد.

مثلا اینکه شما چقدر و چه مدت فیلم خاصی را تماشا می‌کند و در مورد کدام فیلم اظهار‌نظر می‌کنید یا به آن علاقه نشان می‌دهید همگی توسط اپلیکیشن قابل دسترسی و اندازه‌گیری است. اگر حساب کاربری داشته باشید سن و مکان و نوع ابزار شما را نیز می‌دانند و حتی آهنگ و ریتم تایپ کردن شما را هم می‌شناسند. کوکی‌های موجود در تیک‌تاک فعالیت‌های شما را در هر جای دیگری در اینترنت رصد می‌کند و زیر نظر دارد و البته همه شبکه‌های اجتماعی عظیم هم چنین کارهایی می‌کنند.

تا اینجای کار همه شبکه‌های اجتماعی در مظان اتهام «استفاده یا سوءاستفاده» از اطلاعات کاربران هستند اما آنچه مستمسک لایحه نمایندگان کنگره آمریکا برای تهدید تیک‌تاک به ممنوعیت قرار گرفته، قوانین دولت چین است که از نظر سیاستمداران آمریکایی، مغایر اصول حفظ حریم خصوصی و اطلاعات کاربران است و به پکن ممکن است اجازه دهد که از این ابرداده‌ها برای مقاصد خود سود جوید یا مثلا از مخالفان خود جاسوسی کند.

تیک تاک بارها سعی کرده نمایندگان کنگره را متقاعد کند که برای امنیت داده‌های ۱۵۰ میلیون کاربر آمریکایی خود تدابیر ویژه‌ای در نظر گرفته و برای مثال دسترسی کارکنان شرکت مادر - بایت دنس - که مقر آن در پکن است را به فایل‌های کاربران آمریکایی مسدود کرده است.

با این حال، یک تحقیق که توسط روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال در ماه ژانویه گذشته صورت گرفت نشان داد اقدامات تیک تاک «با اختلالاتی» روبروست. تحقیق وال استریت ژورنال می‌گفت تیک تاک به طور غیررسمی اطلاعاتی را از داخل خاک آمریکا با شرکت بایت دنس در داخل چین به اشتراک گذاشته است.