عبدالحی سحر خبرنگار در پیشاور

	هنوز بیش از هشتصد مکتب مهاجران افغان در پاکستان وجود دارد

بیش از سه میلیون افغان به پاکستان مهاجر شدند. بحث عمده در این میان این مهاجران، در کنار تامین مخارج زندگی، موضوع آموزش و پرورش کودکان مهاجر بود.

بخش کمی از کودکان مهاجر، جذب مکاتب و آموزشگاههای پاکستانی شدند و شماری زیادی از آنان، در مکاتب مخصوص مهاجرین، که از سوی نهادهای مختلف جهادی و سازمانهای غیر دولتی تاسیس شده بود، به آموزش پرداختند.

با وجود اینکه در سالهای اخیر، میلیونها مهاجر به کشورشان بازگشته اند، هنوز بیش از هشتصد مکتب مهاجران افغان در پاکستان وجود دارد. تنها در ایالت صوبه سرحد، بیش از۴۵۰ مکتب در اردوگاه های مختلف و یا در خانه های شخصی موقعیت دارند.

بعد از منحل شدن گروههای جهادی در پیشاور، مکاتب مربوط به این گروهها نیز منحل شد.

تنها مکاتبی که از سوی نمایندگی رسمی دولت افغانستان در و دو موسسه غیر دولتی F.A.R و Basic Education for Afghan Ref به فعالیت خود ادامه داده اند.

هزینه

برخی خانواده های مهاجرافغان علاقمند اند تا پسران و دختران شان در مکاتب پاکستانی هر چند به زبان دری و پشتو نیست، به زبان اردو و انگلیسی درس بخوانند، زیرا این خانواده ها از مکاتب افغانی و روند نصاب و نظام آن شکایت دارند.

اینگونه خانواده ها شمار کمی هستند، زیرا هزینه ادامه تحصیل در مکاتب پاکستانی تا پایان صنف دوازدهم از صد هزار روپیه پاکستان تجاوز می کند که اکثر خانواده های مهاجر توان پرداخت آن را ندارند.

رضوان الله شینواری مدیر یک لیسه (دبیرستان) که در سال ۱۳۷۲ تاسیس شده، می گوید تا حال۲۶۰۰ دانش آموز به زبان دری و پشتو از این لیسه فارغ شده اند.

	مدیر این مکتب می گوید اگر میز و چوکی بیاورد، جای دانش آموزان تنگ می شود

آقای شینوای می گوید که مکتب او هیچ کمکی از سوی نمایندگی دولت افغانستان یا منابع دیگر دریافت نمی کند بلکه هزینه های خود را با فیس ماهیانه (شهریه) دریافتی از دانش آموزان خود تامین می کند.

او گفت: از صنف اول تا صنف ششم ماهانه مبلغ ۱۷۰ روپیه فیس و سالانه ۲۰۰ روپیه داخله همچنین از صنوف ششم تا صنوف دوازدهم ماهوار مبلغ ۲۵۰ فیس و سالانه ۲۴۰ روپیه داخله از دانش آموزان گرفته می شود.

با این حساب، این مکتب، ماهیانه بیش از ۳۰۰ هزار روپیه فراتر می رود، اما دانش آموزان، بر روی گلیم درس می خوانند.

مدیر مکتب می گوید اگر برای دانش آموزان، میز و چوکی بگیرد، جای دانش آموزان گرفته خواهد شد.

نمایندگی وزارت معارف

با وجود اینکه بازگشت مهاجرین افغان، از پنج سال پیش آغاز شده، هنوز بیش از دو ملیون مهاجر افغان در پاکستان حضور دارند و بیش از هشتصد مکتب مخصوص مهاجرین در این کشور وجود دارد.

مسئول دفتر نمایندگی وزارت معارف افغانستان در شهر پیشاور می گوید این دفتر، تنها همانند یک پل ارتباطی با مکاتب ثبت شده در کنسولگری افغانستان مقیم پیشاور عمل می کند.

او گفت: هر گاه یک معلم و یا دانش آموز بخواهد دوباره به افغانستان بر گردد، نمایندگی وزارت معارف بعد از تصدیق مکتب مربوطه، درجه تحصیل او را مهر و تایید می کند تا دانش آموز به همان صنف که در دوران هجرت پیش برده است، در داخل افغانستان نیز به تحصیل ادامه دهد.

با وجود اینکه بیش از ۴۵۰ مکتب در ایالت صوبه سرحد ثبت شده، نماینده وزارت معارف می گوید فقط ۹۱ مکتب در این نمایندگی ثبت شده و از نصاب آموزشی افغانستان پیروی می کنند.

کودکان کار

	شماری زیادی از کودکان مهاجر در ایران، توانایی مالی برای درس خواندن ندارند

بر اساس آمار غیررسمی همچنین حدود نیمی از مدارس مهاجرین در فضای باز دایر می شود و
در هیچکدام از آنها نصاب آموزشی رسمی خبری نیست‌.

درصد زیادی از دانش آموزان اینگونه مدارس، توانایی ادامه تحصیل بالاتر از سطح ابتدایی را ندارند.

تخریب بینادهای آموزشی

تحولات سیاسی ـ نظامی سه دهه گذشته افغانستان، روند رشد و پیشرفت جامعه را در تمام عرصه‌ها، از جمله نصاب آموزشی، مختل کرده یا ازبین برده است.

با گذشت پنج سال از حکومت جدید، هنوز هم نابسامانی‌ها و مشکلات زیادی در نظام آموزشی افغانستان وجود دارد که ضرورت بازنگری در نصاب تحصیلی هم در مراکز تحصیلات عالی و هم در مکاتب، کاملاً احساس می‌ شود.

نصاب تحصیلی کهنه و بنیادی که حدود چهل سال قبل ریخته شده بود، جوابگوی نیازهای جامعه امروزی افغانستان نیست. از یک جهت شرایط جامعه هم از لحاظ نیازها و هم لحاظ دیدگاه‌ها متفاوت شده، بنابراین ایجاب می‌کند که نصاب تحصیلی متناسب با پیشرفت علوم جدید که جوابگوی نیازهای علمی، اقتصادی و فرهنگی با معیارهای بین‌المللی باشد و تسلسل مضامین و موضوعات لحاظ شده باشد. همچنین استعداد و ظرفیت دانش آموزان را توسعه بدهد ضرورت اولیه محسوب می شود.

بازگشت به صفحه افغانستان