مذاکره، جنگ یا تغییر رژیم؛ چرخش‌ پیام‌های ترامپ به کجا می‌رسد؟

ترامپ در صحبت با خبرنگاران روز سه‌شنبه

منبع تصویر، Reuters

    • نویسنده, مهرنوش پورضیایی
    • شغل, بی بی سی- واشنگتن

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به انتشار پست‌های بی‌محابا و برخلاف هنجارهای سیاسی در شبکه‌های اجتماعی شهرت دارد اما با پست‌های تازه‌اش در چند ساعت گذشته هم طرفداران مخالف جنگ خود را شوکه کرده و هم ناظران بین‌المللی را.

او که دوشنبه شب به ناگهان هشدار داد تمامی ساکنان پایتخت چندین میلیونی ایران این شهر را ترک کنند، حالا رسما از «در اختیار داشتن آسمان ایران» سخن گفته است و اینکه فعلا در «پی کشتن رهبر جمهوری اسلامی نیست» و همزمان فضا را برای حذف غیرفیزیکی او (بخوانید کناره‌گیری از قدرت) باز گذاشته است و هرگونه شک و تردیدی را درباره همکاری اسرائيل و آمریکا در حمله به ایران به شدت کمرنگ کرده است.

حکومت ایران صریحا هشدار داده بود اگر آمریکا وارد جنگ اسرائيل شود اهداف آمریکایی را هدف قرار خواهد داد اما تا این لحظه این اتفاق نیافتاده است.

از سوی دیگر بعد از پنج روز حملات سنگین اسرائيل به ایران، سیستم پدافندی حکومت ایران آسیب جدی دیده است و مقامات اسرائیلی مدعی هستند که برتری هوایی کامل دارند. پیش از این هم اسرائيل در حملات ماه اکتبر خود به ایران با استفاده از از تسلیحات دوربرد «استند-آف» سامانه‌های پدافندی موشکی اس-۳۰۰ را هدف قرار داده بود.

همزمان با حذف تعداد زیادی از فرماندهان سپاه پاسداران، قدرت اجرایی و مدیریتی حکومت برای انجام حملات موشکی و پهپادی به اسرائيل نیز با سرعت قبل انجام نمی‌شود و مشکل‌تر شده است.

یکی از فرماندهان عالیرتبه سابق آمریکا در گفتگوی تلفنی که با او داشتم ‌گفت: «آمریکا منتظر آن است که ایران گلوله اول را به سوی اهداف و منافع آمریکا در منطقه شلیک کند تا واشنگتن نیز وارد عمل شود و کار را تمام کند.»

او که چند دهه در خاورمیانه و آفریقا در عملیات نیروهای ويژه آمریکا شرکت داشته می‌گوید که «اسرائيل آسمان تهران را در اختیار دارد، و در شرایط فعلی اگر بخواهد هر روز می‌تواند به آسمان ایران پرواز کند و اهداف مورد نظر خود را سر فرصت و یک به یک از بین ببرد.»

او افزود: «فراموش نکنید که ایران ترکیبی از گروه های مختلف است که گاهی منافع خود را با حکومت در تضاد دیده‌اند. در حال حاضر تعداد کسانی که خواستار تغییر در ایرانند بسیار بیشتر از کسانی است که تغییر نمی‌خواهند. تنها نهاد حاکمیت است که با اعتقاد به روایتی خشن و انقلابی بیش از هفتاد میلیون نفر را سرکوب کرده است. بنابراین از نظر محاسبات نظامی ، نفر و موقعیت زمانی شرایط علیه این نهاد است.

به گفته او «اسرائيل هم رابط‌های خود را در ایران دارد و هم گروه‌هایی که در این کشور خواستار سرنگونی حکومت هستند و می‌تواند با سیطره بر آسمان ایران به اشکال مختلف از این گروه‌ها حمایت کند.»

ایران و موشک

منبع تصویر، Getty Images

با این حال جمهوری اسلامی ایران هم بیکار ننشسته است.

برنامه موشکی ایران شاید تضعیف شده باشد اما هنوز می‌تواند از سپر دفاع موشکی گران‌قیمت اسرائيل عبور کند. در بامداد چهارشنبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که با موفقیت از موشک‌های فتاح یک، که به ادعای ایران تکنولوژی هایپرسونیک دارد، برای حمله به اسرائیل استفاده کرده است.

در این میان آنچه می‌توان از پست‌های آقای ترامپ برداشت کرد این است که یا مثل بسیاری از اوقات گرم بازی با قدرت و در سرخط اخبار جهان قرار گرفتن است و یا اینکه عامدانه به دنبال آن است که حکومت ایران را به حمله به منافع خود تحریک کند.

آقای ترامپ همزمان در را برای رسیدن به توافق با ایران باز گذاشته و دستکم تا کنون برای روشن کردن این تناقضات تلاشی نکرده است.

سه‌شنبه شب در پی جلسه‌ رئيس جمهوری آمریکا با اعضای تیم امنیت ملی‌اش اعلام شد که او در حال بررسی گزینه حمله به ایران است اما هنوز نه در تیم او اتفاق نظر وجود دارد و نه خود او تصمیم نهایی‌اش را گرفته است.

اگر اوضاع به همین منوال که در پست‌های آقای ترامپ دیده ‌می‌شود پیش برود، با بلندتر شدن صدای سناتورهای جمهوری‌خواهی که علنا خواستار وارد شدن آمریکا به این جنگ هستند، دیگر پنهان کردن قصد «تغییر رژیم» در پس خطر هسته‌ای حکومت ایران دشوار خواهد بود.