دوپینگ، افت و شش ساعت گریه؛ «ملکه رس» چگونه ستاره چمن شد؟

کمتر کسی ایگا شویونتک را جز گزینه‌های اصلی قهرمانی ویمبلدون می‌دانست و احتمالا خودش هم چنین تصوری نداشت.

این تنیس‌باز ۲۴ ساله بیشتر به خاطر مهارتش روی زمین‌های خاک رس و هارد کورت (زمین سخت) شناخته می‌شد و اما امسال حتی در این زمین‌ها هم عملکرد درخشانی نداشت و صدر جدول رده‌بندی جهانی تنیس را به آریانا سابالنکا واگذار کرد.

شویونتک به «ملکه خاک رس» معروف است، چرا که در پنج سال اخیر چهار بار قهرمان رولان گاروس شده است. او همچنین در سال ۲۰۲۲ قهرمان اوپن آمریکا (هارد کورت) شد.

اما شنبه گذشته و در دیدار نهایی مسابقات ویمبلدون، شویونتک توانست با یک پیروزی خیره‌کننده در دو ست پیاپی با نتیجه مشابه شش بر صفر مقابل آماندا آنیسی‌مووا، قهرمانی روی چمن را هم به افتخارات خود اضافه کند.

در فینال زنان از همان لحظه‌ای که آماندا آنیسی‌مووا قدم به زمین مرکزی ویمبلدون گذاشت، تنش و اضطراب در چهره‌اش دیده می‌شد.

این تنیس‌باز ۲۳ ساله آمریکایی، که در نیمه‌نهایی موفق شد آریانا سابالنکا، نفر اول جهان، را شکست دهد، پیش از این هرگز در فینال یک گرند اسلم بازی نکرده بود و این شکست نشان داد که بزرگی این رویداد او را تحت‌تأثیر قرار داده بود.

از همان ابتدای مسابقه که تنها ۵۷ دقیقه طول کشید، آنیسی‌مووا با اشتباهات پی‌درپی، سنگین‌ترین شکست تاریخ فینال‌ زنان ویمبلدون در بیش از یک قرن گذشته را تجربه کرد.

اما در نقطه مقابل، این نه تنها نخستین قهرمانی شویونتک در ویمبلدون که اولین عنوان حرفه‌ای‌ او روی چمن بود. هرچند او قبلاً در رده جوانان قهرمان این رقابت‌ها شده بود.

این پیروزی به‌قدری برای همه حتی خودش شگفت‌انگیز بود که در نشست خبری بعد از بازی گفت: «چه کسی فکرش را می‌کرد؟ این قهرمانی و قهرمانی در اوپن آمریکا برایم لذت‌بخش‌تر بودند، چون هیچ‌کس انتظارش را نداشت. حس آرامش یا رهایی نبود، فقط می‌خواستم تنیس خوبی بازی کنم و بدون فشار و بار ذهنی، برایش تلاش کنم.»

«انگار یک تجربه سورئالیسم بود. حس می‌کنم تنیس همیشه من را غافلگیر می‌کند و خودم هم از عملکرد خودم شگفت‌زده شدم.»

آرامش بیشتر

آنچه این پیروزی را شگفت‌انگیزتر می‌کند، فاصله زیاد شویونتک با فرم ایده‌آل در یک سال اخیر بوده است.

او پس از قهرمانی رولان گاروس در سال ۲۰۲۴، به مدت یک سال در هیچ فینالی حضور نداشت و به رتبه هشتم جهان نزول کرد: پایین‌ترین رتبه‌اش از مارس ۲۰۲۲.

دلیل افت عملکرد او، ترکیبی از مسائل درون و بیرون زمین بود. شکست در نیمه‌نهایی المپیک پاریس ضربه‌ای سنگین برای او بود و بعدا گفت که پس از آن شکست، شش ساعت گریه کرده است.

در نوامبر هم اعلام شد که تست دوپینگ او به ماده دارویی قلبی به نام تری‌متازیدین مثبت شده است. البته آژانس یکپارچگی تنیس بین‌المللی (آی‌تی‌آی‌ای) پس از تأیید تصادفی بودن ماجرا، تنها یک ماه محرومیت برای او در نظر گرفت.

تری‌متازیدین که معمولاً برای درمان بیماری‌هایی مانند آنژین (درد قفسه سینه) استفاده می‌شود، باعث افزایش جریان خون به قلب و تحریک سوخت‌وساز گلوکز می‌شود و می‌تواند استقامت بدنی را بالا ببرد؛ به همین دلیل در ورزش حرفه‌ای ماده‌ای ممنوعه به‌شمار می‌رود.

