راستی‌آزمایی اظهارات ترامپ درباره جنگ اوکراین

به نظر می‌رسد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، اوکراین را به عنوان مسئول آغاز جنگ با روسیه متهم می‌کند و این تنها یکی از ادعاهای متعددی است که او از عمارت مار-آ-لاگو در فلوریدا ابراز کرده است.

ترامپ در گفتگو با خبرنگاران همچنین ادعاهایی درباره میزان محبوبیت ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، مطرح کرد و ابراز داشت که اوکراین به دلیل برقراری شرایط اضطراری و حکومت نظامی هنوز طبق برنامه قبلی، انتخابات ریاست جمهوری را برگزار نکرده است. او سپس در روز چهارشنبه با قرار دادن پستی در حسابش در تروث سوشیال – رسانه اجتماعی خود او – این نظرات را با لحنی آتشین تکرار کرد.

اتهامات ترامپ - که به نظر می‌رسد برخی از آنها منعکس کننده نظرات روسیه در مورد جنگ است - تنها چند ساعت پس از دیدار مقامات آمریکایی با یک هیئت روسی در ریاض اظهار شد. این دیداربرای آغاز مذاکرات برای پایان دادن به جنگ تقریبا سه ساله در اوکراین صورت گرفت.

زلنسکی بعدا ترامپ را به «زندگی در فضای اطلاعات نادرست» متهم کرد و گفت که این فضا را روسیه ایجاد کرده است.

گروه راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی ادعاهای ترامپ را بررسی کرده است.

ادعا: زلنسکی «دیکتاتور بدون پشتوانه انتخاباتی» است

ترامپ ابتدا به این واقعیت اشاره کرد که اوکراین از سال ۲۰۱۹ که زلنسکی - که قبلا یک کمدین بدون پایگاه سیاسی مشخص بود - به ریاست جمهوری انتخاب شد، انتخابات ریاست جمهوری برگزار نکرده است.

او این ادعا را در یک پست در تروث سوشال مطرح کرد و در آن رهبر اوکراین را «دیکتاتور بدون پشتوانه انتخاباتی» خواند.

اولین دوره پنج ساله ریاست جمهوری زلنسکی در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید اما اوکراین از زمان تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تحت شرایط حکومت نظامی قرار دارد که به معنای تعلیق انتخابات بوده است.

قانون مقررات نظامی اوکراین در سال ۲۰۱۵ و اندکی پس از اقدام روسیه به انضمام شبه‌جزیره کریمه و چند سال پیش از به قدرت رسیدن زلنسکی تدوین شد.

ناظران مستقل سازمان امنیت و همکاری اروپا گفتند که انتخابات ۲۰۱۹ «رقابتی بوده و آزادی‌های اساسی به طور کلی در آن رعایت شده است.»

در دور دوم این انتخابات، زلنسکی توانست با کسب ۷۳ درصد آرا به پیروزی برسد.

زلنسکی قول داده است که پس از پایان درگیری، انتخابات جدید برگزار خواهد شد و هنوز تایید نکرده است که آیا قصد دارد نامزد آن انتخابات باشد یا نه. برخی از کارشناسان معتقدند که برگزاری انتخابات در اوکراین قبل از پایان درگیری عملا غیرممکن است، زیرا حملات روسیه به بسیاری از شهرها ادامه دارد و میلیون‌ها شهروند این کشور در خارج آواره شده یا تحت اشغال نیروهای روسی زندگی می‌کنند.

مداخله ترامپ در این زمینه تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که کرملین مشروعیت زلنسکی را به خاطر پایان یافتن دوره ریاست جمهوری او زیر سوال برد.

مسکو در ماه‌های اخیر بارها این نظر را مطرح کرده است. روز ۲۸ ژانویه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مصاحبه‌ای با رسانه‌های روسی ریاست جمهوری زلنسکی را «فاقد مشروعیت» خواند.

به نظر می‌رسد که هنگام طرح این ادعا، ترامپ آگاه بود که روسیه آن را به منظور تضعیف موقعیت زلنسکی مطرح کرده است و به همین دلیل در نشست خبری خود گفت که «این موضوع مربوط به روسیه نیست، این چیزی است که من و کشورهای دیگر می‌گوییم.»

به نوبه خود، زلنسکی قبلا گفته بود که مطرح کردن موضوع انتخابات در میانه درگیری «اقدامی کاملا غیرمسئولانه خواهد بود.»

ادعا: من از گفتن آن اکراه دارم، اما میزان محبوبیت او به ۴ درصد کاهش یافته است

ترامپ همچنین مدعی شد که محبوبیت زلنسکی به ۴ درصد کاهش یافته است.

مشخص نیست که رئیس جمهور با استناد به چه منبعی این نظر را مطرح کرده زیرا مدرکی ارائه نداد. ما از کاخ سفید خواسته‌ایم تا در این مورد شفاف‌سازی کند.

