کاهش تلفات غیرنظامیان در افغانستان؛ افزایش بی‌سابقه انفجار مین و ترور

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در گزارش تازه خود از تلفات غیرنظامیان در سال ۲۰۲۰ اعلام کرده که در این سال ۲۹۵۸ نفر کشته و ۵۵۴۲ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

بر اساس این گزارش که امروز (چهارشنبه ۸ دلو/بهمن) منتشر شده، در سال ۲۰۲۰ به طور میانگین در هر شبانه روز ۸ غیرنظامی کشته و ۱۵ غیرنظامی دیگر زخمی شدند.

آمار ثبت شده این نهاد در میزان تلفات غیرنظامیان نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۲۱ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

به گفته مسئولان کمیسیون حقوق بشر در سال ۲۰۱۹ برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و راه اندازی حملات گسترده از سوی طالبان برای مختل کردن این روند، تلفات غیرنظامیان را افزایش داده بود. در سال ۲۰۱۹ در مجموع بیش از ۱۰ هزار غیرنظامی کشته و یا زخمی شده بودند.

با این همه کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته که با وجود جریان گفت‌وگوهای صلح در سال ۲۰۲۰ میلادی، میزان تلفات غیرنظامیان آنطور که توقع می‌رفت کاهش نیافته است.

این نهاد تاکید کرده: "استمرار جنگ و تداوم خشونت‌ها به ویژه در جریان گفت‌وگوهای صلح هیچ گونه توجیه منطقی و قابل قبول ندارد و طرفین جنگ باید هر چه زودتر به آتش بس دوامدار، فراگیر و همه جانبه تفاهم کنند."

به اساس گزارش تازه حقوق بشر در سال ۲۰۲۰ ، ۳۳۰ زن و ۵۶۵ کودک کشته و ۵۱۷ زن و ۱۴۵۴ کودک نیز زخمی شدند.

در این گزارش سالی که گذشت برای خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای نیز سال خونین خوانده شده و گفته شده که در رویدادهای گوناگون در ولایات کابل، هلمند، ننگرهار، غور و غزنی یازده خبرنگار کشته و ۱۷ نفر دیگر زخمی شدند.

کمیسیون گفته که بعید نیست تعدادی از قضایا به ویژه در نقاط دوردست کشور و یا در ساحاتی که در کنترل حکومت نیست در این گزارش بازتاب نیافته باشد.

مسئولان تلفات غیرنظامیان

در گزارش کمیسیون مستقل حقوق بشر آمده که طالبان مسئول ۵۳ درصد تلفات غیرنظامیان در سال گذشته میلادی بودند اما میزان تلفات ناشی از حملات آنها نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود چهل درصد کاهش یافته است.

مسئولان این نهاد به این باورند که علت این کاهش عدم انجام حملات پیچیده و انتحاری این گروه در شهرهای بزرگ این کشور بوده است.

گروه موسوم به دولت اسلامی یا داعش نیز مسئول ۵ درصد تلفات غیرنظامیان خوانده شده که میزان تلفات غیرنظامیان در نتیجه حملات آنها نسبت به یک سال قبلتر ۲۱ درصد کاهش داشته است.

به اساس گزارش کمیسیون حقوق بشر، دولت و حامیان بین المللی دولت عامل ۱۵ درصد تلفات غیرنظامیان اند و در شمار تلفات ناشی از حملات آنها نیز ۱۶ درصد کاهش دیده می شود.

اما این گزارش نشان می‌دهد که میزان تلفاتی که عاملان آن مشخص نیست و هیچ گروهی مسئولیت آن را به عهده نگرفته است بیش از دو برابر حدود ۱۱۷ درصد افزایش داشته که به باور مسئولان کمیسیون حقوق بشر موضوعی نگران کننده است.

به اساس این گزارش عامل ۲۵ درصد تلفات غیرنظامیان مشخص نیست.

