دولت هند در پی قتل یک جدایی‌طلب سیک در کانادا صدور ویزا برای شهروندان کانادایی را تعلیق کرد

با تشدید درگیری دیپلماتیک هند و کانادا بر سر قتل یک جدایی‌طلب سیک در خاک کانادا، دولت هند صدور ویزا برای شهروندان کانادایی را متوقف کرده است. هند صدور ویزا برای شهروندان کانادایی را «فعلا» متوقف کرده است.

هند گفته است که دلیل این تصمیم «خطرات امنیتی» علیه مراکز دیپلماتیک این کشور در کانادا است که فعالیت آن از جمله درصدور ویزا را مختل کرده است.

تنش بین دو کشور هفته جاری و پس از این بالا گرفت که نخست وزیر کانادا از احتمال دست داشتن دولت هند در قتل یک شهروند سیک کانادا خبر داد.

دولت هند با خشم این اتهام را رد کرد و آن را «بی اساس» خواند.

روز پنجشنبه، جاستین ترودو، در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد به خبرنگاران گفت: «شکی نیست که هند کشوری با اهمیت روزافزون است و ما به همکاری با آن نیاز داریم.» آقای ترودو افزود به دنبال «تحریک دولت هند و یا ایجاد مشکل» نیست اما در تاکید بر «اهمیت رعایت قانون و حمایت از شهروندان کانادا» قاطع و صریح خواهد بود.

روابط بین این دو کشور که شرکای کلیدی تجاری و امنیتی و متحدان ایالات متحده هستند برای ماه‌ها متشنج بوده است اما به گفته ناظران، تنش اینک به بالاترین سطح خود رسیده است.

دولت هند به سرعت اعلام کرد که تعلیق خدمات صدور ویزا «برای کانادایی‌ها در کشور ثالث نیز اعمال می‌شود».

سخنگوی وزارت خارجه در دهلی گفت: «تهدیدهایی متوجه کمیسریای عالی [سفارت] و کنسولگری ما در کانادا شده است که فعالیت عادی آنها را مختل کرده است.» کشورهای عضو جامعه مشترک‌‌المنافع سفارتخانه‌های یکدیگر را کمیساریای عالی می‌خوانند.

او گفت: «بر این اساس، دفاتر صدور ویزا برای شهروندان کانادا فعلا توانایی پردازش درخواست‌های ویزا را ندارند.»

او افزود: «در پی مداخله دیپلماتیک کانادا در امور داخلی ما، هند به دنبال برابری نمایندگی‌های دیپلماتیک دو کشور است.»

ساعاتی پیش از این موضع‌گیری، کانادا اعلام کرده بود که با توجه به شرایط کنونی و افزایش تنش فی‌مابین، « با ههدف تضمین امنیت دیپلمات‌های خود» تعداد نیروهایش را در هند را کاهش می‌دهد. کانادا گفته است برخی از دیپلمات‌های این کشور در هند، در شبکه‌های اجتماعی تهدید شده‌اند.

صدور ویزا برای شهروندان هند در مراکز دیپلماتیک کانادا در هند همچنان فعال است.

هند و کانادا روابطی تاریخی و نزدیک دارند و شرایط ایجاد شده می‌تواند طیف وسیعی از منافع دو طرف را به مخاطره بیاندازد.

طبق سرشماری سال ۲۰۲۱، جمعیت کانادا شامل ۱.۴ میلیون شهروند هندی تبار است، عده‌ای که ۳.۷٪ از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند. بیش از نیمی از این عده پیرو آیین سیک هستند.

هندی ها همچنین بیشترین سهم را در میان دانشجوهای خارجی را در دانشگاه‌های کانادا دارند. در سال ۲۰۲۲، تعداد دانشجویان هندی به ۳۲۰۰۰۰ نفر رسید که معادل ۴۰٪ از کل دانشجویان خارجی در کانادا است.

بر اساس آمار دولت هند، حدود ۸۰۰۰۰ گردشگر کانادایی در سال ۲۰۲۱ به هند سفر کردند. شمار گردشگران کانادایی پس از ایالات متحده، بنگلادش و بریتانیا در رده چهارم است.

درگیری دیپلماتیک بین دو کشور روز دوشنبه زمانی علنی شد که کانادا آشکارا دولت هند را با قتل هاردیپ سیک نجار، از رهبران جدایی‌طلب سیک مرتبط دانست.

آقای نجار، شهروند هندی تبار کانادا، در خودرو خود در مقابل معبد سیک‌ها در ایالت بریتیش کلمبیا به ضرب گلوله دو مرد مسلح نقابدار کشته شد.

دولت هند در سال ۲۰۲۰ آقای نجار را «تروریست» اعلام کرده بود.

در پی این حادثه جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، گفت که سازمان‌های اطلاعاتی این کشور در حال بررسی این موضوع هستند که آیا «عوامل دولت هند» در قتل نجار دست داشته‌اند یا نه.

روز پنجشنبه خبرنگاران جاستین ترودو را تحت فشار گذاشتند تا شواهدی را که برای نظریه دست داشتن دولت هند در قتل نجار دارد عنوان کند.

آقای ترودو گفت نمی‌تواند جزئيات بیشتری ارائه کند اما تاکید کرد تصمیم گیری درباره طرح این اتهامات با سخت‌گیری بسیار زیادی همراه بوده است.» آقای ترودو از مقام‌های هند خواست با تحقیقات پیرامون قتل آقای نجار همکاری کنند.

یک سخنگوی وزارت خارجه هند گفته است «ما به طرف کانادایی پیام داده‌ایم و برایشان روشن کردیم که مایلیم هرنوع اطلاعاتی را که در اختیار ما بگذارند مورد بررسی قرار دهیم اما تا کنون هیچ اطلاعاتی دریافت نکرده‌ایم.»

هند به شدت به این اظهارات واکنش نشان داد و گفت که کانادا می‌خواهد «توجه افکار عمومی را از تروریست‌ها و افراطگرایان خالصتانی» که دراین کشور پناه گرفته‌اند منحرف کند.

دولت هند غالبا به درخواست‌جدایی‌طلبان سیک مقیم در کشورهای غربی که خواستار تاسیس «خالصتان» به عنوان سرزمین مستقل سیک‌ها هستند واکنش تندی نشان می‌دهد.

جنبش خالصتان در دهه ۱۹۸۰ با شورش خشونت‌آمیز هواداران آن در ایالت پنجاب هند به اوج رسید. پیروان آئین سیک در این ایالت اکثریت دارند.

این جنبش با توسل به زور سرکوب شد و اکنون در داخل هند صدای چندانی ندارد، اما همچنان در میان برخی از مهاجران سیک در کشورهایی مانند کانادا، استرالیا و بریتانیا طرفداران جدی دارد.