تهدیدات طالبان و داعش، محور اصلی «گفت‌وگوهای امنیتی هرات» در مادرید

دوازدهمین دور گفت‌وگوهای امنیتی هرات در مادرید، پایتخت اسپانیا، امسال در شرایطی برگزار شد که تهدیدات ناشی از طالبان و داعش از جمله مهم‌ترین محورهای سخنرانی‌ها در این نشست بودند.

در این نشست دو روزه جمعی از کارشناسان، مقامات دولت پیشین افغانستان، فعالان حقوق بشر و سیاستمداران گرد هم آمدند و درباره چشم‌انداز امنیتی افغانستان و آینده این کشور به بحث و تبادل نظر پرداختند.

رحمت‌الله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان در پنلی که اسد درانی، رئیس پیشین سازمان استخبارات پاکستان، نیز در آن حضور داشت، هشدار داد که «نادیده گرفتن خطر طالبان می‌تواند به فاجعه‌ای بزرگ‌تر از حملات ۱۱ سپتامبر منجر شود.»

او همچنین داعش را «یک تهدید بالقوه برای افغانستان» دانست و با اشاره به اینکه شاخه خراسان داعش اکنون مانند یک «بمب ساعتی» است که هر لحظه ممکن است انفجار کند، تاکید کرد که جامعه جهانی همان اشتباهی را که در قبال داعش در سوریه و عراق مرتکب شد، در افغانستان تکرار می‌کند.

آقای نبیل همچنین از تبعات رها کردن افغانستان به حال خود و بی‌توجهی به خطرات آن هشدار داد و افزود که این مسئله پیامدهای سنگینی برای جامعه جهانی خواهد داشت.

رنگین دادفر اسپنتا، مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان، در این نشست بر لزوم پیشبرد هم‌زمان صلح و مقاومت تاکید کرد. او در گفت‌وگویی در حاشیه نشست، گفت که تلاش‌هایی برای اتحاد میان گروه‌های ضد طالبان اخیراً شدت گرفته است.

آقای اسپنتا علت تأخیر در شکل‌گیری یک اپوزیسیون قدرتمند را «وابستگی بیش از حد گروه‌های سیاسی به حمایت‌های خارجی دانست و افزود که این گروه‌ها به‌جای تکیه بر نیروی مردمی، منتظر جلب حمایت بین‌المللی هستند.»

جان ساپکو، رئیس پیشین اداره بازرسی عمومی آمریکا در بازسازی افغانستان، موسوم به سیگار، که در روز دوم نشست حضور داشت، نیز اظهار کرد که «افغانستان دیگر در اولویت امنیت ملی آمریکا قرار ندارد» و هشدار داد که این کشور باید برای دریافت کمک‌های خارجی با سایر نقاط جهان رقابت کند و این کمک‌ها کاهش خواهد یافت.

او افزود که تنها در صورتی که کمک‌ها با اهداف سیاست خارجی دولت جدید آمریکا همسو باشد، ادامه خواهد یافت.

در خصوص تجهیزات نظامی باقی‌مانده در افغانستان، آقای ساپکو گفت که «طالبان اکنون از برخی وسایط نظامی قدیمی و هلی‌کوپترها استفاده می‌کند، اما این نمایش قدرت طالبان بیشتر جنبه ظاهری دارد و بازگرداندن این تجهیزات به آمریکا نه‌تنها بی‌فایده بلکه هزینه‌بر خواهد بود.»

او همچنین هشدار داد که بسیاری از نمایندگان کنگره آمریکا مخالف ارسال هرگونه کمک مالی به طالبان هستند و در صورتی که اطمینان حاصل نشود که این کمک‌ها از طریق سازمان‌های بین‌المللی به طالبان نمی‌رسد، احتمالاً این کمک‌ها به‌طور کامل قطع خواهد شد.

رئیس پیشین اداره بازرسی عمومی آمریکا در بازسازی افغانستان همچنین از واکنش‌های منفعلانه کشورهای غربی انتقاد کرد و گفت که غرب تنها ابراز نگرانی می‌کند، اما هیچ اقدام عملی علیه طالبان انجام نمی‌دهد.

دوازدهمین دور گفت‌وگوهای امنیتی هرات در مادرید، پایتخت اسپانیا، امسال درحالی پایان یافت که برخلاف سال‌های گذشته، حضور چهره‌های برجسته اپوزیسیون افغانستان در این نشست کمرنگ بود.

در سال ۲۰۲۲، احمد مسعود، رهبر «جبهه مقاومت ملی»، در این نشست حضور داشت و در سال بعد از آن، اسماعیل خان، فرمانده جهادی، نیز در آن مشارکت کرده بود. اما امسال، به‌جز رنگین دادفر اسپنتا، مشاور پیشین شورای امنیت افغانستان و رحمت‌الله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی، دیگر چهره‌های شناخته‌شده اپوزیسیون غایب بودند.

این نشست تنها چند روز پس از برگزاری نشست ویانا، جایی که چهره‌های مطرح مخالف طالبان، از جمله احمد مسعود و تعدادی از رهبران اپوزیسیون، گرد هم آمده بودند، برگزار شد.

گفت‌وگوهای امنیتی هرات امسال به‌جای دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در مادرید اسپاتیا برگزار شد و داوود مرادیان، رئیس انستیتو مطالعات استراتژیک افغانستان، دلیل برگزاری این نشست در پایتخت اسپانیا را فراهم کردن فرصتی بیشتر برای گفتگو در مورد افغانستان با کشورها و نهادهای اروپایی خواند.

او هدف از برگزاری سلسله نشست‌های امنیتی هرات را فراهم کردن فرصتی برای درک و تفاهم بیشتر خوانده که در آن به گفته او صاحب‌نظران و آگاهان برای درک بهتر دلایل منازعه افغانستان جمع می‌شوند و به بحث در مورد یافتن راه‌حل‌های موثر برای گشودن «گره‌های پیچیده افغانستان» می‌پردازند.

در این نشست در کنار بحث در مورد بحران‌های موجود افغانستان و صحبت در مورد جنگ و سیاست، برنامه‌های هنری و فرهنگی نیز برگزار شد. دوازدهمین دور کنفرانس امنیتی هرات با عنوان «افغانستان؛ رستاخیز امید، تلاش مشترک» برگزار شده بود.