کاملیا والیوای، اسکیت‌باز هنری اهل روسیه، پارسال به دلیل استفاده از این ماده در نمونه‌ای که پیش از حضورش در المپیک زمستانی ۲۰۲۲ گرفته شده بود، با محرومیت چهار ساله روبرو شد.

با این حال، میزانی که شویونتک استفاده کرده بود، پایین‌ترین حد ممکن ارزیابی شد. در واقع آژانس یکپارچگی تنیس توجیه شویونتک را پذیرفت که از این ماده برای رفع پرواززدگی (جت لگ) و مشکلات خواب ناشی از آن استفاده کرده است.

او که اکنون قهرمانی شش گرند اسلم را در کارنامه دارد، علاوه بر مسأله دوپینگ، در ابتدای امسال با مشکلات شخصی هم روبرو شد: «صادقانه بگویم، چند ماهی طول کشید تا دوباره در مسیر درست قرار بگیرم. آسان نبود.»

اما یک نفر پیش‌بینی درستی از قهرمانی او در ویمبلدون کرده بود: تنیس‌باز سابق، آندریا پتکوویچ.

پتکوویچ در مسابقات «باد هومبورگ»، نوعی شادابی و انرژی تازه در شویونتک دیده و حتی پیش‌بینی کرده بود که قهرمان ویمبلدون می‌شود؛ به قول خودش، با دلایلی نه چندان منطقی.

در دیدار نیمه‌نهایی که شویونتک مقابل جازمین پائولینی بازی می‌کرد، پتکوویچ پرنده‌ای بزرگ را دید که حدود ده دقیقه بالای سر شویونتک پرواز می‌کرد.

هنگامی که بازیکنان جابجا شدند، آن پرنده هم با شویونتک به آن سمت زمین رفت و پتکوویچ آن را یک نشانه‌ دید: «در همان لحظه گفتم که او قهرمان ویمبلدون خواهد شد. در بیشتر ماه‌های امسال وقتی به زمین می‌رفت، تنش و فشار در چهره‌اش دیده می‌شد. اما در هامبورگ دیگر اثری از آن‌ تنش‌ها نبود.»

فرصت بیشتر برای تمرین روی چمن

پیش از امسال، شویونتک فقط یک‌بار توانسته بود به هفته دوم ویمبلدون برسد و راهی یک‌چهارم نهایی مسابقات در سال ۲۰۲۳ شود.

او پس از شکست غیرمنتظره‌اش در دور سوم پارسال ویمبلدون مقابل یولیا پوتینتسوا، گفت که زمان کافی برای تجدید قوای ذهنی پس از قهرمانی در رولان گاروس نداشته است.

اما امسال پس از شکست در نیمه‌نهایی اوپن فرانسه مقابل سابالنکا، به مایورکا رفت تا یک هفته روی چمن تمرین کند و سپس به مسابقات هامبورگ برگشت.

او در آلمان به فینال رسید، اما برابر جسیکا پگولا شکست خورد. با این حال راهیابی او به فینال، نشان از پیشرفتش روی زمین چمن داشت.

او گفت: «احساس می‌کنم رشد کرده‌ام. امسال وقت بیشتری برای تمرین داشتم و بیشتر روی حرکات پا و چگونگی توقف پیش از ضربه تمرکز کردم. همچنین روی سرعت دست‌ها کار کردم، چون بدیهی است که در این زمین نباید حرکت را متوقف کرد، حتی اگر توپ خیلی سریع باشد.»

«بخشش بیشتر» نسبت به خود

شویونتک اواخر پارسال ویم فیستت را جایگزین مربی‌اش، توماش ویکتورفسکی کرد و مدتی طول کشید تا خودش را با مربی جدید تطبیق دهد.

پتکوویچ گفت: «مدتی طول می‌کشد تا تغییرات مربی جدید خودش را نشان دهد. پیشرفت حس می‌شود، اما فوراً در نتایج بازتاب ندارد.»

یکی از بخش‌هایی که فیستت روی آن کار کرد، سرویس‌های شویونتک بود. او در ویمبلدون ۷۹ درصد سرویس‌های اولش را به امتیاز بدل کرد و از این نظر رتبه دوم زنان بود.

به گفته شویونتک ، سرویس‌هایی که در فینال ویمبلدون زد، بهترین عملکردش در تمام مسابقات چمن امسال بود.

پتکوویچ می‌گوید: «به نظرم ابتدای فصل کمی بی‌قرار بود. اما حالا تغییر کرده و با حوصله‌تر است. فکر می‌کنم او حالا اگر روی چمن چند اشتباه سهوی هم داشته باشد، خودش را کمی راحت‌تر می‌بخشد.»