مارک ډويل

	کراچۍ ښار د صنعت او اقتصاد له پلوه لکه د پاکستان د ملا تير داسې دى

د بشري استوگنې په اړه د ملگرو ملتو اداره هبيتات وايي کډوالۍ او د وگړو د شمېر طبعي وده په ښارونو کې د وگړو د ډېرېدو لامل دي. دا اداره وايي ښارونو ته د خلکو کډه کېدل کېدى شي د ښارونو لپاره ښه وي، خو ورسره لوى ټولنيز کړکېچونه هم مله دي ، او نړيوال مهاجرتونه کېدى شي له خوارو هېوادو څخه د هغو تر ټولو ښه ماغزه واخلي.

د ملگرو ملتو رېپوټ د پاکستان د کراچۍ پر ښار باندې پام ورټول کړى ، هغه ښار چې تر يوۀ ځايه يې د نا کنتروله مهاجرت په نتيجه کې تر ټولو ډېر تاو تريخوالى لېدلى دى.

کراچۍ نژدې د ١٢ مليونه وگړو ښار دى. دا ښار د صنعت او اقتصاد له پلوه لکه د پاکستان د ملا تير داسې دى . پدې ښار کې د کډوالو بشپړ شمير نه دى څرگند خو د ملگرو ملتونو څيړنه ښيي چې څو برخې کډوال دې ښار ته نوي راغلي دي .

د کډوالو لومړنۍ څپه په کال ١٩٤٧ کې د انگريزانو له خوا پر دوه هيوادونو د ويشلو پر وخت له هند څخه راغله. د بيوزلو کډوالو يوه کوچنۍ برخه د پاکستان له شمالي سيمې څخه راغله او په دې ښار کې ميشت شول .

	کراچۍ ښار تر يوۀ ځايه د نا کنټروله مهاجرت په نتيجه کې تر ټولو ډېر تاو تريخوالى لېدلى دى

خو په دې وروستيو کې د پاکستان د کورنيو چارو وزارت د اټکل له مخې د يو مليون په شاوخوا کې بنگله ديشي کډوال په دې ښار کې ځاى په ځاى شوي دي .

دلته همداراز نيم مليون هغه افغان کډوال ژوند کوي چې په ١٩٨٠ کلونو کې پر افغانستان دپخواني شوروي اتحاد د تيري او په وړاندې يې د افغانانو د مبارزې پر وخت راغلي وو .

دلته يو څه برمايي کډوال هم ژوند کوي چې په دې وروستيو کې دې ښار ته راکډه شوي دي . د پاکستان دولت هڅه کوي چې دا ټول کډوال راجسټر کړي . خو د ملگرو ملتونو د څيړنې پر بنسټ د ښار څانگو ته يې پکار ده چې برمايې او بنگله ديشي کډوال يوې سيمې ته راټول کړي .

دغه څيړنه ښيي چې دولت د سيمې توکميزو مافيايي ډلو ته اجازه ورکړې چې دييلا بيلو ټولنو پر سر واک وچلوي . دا حالت له ١٩٨٠ کال راهيسې د بيلابيلو ډلو ترمنځ تاوتريخوالى خپور کړى دى .

د ملگرو ملتونو څيړنه ښيي چې نارسمي ټولنيز ې شبکې د توکم پربنسټ د خلکو د ښاري خدماتو په برخه کې مهمه ونډه لري . دا کار ښايې گټه وکړي خو حکومت هم بايد په دې خبر وي چې دا حالت به له ښار سره تړلى د خلکو احساس په ژوره توگه وتوږي .