تجربه افغانها در گوانتانامو؛ بی‌گناه یا گناهکار

تحقیق "شبکه تحلیلگران افغانستان" نشان می‌دهد که دست‌کم هشت افغان بر اساس مدارک بی‌اساس، اشتباه، ترجمه غلط و یا اعتراف زیرشکنجه، از سال‌ها بدینسو در گوانتانامو زندانی هستند.

این گزارش می‌گوید که آمریکایی‌ها هنوز نتوانسته‌اند اتهامی متوجه حتی یکی از این افراد کنند. سفارت آمریکا در کابل در واکنش به این گزارش گفته از آن مطلع است، اما جزئیات آن را بررسی نکرده است.

"شبکه تحلیلگران افغانستان" نهادی است که خود را مستقل می خواند و در پژوهش و تحلیل مسایل و موضوعات مربوط به افغانستان، فعالیت دارد و در کابل، پایتخت، مستقر است.

در این گزارش ۶۷ صفحه‌ای که تحت عنوان "تجربه افغانها در گوانتانامو" نوشته شده، پرونده‌های هشت زندانی افغان که طولانی‌ترین مدت حبس را در این زندان بدنام سپری کرده‌اند، بررسی شده است.

شش تن از این افراد در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ بازداشت و دو نفر دیگر در سال ۲۰۰۷. هیچ یک از این هشت نفر در میدان نبرد بازداشت نشده‌اند.

کیت کلارک، پژوهشگر این گزارش، می‌گوید شش نفر از این افراد از سوی پاکستان و یا نیروهای افغان بازداشت شده و تنها دو نفر پس از اطلاعات منابع ناشناس، از سوی آمریکایی‌ها بازداشت شدند.

شبکه تحلیلگران افغان می‌گوید بررسی مدارک نظامیان آمریکایی و اسناد دادگاه نشان می‌دهد که اتهامات و مدارک علیه این افراد مبهم بوده و بازداشت آنان براساس شایعه، شواهد سری، اختلافات حزبی، ترجمه غلط، اشتباه فاحش در حقایق و اظهارات بدست آمده در نتیجه شکنجه صورت گرفته است.

خانم کلارک می‌نویسد که در موردی مثلا "دلیل بازداشت و حبس، اتهام وارده از طرف شخصی بوده که از شخصی دیگر شنیده که فلان نفر تروریست بوده است."

این گزارش می‌گوید نظامیان آمریکا، زمان، مکان و گروه‌ها را اشتباه گرفته و حتی در مورد گروه‌هایی که سال‌ها قبل دست از سلاح برداشته و یا در کنار گروه‌های جهادی هرگز نجنگیده‌اند، اشتباه کرده‌اند.

پرونده‌های بررسی شده این هشت زندانی در این تحقیق نشان می‌دهد افرادی که در کنار حزب اسلامی علیه نیروهای شوروی در سال‌های دهه ۱۹۸۰ می‌جنگیدند، به عنوان افراد مظنون نگریسته می‌شوند.

کیت کلارک می‌گوید: "اگر شما، برادر بزرگ شما و یا کاکای (عموی) شما زیر چتر یک حزب در سال‌های ۱۹۸۰ می‌جنگید، اکنون نمی‌توان در مورد موضع جنگی آنان در سال ۲۰۰۰ قضاوت کرد."

نتایج این تحقیق شبکه تحلیلگران افغانستان می‌گوید، نظامیان آمریکایی قادر نبوده‌اند حتی اتهامات یکی از این هشت مورد را ثابت کنند.

این گزارش همچنین می‌گوید دلیلی که نشان می‌‌دهد هیچیک از این هشت نفر به اصطلاح "کاره‌ای" نبوده‌اند، این است که طالبان در جریان تبادل زندانیان با بریگدال، سرباز آمریکایی، (در اختیار آنها)، هیچ تلاشی برای آزادی این افراد نکرد.

شبکه تحلیلگران افغانستان می‌گوید در آخرین تحلیل، پنج نفر از اینها هنوز در گوانتانامو هستند و دولت آمریکا سه نفر از این بازداشتی‌ها را به امارات متحده عربی فرستاد، جایی که گمان می‌رود هنوز هم به نحوی در بازداشت هستند. بر اساس گزاشها هنوز در مورد بازگرداندن این افراد به افغانستان تصمیمی گرفته نشده است.

براساس آمارها یک سوم زندانیان گوانتانامو، افغان بوده‌اند یعنی ۲۲۰ زندانی از ۷۸۱ نفر.

هنوز مقامات آمریکایی به این گزارش واکنشی نشان نداده‌اند اما شبکه تحلیلگران افغانستان می‌گوید این تحقیق پرسش‌های جدی را در مورد استخبارات و عدالت در آمریکا مطرح می‌کند.

معرفی هشت زندانی افغان