سید اکبر زیوری روزنامه نگار و تحلیلگر افغان در لندن

	سفر احمدی نژاد به کابل، در شرایط فعلی از اهمیت منطقه ای برخوردار است

در جریان ملاقات حامد کرزی با جورج بوش در اوایل این ماه، علیرغم مواضع سختگیرانه آقای بوش علیه دخالتهای ایران در افغانستان، آقای کرزی نسبت به کمک ایران به کشورش مواضع مثبتی اتخاذ کرد.

آگاهان سیاسی آن اظهارات رئیس جمهور افغانستان را، اقدامی سنجیده برای حفظ تعادل چند جانبه میان روابط افغانستان با همسایگان مهم و متحدان استراتژیکش تلقی می کنند.

امضای "تفاهمنامه جامع همکاریهای مشترک" با ایران و برگزاری موفقیت آمیز "جرگه امن منطقه ای" در کابل گامهای مهمی است که دولت افغانستان برای نمایش سیاست سنتی بیطرفی اش در منطقه؛ علیرغم ایجاد روابط جدید استراتژیک با دولت ابر قدرت آمریکا برداشته است .

این مسئله می تواند نشانه مهارت سیاسی آقای کرزی در بازی دشوار و آکروباتیک سیاست منطقه ای باشد.

به همین ترتیب، همکاریهای اقتصادی ایران با افغانستان، بنا بر گفته مقامات ایرانی، از یک طرف با تقویت دولت مرکزی افغانستان و پیشرفت روند بازسازی این کشور به بازگشت انبوه مهاجرین افغانستان مقیم ایران کمک می کند و از طرف دیگر ثبات و آرامش در افغانستان بر امنیت داخلی ایران نیز تأثیر مثبت می گذارد.

به همین ترتیب، افغانستان از کمکهای اقتصادی ایران طی پنج سال گذشته بهره های شایان ذکری برده است. وعده کمک ۵۶۰ میلیون دلاری ایران در کنفرانس توکیو، به نظر می رسد درحال عملی شدن باشد و بخصوص به باروری اقتصادی نواحی غربی و جنوب غربی افغانستان کمک شایان توجهی کرده است.

ایجاد شاهراهها ، واردات برق برای مصرف خانگی و صنعتی و اعمار ساختمان ها و پل ها نشانه هایی از این باروری اقتصادی در نواحی همجوار مرز افغانستان با ایران است.

راه آمریکایی، پل ایرانی

از جمله این پروژه ها، اعمار پل میلک در ولایت نیمروز افغانستان به کمک ایران در اواخر ۲۰۰۴، می تواند راههای ترانزیتی افغانستان را از طریق جادهء حلقه ای تکمیل شده توسط آمریکا، به بندر چاه بهار ایران متصل کند و از این طریق از وابستگی ترانزیتی افغانستان به بندر کراچی پاکستان بکاهد.

از طرف دیگر، در بعد منطقه ای برای ایران نیز سفر آقای احمدی نژاد به افغانستان، ترکمنستان و سرانجام قرقیزستان از اهمیت زیادی برخوردار است.

روابط ایران و روسیه بخاطر شرایط سختگیرانه روس اتم، آژانس فدرال انرژی اتمی روسیه، برای تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر، به سردی گراییده است و رئیس جمهور ایران در سفر به ترکمنستان ممکن است بر پیشنهاد صدور گاز ترکمنستان از طریق خاک ایران تاکید کند که می تواند اقدامی علیه منافع اقتصادی روسیه تلقی شود. زیرا در حال حاضر روسیه فعلا عمده ترین مشتری گاز ترکمنستان است و تقریباً تمام گاز این کشور را به قیمت ارزان تر از بازارهای جهانی خریداری می کند.

همزمان با این سفر منطقه ای، آقای احمدی نژاد وزیر نفت خود را برکنار کرده است که هر چند علت آن مسایل مدیریتی اعلام شده، اما احتمالا می تواند بر نگرش سیاست نفت و گاز ایران در منطقه تأثیر گذار باشد.

همچنین ملاقات احمدی نژاد با رهبران ترکمنستان برای دولت افغانستان نیز می تواند مسئله قابل دقت و پیگیری باشد. زیرا پروژه خط لوله گاز ترکمنستان- افغانستان - پاکستان بطور بالقوه می تواند سالیانه چهارصد میلیون دلار برای دولت افغانستان عاید داشته باشد که برای حفظ توان اقتصادی دولت این کشور در آینده و خودکفایی آن می تواند بسیار حیاتی باشد.

دولت ایران با ارائه پیشنهاد خط لوله گاز ایران- پاکستان - هند در واقع، حریف جدی پروژه خط لوله افغانستان تلقی می شود.

در صورتی که ایران بتواند موافقت ترکمنستان را برای صدور گازش به بازار های جهانی نیز بدست بیاورد، پروژه خط لوله گاز ترکمنستان از طریق افغانستان ضربه مهم دیگری خواهد خورد.

بازگشت به صفحه افغانستان