صالح مسلم: آمریکا برای حفظ توازن با ترکیه از کردها چشم پوشید

صالح مسلم، رئیس مشترک پیشین و عضو شورای ریاستی «حزب اتحاد دموکراتیک» که اصلی‌ترین جنبش سیاسی کردها در سوریه است، در مصاحبه با بخش ترکی بی‌بی‌سی ادعا کرد که پشت پرده عملیات نیروهای دولت سوریه علیه «نیروهای دموکراتیک سوریه»، نشستی بود که اوائل ژانویه در پاریس، پایتخت فرانسه، برگزار شد.

این نشست با میانجیگری آمریکا میان سوریه و اسرائیل برگزار شد.

آقای مسلم با توصیف رویدادهای اخیر به عنوان «توطئه‌ای علیه کردها»، می‌گوید که حکومت دمشق اعضای داعش را از زندان‌های تحت تصرف خود آزاد کرده و «سوریه در حال تبدیل شدن به افغانستان است.»

آقای مسلم گفت موضع اخیر آمریکا برای آن‌ها «تا حدی غافلگیرکننده» بوده است.

ترکیه «حزب اتحاد دموکراتیک» و شاخه نظامی آن، «یگان‌های مدافع خلق» را «شاخه سوری پ.ک.ک» و «سازمان تروریستی» می‌داند.

یگان‌های مدافع خلق نیروی محوری در ساختار «نیروهای دموکراتیک سوریه» هستند.

آقای مسلم در فاصله سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ با مقام‌های ترکیه در تماس بود و حتی به آنکارا هم سفر کرد.

در سال ۲۰۱۸ میلادی، نام آقای مسلم در «لیست قرمز» فهرست افراد تحت تعقیب به اتهام تروریسم در وزارت کشور ترکیه قرار گرفت.

انتقاد از نشست پاریس

درگیری‌های تازه در سوریه، از ۶ ژانویه در محله‌های شیخ مقصود و اشرفیه حلب شروع شد.

آقای مسلم در انتقاد از این عملیات‌ که با وجود توافق میان نیروهای دموکراتیک سوریه و دمشق انجام شد، از واژه‌های «ناگهانی» و «خائنانه» استفاده کرد.

آقای مسلم می‌گوید در این فرایند نیروهایش را از رقه و دیرالزور خارج کرد: «متوجه شدیم که این یک درگیری کوچک نیست، بلکه یک کلان‌‌برنامه است. شاهد بودیم که طرحی برای نابودی روژاوا و تسلیم کردن یا پایان دادن به خودگردانی در میان است.»

آقای مسلم معتقد است که پشت پرده این وقایع یک توافق بین‌المللی وجود دارد: «قدرت‌های ‌جهانی با توافق پاریس این فرایند را آغاز کردند. بلافاصله پس از آن، حملات به اشرفیه و شیخ مقصود شروع شد.»

پس از نشست پاریس، تام باراک، سفیر ایالات متحده آمریکا در آنکارا و نماینده ویژه در امور سوریه گفته بود: «هدف ما گفت‌وگو و کاهش تنش بود و دقیقا به همین هم دست یافتیم.»

در همان روز، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، که در پاریس حضور داشت، پس از این نشست با همتای سوری خود، اسعد حسن شیبانی، و باراک دیدار کرده بود.

نگاه به آمریکا چگونه است؟

در جنگ داخلی سوریه، که از سال ۲۰۱۱ میلادی شروع شد، همکاری مهمی میان یگان‌های مدافع خلق، و پس از آن نیروهای دموکراتیک سوریه، با آمریکا شکل گرفت.

نیروهای دموکراتیک سوریه در درگیری‌های اخیر نتوانستند حمایتی را که در انتظارش بودند، به‌ویژه از آمریکا و غرب، دریافت کنند.

آقای مسلم در ارزیابی پیشینه روابط با آمریکا می‌گوید: «آمریکایی‌ها هیچ‌گاه برای دفاع از ما قولی ندادند؛ ما هم چنین چیزی نخواستیم. این یک موضوع مبتنی بر منافع بود و هر دو طرف در برابر داعش متحد شدیم.»

