آیا رویای فلسطینیها برای داشتن کشوری مستقل به پایان رسیده است؟
- نویسنده, علاء دراغمه، مهند توتنجی
- شغل, بیبیسی عربی
ابوعماد الجهالین، رئیس شورای روستایی عرب الجهالین، روی تپهای کوچک در منطقه بادیهنشین جبل البابا در شرق بیتالمقدس، زیر سایه درختی از آفتاب سوزان پناه گرفته است. از همانجا بیتالمقدس را تماشا میکند که چندان از دیدش دور نیست، اما دیواری بتنی و یک ایست بازرسی نظامی، میان او و شهر فاصله انداخته است.
او با دست به افق اشاره میکند و با تلخی به بیبیسی میگوید: «این تار و پود مرگ است… نه بافت زندگی، آن طور که اسرائیلیها نامش را گذاشتهاند.» جادهای که ابوعماد، مسئول جوامع بادیهنشین در منطقه بیتالمقدس، به آن اشاره میکند، به «بافت زندگی» مشهور است و به گفته مقامهای اسرائیلی، هدفش این است که فلسطینیها بتوانند بدون عبور از ایستهای بازرسی میان شمال و جنوب کرانه غربی رفتوآمد کنند. اما در عمل، مانع ورود آنان به جاده اصلی شماره ۱ میشود، مسیری که جنوب کرانه را به مرکز و شمال آن وصل میکند.
تخریب و تخلیه، مقدمهای برای جداسازی
ابوعماد تایید میکند که مقامهای اسرائیلی اخیرا ۴۰ دستور تخریب و تخلیه برای سازههای مسکونی و کشاورزی در منطقه عیزریه صادر کردهاند. او توضیح میدهد که هدف از این کار اتصال جاده «بافت زندگی» به طرحی موسوم به ای۱ است که بیتالمقدس را از کرانه غربی جدا میکند و پیوستگی جغرافیایی میان آنها را قطع خواهد کرد.
او میافزاید که ساخت این جاده به قیمت از بین رفتن دهها خانه فلسطینی در مناطق موسوم به بی و سی تمام خواهد شد که به معنای بیخانمان شدن خانوادهها و از دست دادن زمینهای گسترده است.
ابوعماد تاکید میکند که «ساخت این جاده تهدیدی است برای جداسازی ۲۲ جامعه فلسطینی، که محل سکونت آنها از اطراف شهرک معاله آدومیم تا دریای مرده امتداد دارد. این اقدامی است که راه را برای کوچ اجباری ساکنان هموار میکند، از طریق محروم کردن آنها از دسترسی به مدارس، بیمارستانها و خدمات عمومی در روستاهای اطراف».
رویای کشور مستقل
ابوعماد روبهروی شهرک معاله آدومیم ایستاده و میگوید این پروژه شهرکسازی از ورودی شرقی عیزریه آغاز میشود و با عبور از جوامع وادی الجمل، جبل البابا و وادی الحوض، تا ایست بازرسی زعیم ادامه پیدا میکند.
به باور او اسرائیل با کنترل این اراضی به دنبال آن است که شهرک معاله آدومیم را به شهر بیتالمقدس وصل کند.
او میگوید: «این اتصال در عمل به معنای ناممکن شدن تشکیل یک کشور فلسطینی با پیوستگی جغرافیایی در این سرزمینهاست، چرا که در این صورت، عبور فلسطینیها میان شمال و جنوب کرانه غربی جز از طریق ورودیهای اسرائیلی ممکن نخواهد بود.»
طرح شهرکسازی پس از سه دهه
طرح شهرکسازی ای۱ از سال ۱۹۹۰ مطرح بوده و بارها تلاشهایی برای اجرای آن صورت گرفته است. این تلاشها با طرح آریل شارون، نخستوزیر وقت اسرائیل، برای ساخت ۲۵۰۰ واحد مسکونی آغاز شد و در سال ۲۰۰۴ به حدود ۴۰۰۰ واحد همراه با مراکز تجاری و گردشگری گسترش یافت، اما فشارهای بینالمللی مانع اجرای آن شد.
بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۰، مراحل جدیدی از این پروژه اعلام شد که شامل مصادره زمینها و طراحی جاده و ساخت و ساز بود، اما این طرح هر بار متوقف شد.
بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، روز چهارشنبه ۱۳ اوت، مجوز ساخت ۳۴۰۱ واحد مسکونی را در چارچوب طرح شهرکسازی در منطقه ای۱ در شرق بیتالمقدس صادر کرد، اقدامی که پس از بیش از ۲۰ سال توقف پروژه تحت فشارهای بینالمللی صورت میگیرد.
اسموتریچ این تصمیم را «دستاوردی تاریخی» خواند و گفت که این اقدام، عملا شهرک معاله آدومیم را به بیتالمقدس وصل میکند، پیوستگی جغرافیایی مناطق عربی میان رامالله و بیتلحم را قطع میکند و «ایده تشکیل کشور فلسطین را به خاک میسپارد».
پیامهای سیاسی و حمایت آمریکا
اسموتریچ از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، به دلیل حمایتهایشان تشکر کرد و تاکید کرد که از نظر او کرانه غربی رود اردن «بخشی جداییناپذیر از سرزمین اسرائیل است که خداوند وعده آن را داده است». او همچنین اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از طرحهای او برای اسکان یک میلیون شهرکنشین جدید در کرانه غربی حمایت میکند.
گسترش عظیم شهرکسازی
به گفته جنبش اسرائیلی «صلح اکنون»، ساخت واحدهای مسکونی جدید به معنای افزایش ۳۳ درصدی مساحت شهرک معاله آدومیم است که در حال حاضر حدود ۳۸ هزار نفر جمعیت دارد.
به گفته گروه صلح اکنون، این طرح منطقه مسکونی را به مناطق صنعتی پیرامون آن متصل میکند و راه را برای گسترش کنترل اسرائیل بر بخشهای وسیعی از کرانه غربی هموار میکند.
این گروه ناظر بر فعالیتهای شهرکسازی، میگوید وزارت مسکن اسرائیل ساخت حدود ۳۳۰۰ خانه را در معاله آدومیم تایید کرده است. در بیانیه این سازمان آمده است: «طرح ای۱ برای آینده اسرائیل و هرگونه شانس دستیابی به راهحل صلحآمیز دو کشوری مرگبار است. ما بر لبه پرتگاه ایستادهایم و دولت با سرعت ما را به سمت آن سوق میدهد.»
محکومیتهای فلسطینی و عربی
وزارت خارجه تشکیلات خودگردان فلسطینی این طرح را محکوم و هدف از آن را این طور توصیف کرده است: «هدف گرفتن یکپارچگی سرزمینهای فلسطینی، نابود کردن شانس تشکیل کشور مستقل، تضعیف پیوستگی جغرافیایی و جمعیتی آن و تثبیت تقسیم کرانه به مناطق جداافتادهای که در احاطه محیطی استعماری قرار میگیرند تا الحاق کامل آنها تسهیل شود».
وزارت خارجه اردن نیز این طرح را رد کرد و گفت که امان قاطعانه با این پروژه شهرکسازی اسرائیل مخالف است و آن را تجاوز به «حق غیرقابل سلب ملت فلسطین برای تحقق کشور مستقل و دارای حاکمیت بر خطوط چهارم ژوئن ۱۹۶۷ با پایتختی بیتالمقدس شرقی» میداند.
مصر نیز ضمن محکومیت شدید این طرح تاکید کرد که این اقدام «آشکارا قوانین بینالمللی و قطعنامههای شورای امنیت را نقض میکند».
