نماینده مجلس افغانستان چقدر حقوق می‌گیرد؟

در این روزها تنور انتخابات افغانستان گرم‌تر از تنور نانوایی است، بیش از ۲۵۰۰ نامزد انتخابات مجلس نمایندگان بر سر ۲۵۰ کرسی به‌شدت در حال رقابت هستند.

"خدمت به مردم" موضوع تقریبا مشترک شعارهای تمام نامزدها است، ولی مردم تجربه دیگری دارند، آن‌ها از دست بیشتر نمایندگان در دور گذشته مجلس دل پر دارند، سلف این نامزدها نیز با شعار مشابه به پارلمان راه یافته بودند ولی مردم مدعی هستند که تغییری در سفره آنان بوجود نیامد. کسانی که با خطر جان به پای صندوقها رفتند و یا شماری حتی انگشتان دست‌شان بخاطر رای‌دادن قطع شد، بسیار راضی نیستند.

امتیازات مالی و مخارج یک نماینده: حدود۴۸ هزار دلار در سال

امتیازات و حقوق نمایندگان بر اساس قانون تنظیم معاش/حقوق مقام‌های عالی‌رتبه دولتی پرداخت می‌شود. امتیازها شامل حقوق ماهانه، کرایه خانه، پاسپورت سیاسی و خدمت، چهار محافظ، موتر/ماشین و هزینه‌ای که اصطلاحا به آن می‌گویند خرج دسترخوان(مصارف روزانه) است.

پرداخت این امتیازها و حقوق به گفته وزارت مالیه/دارایی افغانستان سالانه بالغ بر یک میلیارد و شش‌صد میلیون افغانی (حدود ۲۱ میلیون دلار) است که از بودجه ملی افغانستان پرداخت می‌شود.

به گفته خدای‌نظر نصرت، رئیس دبیرخانه مجلس نمایندگان افغانستان در حال حاضر حقوق و امتیازات مالی هر نماینده، ماهانه حدود ۳۰۰هزار افغانی ( معادل چهار هزار دلار) است.

'چهار هزار دلار به اندازه یک نخود هم نیست'

امتیازهای ذکر شده در کشور فقیری همانند افغانستان ایده‌آل است ولی شماری معتقدند که نامزدها به دنبال امتیازهای ذکر شده نیستند.

رمضان بشردوست از اعضای فعلی مجلس نمایندگان به این باور است که بسیاری از نامزدهای این دوره از انتخابات و شماری از اعضای کنونی مجلس اهمیتی برای حقوق و معاش مجلس قائل نیستند. آن‌ها سرمایه‌دارهایی هستند که به دنبال مصونیت پارلمانی هستند.

به گفته آقای بشردوست شماری از نامزدها که تلاش دارند وارد مجلس شوند، مصونیت پارلمانی برای‌شان هدف اصلی است. سیصدهزار افغانی (چهار هزار دلار) برای آن‌ها 'به اندازه یک نخود هم نیست'.

چرا به‌دنبال مصونیت پارلمانی؟

اکرام افضلی، رئیس دیدبان شفافیت افغانستان به این نظر است که شماری از نمایندگان از مصونیت قضایی خود 'سوء استفاده بسیار گسترده‌ای' کرده‌اند.

او مدعی است که برخی از نمایندگان که شماری از نزدیکان‌شان در جرائم و یا در فساد در حکومت دخیل هستند، از آن‌ها دفاع می‌کنند.

رئیس دیدبان شفافیت افغانستان باور دارد که از مصونیت قضایی تعریف گسترده‌‌ای شده که سبب شده نمایندگان از صلاحیت‌های‌شان سوءاستفاده کنند. به نظر اکرام افضلی قانون هم خلاءهایی دارد که برای چنین تعریفی زمینه‌سازی شده‌است.

از طرف دیگر حکومت هم تلاش کرده که با تعریف وسیعی از مصونیت از مسئولیت فرار کند؛ در نتیجه، نمایندگان متخلف تحت پی‌گرد قانونی قرار نمی‌گیرند.

"دخالت در استخدام‌ها"

امتیاز دیگری که گفته می‌شود برخی از نمایندگان در سال‌های اخیر از آن استفاده کرده و بارها خبرساز شده ‌است، دخالت در استخدام افراد در نهادهای دولتی است. واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان در حال تهیه گزارشی درباره نگاه قشرهای مختلف افغانستان به نمایندگی و نمایندگان پارلمان در افغانستان است؛ یافته‌های این مرکز نشان می‌دهد که بعضی از وکیلان و نمایندگان در موارد مختلف از صلاحیت‌ها و اختیارات خود به‌گونه فراقانونی استفاده می‌کنند؛ البته این موضوع شامل حال همه نمایندگان شورای ملی نمی‌شود.

در این تحقیق آمده‌ است که مداخله در استخدام افراد یکی از موضوعات عمده‌ای است که مصاحبه‌شوندگان در این تحقیق به آن اشاره کرده‌اند.

روند مداخله در استخدام در نهادهایی که خدمات عمومی ارائه می‌کنند، بیشتر دیده شده است. همچنین گفته شده است که بعضی از نمایندگان مجلس در استخدام مقام‌های محلی هم دخالت داشته‌اند.

"نمی‌گوییم که تمام نمایندگان آدم‌های خوبی هستند."

در میان مردم شایع است که شماری از نمایندگان با شرکت‌های بزرگ خدماتی و ساختمانی یا شریک هستند و یا اینکه از آنها حمایت می‌کنند. یافته‌های واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان نشان می‌دهد که شماری از نمایندگان تلاش می‌کنند تا پروژه‌ها و قراردادهای دولت افغانستان را بگیرند.

گفته شده که برخی از نمایندگان مجلس که شرکت‌های تدارکاتی و ساختمانی دارند، توانسته‌اند با نفوذ خود قراردادهای بزرگی را امضا کنند. سود این قراردادها صدها هزار و میلیون‌ها دلار است که گفته می‌شود بخش اعظم به نمایندگان می‌رسد.

دیدبان شفافیت افغانستان هم نظر تقریبا مشابهی دارد. به گفته اکرام افضلی برخی از نمایندگان و وکلا که افراد مسلح غیرمسئول در اختیار دارند و یا صاحب قدرت سیاسی در منطقه‌شان هستند، بدون سهم‌داشتن غیر رسمی در پروژه‌ها اجازه نمی‌دهند که بازسازی و ساخت‌وساز در منطقه‌شان انجام شود.

به گفته آقای افضلی این نمایندگان یا خود شرکت ساختمانی دارند، یا نزدیکان‌شان و یا از شرکت‌های دیگر پول می‌گیرند تا برای گرفتن قرارداد اعمال نفوذ کنند.

شریف الله کامه‌وال، نماینده کابل در مجلس نمایندگان و عضو کمیسیون مصونیت نمایندگان نظر متفاوتی دارد.

او می‌گوید سال‌هاست که اتهاماتی به اعضای مجلس وارد می‌شود اما تاکنون هیچ سندی در این زمینه ارائه نشده است که نشانگر سوءاستفاده نمایندگان از صلاحیت‌های‌شان باشد.

آقای کامه‌وال اما تائید می‌کند که احتمالا در بین نمایندگان افرادی باشند که از صلاحیت‌شان سوء استفاده کنند. او می‌گوید: "نمی‌گوییم که تمام نمایندگان آدم‌های خوبی هستند."