آقای مسلم معتقد است روابط آمریکا با ترکیه در موضع اخیر واشنگتن تاثیر داشته است: «نتایج نشست پاریس تا حدی برای ما غافلگیرکننده بود و آمریکا هم طبیعتا در این روند مشارکت داشت؛ آن‌ها در آنجا حضور داشتند و حالا [بر این وقایع] چشم می‌بندند.»

«آمریکا احتمالا نمی‌خواهد در برابر ترکیه بایستد. توازن حساسی در میان است. برای نمونه، سکوت آن‌ها در برابر کشته شدن این همه غیرنظامی طبیعتا ما را ناراحت می‌کند. اما همه کسانی که در پاریس بودند هم سکوت کردند.»

سطح روابط با اسرائیل چگونه است؟

ترکیه در دوره اخیر، از نیروهای دموکراتیک سوریه به دلیل روابط با اسرائیل انتقاد کرده است.

وقتی از آقای مسلم درباره نوع رابطه آن‌ها با اسرائیل پرسیدیم، گفت: «هیچ‌گونه همکاری با اسرائیل وجود ندارد؛ چنین چیزی اصلا وجود ندارد.»

آقای مسلم با انتقاد از متهم شدن خودشان در این زمینه گفت: «احمد شرع، رئیس موقت دولت سوریه، مدام با اسرائیل توافق می‌کند. روابط ترکیه با اسرائیل هم که مشخص است و همچنان تجارت چند میلیارد دلاری با آن دارد.»

ترکیه ادعاهای مربوط به ادامه تجارت با اسرائیل را رد می‌کند.

«هدف ما تصرف رقه و دیرالزور نبود»

پس از تحولات اخیر، یکی از انتقادهای مطرح‌شده علیه نیروهای دموکراتیک سوریه این بود که در جنگ داخلی، از مناطق کردنشین فراتر رفتند.

آقای مسلم در پاسخ به این انتقادها گفت: «بعد از اینکه روژاوا را از وجود داعشی‌ها پاکسازی کردیم، از مناطق همسایه مانند منبج، رقه، طبقه و دیرالزور خودروهای بمب‌گذاری‌شده می‌آمدند و در قامشلی، کوبانی و جاهای دیگر منفجر می‌شدند.»

«در آن زمان یک شورای غیرنظامی از منبج به کوبانی آمد و گفت: ما را هم نجات دهید، ما به شما کمک خواهیم کرد. به این ترتیب رفتیم و منبج را آزاد کردیم؛ پس از آن از طبقه هم آمدند.»

«این به نفع ما هم بود؛ گفتیم به جای دشمن، در کنارمان دوست داشته باشیم. نیروهای ما رفتند و در آنجا هم شوراهایی تشکیل شد که اعضای آن از افراد همان منطقه بودند وگرنه ما هیچ‌وقت هدفمان این نبود که رقه و دیرالزور را تصرف کنیم.»

آقای مسلم درباره حمایت بعضی قبایل عرب از دولت سوریه گفت: «آن‌ها افراد ناآگاه را جمع می‌کردند و حمله می‌کردند. ما هم برای اینکه جنگ عرب و کرد رخ ندهد، نیروهای خود را عقب کشیدیم. اما هنوز افراد زیادی در آن‌جا هستند که با آن‌ها در تماسیم؛ آدم‌های متین و معقولی هستند. در نیروهای دموکراتیک سوریه هم هنوز عرب‌ها حضور دارند.»

از زمان شروع درگیری‌ها در سوریه، هم حکومت دمشق و هم نیروهای دموکراتیک سوریه، یکدیگر را به نقض آتش‌بس متهم کرده‌اند.