امکان انجام نظرسنجی‌های رسمی در اوکراین محدود و بررسی دقیق افکار عمومی در زمان جنگ بسیار دشوار است. میلیون‌ها اوکراینی از کشورشان فرار کرده‌اند و حدود یک پنجم خاک این کشور در اشغال روس‌هاست.

با این حال، امکان نظرسنجی‌هایی به صورت تلفنی وجود داشته است. بر اساس گزارش موسسه بین‌المللی جامعه شناسی کی‌یف مستقر در اوکراین، یک نظرسنجی که فوریه ۲۰۲۵ انجام شد نشان داد که ۵۷ درصد از اوکراینی ها گفته‌اند که به رئیس جمهور اعتماد دارند.

البته در پایان ۲۰۲۳ این رقم ۷۷ درصد بود که نسبت به ۹۰ درصد در پایان سال ۲۰۲۲ کاهش در محبوبیت او را نشان می‌دهد.

برخی دیگر از نظرسنجی‌ها نشان داده است که اگر در آینده نزدیک انتخاباتی برگزار شود، زلنسکی در دور اول از نزدیک‌ترین رقیب خود، یعنی والری زالوژنی، فرمانده سابق ارتش عقب‌تر خواهد بود و این نشان می‌دهد این دو در دور دوم با یکدیگر روبرو خواهند شد.

در پی اظهارات ترامپ، برخی از رسانه‌های عمده روسی این ادعا را تکرار و به یک نظرسنجی توسط «الکساندر دوبینسکی»، نماینده پارلمان اوکراین و منتقد زلنسکی، در تلگرام استناد کردند و گفتند که این نظرسنجی ارزیابی ترامپ را تایید می‌کند.

در اوکراین، دوبینسکی به خیانت به کشور و «فعالیت تحت امر سازمان اطلاعات روسیه» متهم شده است هرچند که او این اتهامات را رد می‌کند.

ادعا: شما هرگز نمی‌بایست این جنگ را شروع می‌کردید

مقامات اوکراینی از دعوت نشدن به مذاکرات روز سه‌شنبه در ریاض ابراز نارضایتی کرده‌اند. اما ترامپ، قبل از اینکه اوکراین را مقصر درگیری قلمداد کند، با رد نگرانی آنان، به خبرنگاران گفت که اوکراین سه سال فرصت داشت تا به جنگ پایان دهد.

او گفت: «شما هرگز نباید آن را شروع می‌کردید.» کرملین هم پیشتر اوکراین را به آغاز جنگ علیه روسیه متهم کرده بود.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در فوریه ۲۰۲۴ به تاکر کارلسون، مجری برنامه تلویزیونی آمریکایی گفت: «آنها بودند که جنگ را در سال ۲۰۱۴ آغاز کردند. هدف ما توقف این جنگ است. و ما این جنگ را در سال ۲۰۲۲ شروع نکردیم.»

اما واقعیت این است که اوکراین جنگ را آغاز نکرد. روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به اوکراین حمله کرد و کریمه را هم در سال ۲۰۱۴ به خاک روسیه ضمیمه کرده بود.

اقدام روسیه در الحاق کریمه پس از برکناری یک رئیس جمهور طرفدار روسیه توسط پارلمان اوکراین و در پی تظاهرات مردمی صورت گرفت.

روسیه همچنین از نیروهای نیابتی خود که مناطقی را در شرق اوکراین اشغال کردند حمایت و دولت جدید اوکراین را به تبعیض و نسل‌کشی علیه روسی‌زبانان متهم کرد. دیوان بین‌المللی دادگستری، ادعاهای مسکو در این زمینه را رد کرده است.

پس از ناکام ماندن توافق‌هایی که با هدف پایان دادن به درگیری پس از سال ۲۰۱۴ انجام شده بود، روسیه در اواخر سال ۲۰۲۱ تجمع گسترده نیروهای نظامی در مرز با اوکراین را آغاز کرد.

پوتین تهاجم به اوکراین را در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ آغاز و اعلام کرد که هدف از این عملیات «نازیسم‌زدایی و غیر نظامی کردن» دولت طرفدار غرب به رهبری ولودیمیر زلنسکی و جلوگیری از پیوستن اوکراین به ناتو است.

در آخرین انتخابات پارلمانی اوکراین، نامزدهای راست افراطی که روس‌ها آنان را به تبعیض علیه روس‌زبانان متهم کرده تنها ۲ درصد آرا را به دست آوردند. همچنین لازم به ذکر است که زلنسکی یهودی است و حزب او به عنوان یک حزب میانه‌رو شناخته می‌شود.

و اگرچه در سال ۲۰۲۱ مقامات ناتو گفتند که اوکراین نامزد پیوستن به این سازمان است، اما فرآیند رسمی رسیدگی به درخواست عضویت هرگز به جریان نیفتاده بود.