در این گزارش اشاره شده که ترور و قتل‌های هدفمند در سال ۲۰۲۰ افزایش چشمگیر داشت و تعداد زیادی از غیرنظامیان از جمله مدافعان حقوق بشر، کارمندان دولت، علمای دین و خبرنگاران و فعالان مدنی قربانیان این رویدادها بودند که عاملان اکثریت آنها شناسایی نشد.

اگرچه دولت، طالبان را مسئول تمام این رویدادها می‌خواند اما این گروه مسئولیت بسیاری از آنها را به عهده نگرفت. در مواردی نیز طالبان، دولت را مسئول این رویدادها خوانده است.

کمیسیون حقوق بشر پیشنهاد کرده که کمیته مشترک از طالبان و دولت ایجاد شود و به گونه مستند و مستدل به مردم در مورد ترورها و قتل های هدفمند توضیحات دهد.

انفجار مین‌ها و ترورهای هدفمند؛ عامل بیشترین تلفات غیرنظامیان

در گزارش حقوش بشر آمده که بیشترین ارقام تلفات غیرنظامیان ناشی از انفجارمین‌ها و مواد منفجره جاسازی شده بوده که سبب کشته شدن بیش از ۹۰۰ نفر و زخمی شدن نزدیک به ۱۷۰۰ نفر شده است که ۳۰ درصد کل تلفات غیرنظامی را تشکیل می دهد.

حقوق بشر می‌گوید که در سال گذشته میلادی تلفات ناشی از مین‌های مغناطیسی نیز به بالاترین حد خود رسیده و تنها شهر کابل شاهد ده‌ها مورد کشتار افراد غیرنظامی در نتیجه این نوع حملات بوده که هیچ گروهی مسئولیت آن را به عهده نگرفته است.

پس از انفجار مین‌ها، ترور و قتل‌های هدفمند بیشترین تلفات غیرنظامی را در سال ۲۰۲۰ ؛ بیش از یک هزار کشته و نزدیک به ۱۲۰۰ زخمی به جا گذاشته که ۲۶ درصد کل تلفات غیرنظامیان است.

به اساس گزارش حقوق بشر میزان ترورها و قتل های هدفمند نسبت به سال ۲۰۱۹ تقریبا ۳ برابر بیشتر شده است.

حملات راکتی، حملات انتحاری، جنگ های زمینی، حملات هوایی و عملیات شبانه به ترتیب عامل متباقی تلفات غیرنظامیان خوانده شده است.

حمله بر تاسیسات عمومی و خصوصی

در گزارش کمیسیون حقوق بشر آمده که هم مخالفان مسلح و هم نیروهای دولتی در موارد سبب ضرر رساندن به تاسیسات عامه و خصوصی شدند.

به اساس این گزارش در سال ۲۰۲۰ بیش از ۱۵۰ مکتب/مدرسه تخریب شده، ۹ مکتب آتش زده شده، ۲۴ مکتب سنگر و پایگاه نظامی شده و بیش از ۱۰۰ شفاخانه و کلینیک آسیب دیده و بیش از ۲۰ شفاخانه دیگر نیز تبدیل به سنگر و پایگاه نظامی شده است.

از بین بردن پایه‌های برق، آنتن‌های شبکه‌های مخابراتی، پل و جاده ها از دیگر مواردی است که در این گزارش به آن اشاره شده است.

یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر نشان می‌دهد که تنها در یازده سال گذشته بیش از ۳۱ غیرنظامی از جمله کودکان و زنان کشته و بیش از ۶۲ هزار غیرنظامی دیگر در افغانستان زخمی شدند. این نهاد گفته است که این آمار، ارقام ثبت شده در کمیسیون است و امکان دارد تلفات غیرنظامی واقعی بیشتر از این باشد.

کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته که این ارقام را از طریق ۸ دفتر ساحوی و ۶ دفتر ولایتی از سراسر افغانستان از طریق بررسی محل رویدادها، گفت‌وگو با قربانیان، شاهدان عینی، مسئولان امنیتی، خبرنگاران و حتی بازدید از قبر کشته شدگان به دست آورده و ثبت کرده است.