از آقای مسلم درباره اتهام‌های دمشق علیه نیروهای دموکراتیک سوریه پرسیدیم: «در حالی که حمله نیروهای دمشق به روستاهای کردنشین آشکار است، اینکه بگویند ”آن‌ها حمله می‌کنند“ یعنی چه؟ در شبکه‌های اجتماعی تصاویر غیرنظامیانی را که کشته‌اید نشان می‌دهید و بعد دوباره آن‌ها را متهم می‌کنید؛ این کمی شرم‌آور است.»

در زندان‌هایی که «داعشی‌ها» در آن نگهداری می‌شدند چه رخ داد؟

یکی دیگر از اتهام‌های دو طرف به هم، فرار عده‌ای از زندان‌های محل نگهداری مظنونان داعش بود.

وزارت کشور سوریه اعلام کرد از حدود ۱۲۰ زندانی، که گفته می‌شود عضو داعش بوده‌اند و پس از فرار از زندان شدادی در جنوب حسکه آزاد شده بودند، ۸۱ نفر دوباره دستگیر شده‌اند.

آقای مسلم با تاکید بر اینکه همه چیز در برابر چشم همگان رخ داده است، مدعی شد نیروهای اعزامی از دمشق مظنونان داعش را آزاد کردند و گفت: «این در شدادی اتفاق افتاد. با زور وارد شدند و آن‌ها را آزاد کردند. همه چیز آشکار بود. در رقه هم همین اتفاق افتاد. با تانک و توپ پیش آمدند؛ نیروهای ما مقاومت کردند. بعد عقب نشستند، زندان را تحویل‌شان دادند و آن‌ها هم همه را آزاد کردند.»

آقای مسلم در این زمینه از آمریکایی‌ها هم انتقاد کرد و گفت: «فاصله زندان شدادی تا مقر آمریکایی‌ها دو کیلومتر است و آن‌ها با دوربین می‌بینند. نیروهای ما خیلی التماس کردند که بیایید، این‌ها زندانیان را آزاد خواهند کرد، اما هیچ پاسخی ندادند. کسی گوش نکرد. اما در رقه برای بیرون کشیدن کسانی که از زندان حفاظت می‌کردند میانجیگری کردند، آن موضوع جداست. نیروهای ما را بیرون آوردند.»

آقای مسلم درباره این زندانیان گفت: «این‌ها برای ما بار سنگینی بودند؛ هم حفاظت، هم تغذیه و هم رسیدگی به آن‌ها برای ما بار بزرگی بود. دست‌کم از این بار خلاص شدیم.»

ارتش آمریکا پس از تحولات اخیر در شمال شرق سوریه، انتقال حدود ۷ هزار زندانی داعش را از زندان‌های این منطقه به عراق آغاز کرد.

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در واکنش به این تحول گفت ترکیه سال‌هاست برای حل این مسئله راهکارهای جایگزین و خلاقانه ارائه کرده و افزود: «ما صراحتا نقش میانجی مهمی در بازگشت زندانیان داعش به کشورهایشان داشتیم و نقش تسهیل‌کننده را ایفا کردیم. به نهادهای دولتی هم همواره در این زمینه دستور داده شد تا تعداد آن‌ها کاهش یابد و از حادتر شدن تدریجی این مشکل جلوگیری شود.»

«سوریه در خاورمیانه به افغانستانی تازه تبدیل می‌شود»

آقای مسلم پس از رخدادهای مربوط به زندان‌ها و در اشاره‌ای به افغانستان گفت: «این ثابت شد. این ذهنیت داعش است. آن‌ها را گرفتند و آزاد کردند. اکنون این برای سراسر جهان خطری بزرگ است. نمی‌دانیم چه خواهند کرد. سوریه در خاورمیانه به افغانستانی تازه تبدیل می‌شود.»

«تروریست‌های اینجا، یعنی داعشی‌های سابق در کنار داعشی‌های جدید، تهدیدی بزرگ برای سراسر جهان ایجاد می‌کنند.»

«دشمن ترکیه نیستیم، نتوانستیم این را توضیح دهیم»

آقای مسلم نسبت به ترکیه که مدعی است بخشی از این روند بوده است واکنش نشان داد و گفت: «ما هیچ‌ وقت دشمن ترکیه نیستیم؛ می‌خواهیم همسایه خوبی باشیم، اما نتوانستیم این را به آن‌ها بفهمانیم.»

آقای مسلم همچنین اظهارات آنکارا مبنی بر اینکه «نیروهای دموکراتیک سوریه نماینده کردها نیستند» را نقد کرد و گفت: «اگر نیروهای دموکراتیک سوریه نماینده کردهای سوریه نیست، پس چه کسی نمایندگی آن‌ها را بر عهده دارد؟»

«علاوه بر دفاع، آموزش و مسئله زنان هم حیاتی است»

پرسیدیم مذاکرات با دمشق بیشتر بر سر چه مسائلی به بن‌بست می‌رسید. آقای مسلم به سه موضوع اصلی اشاره کرد.

یکی، پیوستن نیروهای دموکراتیک سوریه به ارتش سوریه بوده است.

در توافقی که در ۳۰ ژانویه اعلام شد، ادغام تدریجی ساختارهای نظامی و اداری نیروهای کرد در دولت سوریه پیش‌بینی شده است.

طبق این توافق، به عنوان بخشی از این ادغام، نیروهای کرد از خطوط مقدم عقب‌نشینی کرده و نیروهای دولت در مراکز حسکه و قامشلی مستقر شدند.

طبق اظهارات وزیر اطلاعات سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه، لشکری ​​متشکل از سه تیپ وابسته به نیروهای دموکراتیک سوریه تشکیل خواهد شد، در حالی که نیروهای کوبانی (عین العرب) به عنوان یک تیپ وابسته به حلب ساختاربندی خواهند شد.

این توافق همچنین شامل ادغام نهادهای وابسته به اداره خودمختار در شمال و شرق سوریه در نهادهای دولتی سوریه و استخدام دائمی کارمندان دولت می‌شود.

آقای مسلم در مورد این که «آیا می‌خواهید یگان‌های ارتش در مناطق تحت کنترل شما از نیروهای خودتان تشکیل شود؟» گفت: «درست است. ماجرای علوی‌ها را دیدید، دروزی‌ها را دیدید. چرا این اتفاق افتاد؟ چون آن‌ها نیروهای دفاعی نداشتند. رفتند و هزاران نفر را کشتند و همان افراد حالا با ما می‌جنگند. می‌خواهید چه کسانی را بی‌دفاع دست آن‌ها بسپارید؟ زنان کرد را؟ سریانی‌ها را؟ آشوری‌ها را؟ ایزدی‌ها را؟»

آقای مسلم موضوع حیاتی دوم را آموزش دانست و گفت: «می‌خواهند نظام آموزشی را اسلامی کنند و [آموزه‌های] ابن‌تیمیه را در آن بگنجانند؛ در حالی که ما نظام آموزشی خودمان را تا سطح دانشگاه داریم.»

تقی‌الدین ابن‌تیمیه، روحانی قرن‌ ۱۳ و ۱۴ میلادی، به عنوان بنیان‌گذار سلفی‌گری شناخته می‌شود.

آقای مسلم سومین موضوع را حقوق زنان برشمرد و افزود: «در مذاکرات می‌گویند نباید مسئله زنان مطرح باشد و یگان‌های زنان هم نباید وجود داشته باشد. ما نظام ریاست مشترک داریم، اما دمشق همه این‌ها را رد می‌کند. تمام این موارد خط قرمز ماست. با چنین ذهنیتی چطور می‌توان توافق کرد؟ با این همه، ما خواهان صلح هستیم. آتش‌بس برقرار شود تا گفت‌وگو کنیم و در این میان یک یا دو میانجی هم حضور داشته باشند.

در توافقنامه ۳۰ ژانویه در مورد تضمین حقوق مدنی و آموزشی مردم کرد و تضمین بازگشت آوارگان به مناطق خود توافق حاصل شد.